Stichting Kwaliteit Dak presenteert kennismodel voor dakconstructies

Om de markt duidelijkheid te verschaffen ten aanzien van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen ruimten heeft de Stichting Kwaliteit Dak (SKD) het Centrum voor Brandveiligheid van TNO Bouw verzocht een kennismodel op te stellen. Vorige maand werd de 'SKD Brandkaart' officieel uitgereikt.

Het in opdracht van SKD door het centrum voor Brandveiligheid van TNO Bouw ontwikkelde kennismodel ten aanzien van weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO) is opgezet volgens het beproefde systeem van de beslissingsboom. Het antwoord op de vragen leidt de spreker vanzelf naar de juiste voorschriften.
In het Bouwbesluit worden eisen gesteld ten aanzien van de WBDBO tussen ruimten. De bepalingsmethode is vastgelegd in de NEN 6068. Voor de bepaling van de weerstand tegen brandoverslag -de weerstand tegen uitbreiding van brand uitsluitend via de buitenlucht- is in deze norm een rekenmodel gegeven, het zogeheten 'stralingsmodel'. Dit model is zowel toepasbaar voor brandoverslag vanuit gevelopeningen naar tegenoverliggende gevels als naar aangrenzende en hoger opgaande gevels. Het model kan echter niet worden toegepast voor brandoverslag vanuit daken. Wel worden regels gegeven voor veilige afstanden tussen dakopeningen en een aangrenzende hoger opgaande gevel.
Het ontbreken van regelgeving voor deze situaties schept onduidelijkheid. Daarnaast leidt de huidige regelgeving ook tot vragen zoals: In welke situaties is er gevaar voor brandoverslag en moet het dak in deze situaties 30 minuten brandwerend zijn? Het in opdracht van SKD opgestelde kennismodel geeft de markt antwoorden.
De vragen die noodzakelijk zijn om na te gaan aan welke eisen (brandwerendheid, alsmede brandgevaarlijkheid) het dak van een nieuw te bouwen woning moet voldoen, ingeval van gevaar voor brandoverslag naar de spiegelsymmetrische woning, zijn de volgende:

Vormt het dak een onderdeel van de hoofddraagconstructie?
Hoeveel bedraagt de afstand van de (gevel van de) woning tot de perceelsgrens?
Is de dakhelling evenwijdig aan of haaks op de beschouwde perceelsgrens gelegen?
(N.B.: Bij platte daken is de dakhelling evenwijdig aan de perceelsgrens gelegen).

Ter voorkoming van brandoverslag via het dak van een verblijfsruimte of van een garage behorende tot de woning naar een hoger gelegen (verblijfs)ruimte van dezelfde woning zijn de volgende vragen noodzakelijk:

Vormt het dak een onderdeel van de hoofddraagconstructie?
Is er een verblijfsruimte of een garage onder het beschouwde dak gelegen?
Is er een verblijfsruimte achter de hoger opgaande beschouwde gevel gelegen?
Bezit de beschouwde hoger opgaande gevel in zijn geheel een brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie van ten minste 20 of 30 minuten, bepaald van buiten naar binnen?

Gebouwen op hetzelfde perceel

De eisen die op grond van artikel 14 lid 8 gelden voor de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (afgekort: WBDBO) vanuit de woning naar een ander gebouw dat op hetzelfde perceel is gelegen, zijn niet in het betreffende model opgenomen. Reden hiervoor is dat dit een weinig voorkomende situatie is, m.u.v. de bij de woning behorende garage of schuur. Voor deze situatie wordt in de praktijk echter zeer vaak een beroep gedaan op de gelijkwaardigheid in combinatie met BB art. 232.5 en 257.7. De WBDBO tussen woning en garage of schuur wordt hierbij vaak op 30 minuten of 0 minuten gesteld. In het kennismodel is de situatie van een garage aansluitend op de hogerop gaande gevel van de woning opgenomen. Indien aan de in dit model gestelde voorwaarden wordt voldaan bedraagt de weerstand tegen brandoverslag vanuit de garage naar de woning via het dak ten minste 60 minuten.

Haaks op de perceelsgrens

In situaties waarbij de dakhelling loodrecht op de perceelgrens is gelegen dient de WBDBO over het algemeen middels een stralingsberekening conform NEN 6068 bepaald te worden. Een van de randvoorwaarden voor gebruik van dit model is dat de 'openingen' (de stralende - en de stralingsontvangende 'opening') op ten minste 5 m afstand van elkaar moeten zijn gelegen. De SKD Brandkaart geeft op basis van een vijftal varianten overzichtelijk de consequenties van deze voorwaarde weer en de verschillende mogelijkheden m.b.t. de brandwerendheid.

Openingen

Met 'openingen' in de gevel of het dak worden alle gedeelten bedoeld met een brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie van minder dan 30 minuten, dan wel van minder dan 20 minuten ingeval van een WBDBO-eis van 20 minuten. Uit het gestelde in 5.3 van NEN 6068 en de definitie voor 'openingen' volgt dat indien de brandwerendheid van het gehele dak (inclusief eventueel aanwezige daklichten/ramen) in de richting waarin de brandoverslag wordt bepaald, minder is dan 30 minuten, bij de bepaling van de weerstand tegen brandoverslag het gehele dak als 'opening' moet worden beschouwd.
Ingeval van een WBDBO eis van 30 of 60 minuten tussen twee ruimten dient de uitwendige scheidingsconstructie ten minste 30 minuten brandwerend te zijn (bepaald van binnen naar buiten of van buiten naar binnen); Ingeval van een WBDBO eis van 20 minuten dient dit 20 minuten te zijn. Over het algemeen worden met de 'openingen' de ramen bedoeld. Een bij brand altijd gesloten raam van brandwerend glas, gezet in een voldoende brandwerend kozijn, (bijv. spiegeldraadglas, tot bepaalde maximale afmetingen) kan eventueel aan de gestelde brandwerendheid voldoen en wordt dan niet als opening aangeduid.

klik op het plaatje voor een leesbare versie

De scheidende functie.

De vraag: 'Bezit de beschouwde hoger opgaande gevel in zijn geheel een brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie van ten minste 20 of 30 minuten?', duidt erop dat in de betreffende scheidingsconstructies geen openingen aanwezig mogen zijn. Voor de brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie, bepaald van binnen naar buiten, van een standaard SKD-daksegment geïsoleerd met minerale wol en met een ten minste 9 mm dikke onderplaat mag een waarde van ten minste 20 minuten worden aangehouden. Voor de samenstelling van dakconstructies die aan een brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie, bepaald van binnen naar buiten, van ten minste 30 minuten kunnen voldoen wordt verwezen naar desbetreffende paragraaf van het KOMO attest-met-productcertificaat (AMPC). Aangenomen mag worden dat de brandwerendheid m.b.t. de scheidende functie, bepaald van buiten naar binnen, van een standaard SKD-daksegment geïsoleerd met minerale wol en voorzien van steenachtige dakpannen ten minste 30 min. bedraagt. Extra aandacht verdient de detaillering van aansluitende dakconstructies, vanwege het gevaar voor branddoorslag van de ene naar de andere woning via deze aansluiting. Alle wegen die de brand binnendoor (NIET via de buitenlucht) kan afleggen om vanuit de ene in de andere woning te geraken moeten worden afgesloten (de door de brand benodigde tijd dient meer dan 60 minuten te bedragen).

Evenwijdig aan de perceelsgrens

Een dakhelling die evenwijdig aan de perceelsgrens ligt en waarvan het dakvlak spiegelsymmetrisch dus in één vlak doorloopt, levert minder gevaar voor brandoverslag op dan een dakvlak haaks op de perceelsgrens. De afstand tussen een opening in het dak en de perceelsgrens (en dus tot de spiegelsymmetrische opening) mag dan ook minder bedragen dan ingeval van recht tegenover elkaar gelegen openingen (haakse situatie) Voor de evenwijdige situatie vermeldt de SBK Brandkaart de toe te passen berekening. Deze regel is gebaseerd op de in de NEN 6068 voorgeschreven minimale afstand tussen de opening in het dak en een aansluitende hoger opgaande gevel. De regel mag ook worden toegepast bij meer dan één opening, mits de afstand van de verder uit de perceelsgrens gelegen openingen tot de dichtst bij de perceelsgrens gelegen opening in het aangestraalde dak, gelijk aan of groter is dan tweemaal de veilige afstand berekend voor de eerste opening. De bijdrage aan de warmte-straling van de vlammen uit deze andere opening(en) is dan verwaarloosbaar klein.

Twee bouwlagen, één dak

Indien onder een dak twee of meer bouwlagen zijn gelegen dient rekening te worden gehouden met de in BB-art. 15 vermelde eis van ten minste 20 minuten WBDBO tussen verblijfsruimten die op verschillende bouwlagen zijn gelegen. Het dak dient in dit geval ten minste 20 minuten brandwerend te zijn, bepaald van binnen naar buiten en van buiten naar binnen. Een standaard SKD-daksegment geïsoleerd met minerale wol en voorzien van een ten minste 9 mm dikke onderplaat kan hieraan voldoen. De afstand tussen de openingen op de verschillende bouwlagen dient verder voldoende groot te zijn om brandoverslag te voorkomen, zie NEN 6068 en NPR 6091. Ook hier dient extra aandacht besteed te worden aan de aansluiting van de vloer(en) van de bouwla(a)g(en) met het (doorlopende) dak, vanwege het gevaar voor branddoorslag.

Aanvullende eisen

De brandwerendheid op bezwijken van de hoofddraagconstructie van een woongebouw moet ten minste 90 minuten bedragen. Indien een vloer van een verblijfsgebied hoger dan 13 m boven het aansluitende terrein, gemeten ter plaatse van de (hoofd)toegang van het gebouw, is gelegen wordt deze eis verhoogd tot ten minste 120 minuten. In woongebouwen en zeer grote woningen (gebruiksoppervlakte >500m²) worden vluchtwegen en vluchtmogelijkheden voorgeschreven. Onderdelen van de draagconstructie die bij bezwijken een vluchtmogelijkheid (dus ook een vluchtweg) onbruikbaar maken dienen een brandwerendheid op bezwijken van ten minste 30 minuten te bezitten. Dit geldt dus voor daken waarover een vluchtmogelijkheid/weg voert, maar ook voor daken die indirect de vluchtmogelijkheid onbruikbaar maken. De eis geldt echter niet voor de daken van de ruimten waardoor de vluchtmogelijkheid zelf voert, omdat in dit geval de brand in deze ruimten aanwezig is en de vluchtmogelijkheid sowieso niet gebruikt kan worden. Het dak van een woongebouw dient te allen tijde niet-brandgevaarlijk te zijn. Indien het dak van een woning gelegen in een woongebouw aansluit tegen een hoger opgaande gevel kan dit dak overeenkomstig het gestelde in het kennismodel omtrent de aansluiting van het dak van de garage tegen een hoger opgaande gevel beoordeeld worden.

De SKD Brandkaart is verkrijgbaar bij de Stichting Kwaliteit Dak, Kraaienlaan 74 2566 RK Den Haag telefoon 070 - 3686975.

Inhoudsopgave Dak Helling '98
Terug naar Dak Helling