Dak Helling 1996-11-03 Risico-inventarisatie en -evaluatie

Oftewel: waarom iets makkelijk maken als het ook moeilijk kan?

Met ingang van 1 januari 1994 bestaat op grond van de gewijzigde Arbowet voor alle bedrijven de verplichting tot schriftelijke risico-inventarisatie en -evaluatie op het gebied van arbeidsomstandigheden. Uit onderzoek blijkt dat met name middelgrote en kleine bedrijven weinig kennis over de risico-inventarisatie hebben. Waarschijnlijk zullen zij veel moeite hebben deze verplichting invulling te geven.

Bovenstaande zinnen zijn te lezen in een gedeelte van de inleiding van een in juni 1994 geschreven project-voorstel van TNO Preventie en Gezondheid (TNO-PG). Even verder in dezelfde inleiding komt nog de volgende zin voor: Dit projectvoorstel beschrijft de vorm en functie die de instrumenten moeten krijgen en hoe de instrumenten tot stand gebracht zullen worden.

Bij het lezen van dit soort teksten bekruipt mij toch het inmiddels bekende Karremans-gevoel. Wat is er nu eigenlijk aan de hand? In de afgelopen jaren heeft het 'Veiligheidsbesluit fabrieken en werkplaatsen' plaats gemaakt voor de Arbowet. Dat mocht ook wel want dat veiligheidsbesluit dateerde al uit 1938 naar ik meen en in de tussentijd is er best het een en ander veranderd.
De Arbowet heeft bijvoorbeeld ook aandacht voor het welzijn van de werknemers. Afgezien van het feit dat de totale arbowetgeving nu niet direct uitmunt in duidelijkheid en toegankelijkheid is er tot dusver niets mis. Grote problemen doen zich echter voor bij de in de aanhef genoemde verplichting van bedrijven tot schriftelijke risico-inventarisatie en -evaluatie (RI-E). Die problemen blijken zo groot dat geleerde mensen bij TNO-PG vinden dat hulp geboden moet worden aan bedrijven uit het midden- en kleinbedrijf. Ik vraag me dan direct af: zijn die ondernemers uit het MKB dan zoveel stommer dan hun collega’s uit het grootbedrijf? Ik denk van niet, maar ondernemers in het grootbedrijf hebben de mogelijkheden en middelen om specialisten te benoemen die voor hen die hele rimram van de RI-E gaan regelen.
Ligt hier niet het kern van het probleem, denk ik dan. Als alleen specialisten in staat zijn om zo’n wettelijke verplichting te kunnen beoordelen en uit te voeren dan is er toch iets mis met de wetgeving? Het gaat zelfs zo ver dat gecertificeerde arbodiensten hun klanten aanbieden de risico-inventarisatie, meestal voor een niet onaanzienlijk bedrag, voor hen uit te voeren. Dit onder het motto: als wij als gecertificeerde arbodienst dat voor je doen dan krijg je geen problemen met de arbeidsinspectie. (De Arbeidsinspectie heet overigens weer gewoon arbeidsinspectie, maar dat wist u waarschijnlijk al). Ik vind dat zo’n wettelijke verplichting tot de RI-E op een hopeloze manier zijn doel voorbij schiet. Terwijl het toch om iets vrij eenvoudigs gaat. Zou het volgende briefje van de minister aan alle ondernemers in Nederland niet meer effect hebben gesorteerd?

Beste mensen,
We weten allemaal dat bedrijfsongevallen en ziekten als gevolg van minder goede arbeidsomstandigheden ons allemaal veel geld kosten. Ik heb nu een wet bedacht die ervoor zorgt dat die kosten aanzienlijk dalen. Daarvoor moet u het volgende doen: Ga met een aantal of soms alle werknemers om de tafel zitten en schrijf in het kort alle gevallen en slechte omstandigheden op die u en uw mensen dagelijks bedreigen op de werkvloer. Neemt u aub kleine stapjes zodat u niets vergeet (risico-inventarisatie). Vervolgens gaat u na welke maatregelen u al heeft getroffen om die gevaren te verminderen of uit te sluiten. Denk er ook om dat die maatregelen misschien kunnen worden verbeterd of uitgebreid (risico-evaluatie). Daarna bedenkt u met elkaar zinnige maatregelen en schrijft u die gevaren op die u vroeger nog niet had onderkend of die verbonden zijn met nieuwe technieken of productiemethoden. Als u dat allemaal heeft gedaan, dan voert u al die maatregelen in uw PC en zet u er een datum achter waarop u denkt ze te kunnen verwezenlijken (beleidsplan). Sommige zullen wel niet goedkoop zijn maar ik ben ervan overtuigd dat we op deze manier per saldo voordeliger uit zijn. Oh ja, u moet natuurlijk wel regelmatig kijken of alles nog wel klopt en zonodig maatregelen wijzigen of nieuwe invoeren. Tot slot, het is natuurlijk geen vrijblijvende zaak. Daarom heb ik de Arbeidsinspectie opgedragen om na te gaan of u uw zaakjes wel allemaal voor elkaar hebt.

Met vriendelijke groet, de minister

Ik geloof niet dat wij ooit een dergelijke brief van de minister zullen ontvangen maar waarschijnlijk denk ik dan ook te simpel voor een politieke loopbaan. Toch ben ik ervan overtuigd dat veel wetgeving beter tot zijn recht komt als de schriftelijke verpakking klare en heldere taal bevat. Misschien zouden dan meer ondernemers in onze branche al een RI-E hebben.
Tot slot nog dit. Als instanties zich geroepen voelen om onduidelijke of moeilijk toegankelijke wetgeving aan branche-organisaties te verklaren en men schrijft dan: Dit projectvoorstel beschrijft de vorm en functie die de instrumenten moeten krijgen en hoe de instrumenten tot stand gebracht zullen worden dan noem ik zoiets een gotspe.

door: P. Langenberg



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam