Dak Helling 1998-09-16 Economisch en bouwtechnisch heel goed te realiseren

In de Eindhovense wijk Blixembosch verrijst momenteel, naast de reeds gerealiseerde Engelse en Italiaanse wijk, een Franse buurt. De 220 woningen zijn een gezamenlijke inspanning van de bouwcombinatie Wagemakers, Nieuwenhuis & Daandels en Bouwbedrijf L. van de Ven uit Veghel. Deze laatste aannemer neemt de 81 woningen voor zijn rekening, die opvallen door een Frans getint tunneldak. Het systeem voor deze gebogen daken is ontwikkeld door Unidek Bouwelementen te Gemert, in nauwe samenwerking met Van de Ven.

Projectleider Kees Fransen van Bouwbedrijf L. van de Ven kan even tevreden achterover leunen. "Wat het dak betreft, tenminste. De proefkap is klaar en alle aanloophaken en -ogen zijn overwonnen. We zien de definitieve levering en montage met vertrouwen tegemoet."
Het ontwerp (van Bonnemayer Architecten uit Uden) voor de zeven typen eengezinswoningen scoorde met name door het opvallende dak direct hoge ogen bij potentiële kopers. Bij de bouwers daarentegen leefde wat scepsis over de uitvoerbaarheid ervan, aldus Fransen. "De kap bestaat uit een halve cirkel met een straal van 2,16 meter en een breedte van 5 meter op een rechte borstwering van 40 centimeter hoog. In eerste instantie hebben we diverse alternatieven bekeken op constructiemogelijkheden en productietechniek. Hout en beton vielen al snel af, in verband met de kosten. De keuze voor Unidek Bouwelementen als leverancier werd al gemaakt toen de definitieve uitvoering nog niet vast stond. Het bedrijf toonde zich bereid om samen met ons een optimaal systeem te ontwikkelen."
Unidek verkocht dus geen kant-en-klaar systeem, vertelt Arjan van Gils, rayonhoofd van de afdeling Verkoop binnendienst van Unidek. "We profileren ons graag op innovativiteit. Voor onze afdeling Productontwikkeling betekent zo'n praktische vraag een uitdaging, die graag wordt aangenomen. Natuurlijk ook uit eigenbelang: met een goed systeem nemen we immers een voorsprong op de concurrentie."

Ontwikkelingsproces

De opzet om het dak uit één schaal te vervaardigen, werd door Van de Ven en Unidek al snel losgelaten, omdat dat constructief en productietechnisch niet uitvoerbaar bleek. Gekozen werd voor deelelementen voor de borstwering, de kop en het spant. Deze worden gemonteerd op een staalconstructie van T-liggers, die in de wals zijn rondgezet. Dat ontwerp werd aan een adviesbureau voorgelegd, dat de sterkte en stabiliteit van elk element rekentechnisch aantoonde.
De volgende stap was het productieproces van de elementen. De elementen bestaan uit drie lagen EPS (geëxpandeerd polystyreen) van elk 5 centimeter dik, met aan de boven- en onderzijde een spaanplaat (respectievelijk 12 en 7 millimeter dik). De aanvankelijk rechte panelen worden in een speciaal voor dit doel ontwikkelde EPS-mal in de gewenste vorm geperst. Elk element wordt voorzien van drie houten ribben.
Van Gils: "Met behulp van proefstukken is de buiging getest. Vervolgens hebben we deze proefpanelen binnen en buiten opgeslagen om de materiaalspanning en het gedrag op termijn te kunnen onderzoeken. De volgende stap was een compleet gemonteerde proefkap, die we gedurende twee maanden op het terrein van Van de Ven hebben blootgesteld aan weer en wind. Wekelijks werden ze gecontroleerd op vorm- en maatvastheid."
Vanzelfsprekend werd ook de bouwfysica in het ontwikkelingsproces meegenomen, aldus Fransen. "Aanvankelijk hadden we te maken met niet geheel aansluitende EPS-isolatie in het paneel. Dat probleem is nu verholpen, door de drie EPS-lagen in verschillende lengtes te produceren. Uit controleberekeningen van Bureau Dakadvies bleek bovendien dat we, vanwege de toepassing van een kunststof dakbedekking, te maken zouden krijgen met ventilatieproblemen en condensvorming in het element. Alle materialen zijn wel watervast verlijmd, maar vocht in het element zou de levensduur en de constante kwaliteit natuurlijk niet ten goede komen. Unidek geeft een garantie op haar dakproducten, maar we willen er gegarandeerd zeker van zijn dat de geleverde kwaliteit aan onze maatstaven voldoet. Door de binnenzijde van de dakplaat af te werken met een niet-dampdoorlatende folie, is dat nu het geval. De naden en aansluitingen worden voorzien van een tape met afwerkstrook. Het voordeel is dat het plafond meteen helder wit is afgewerkt, zodat het niet extra geschilderd of betimmerd hoeft te worden."

Kunststof dakbedekking

Ook met betrekking tot de afwerking aan de buitenzijde werd niet over één nacht ijs gegaan, aldus Fransen. "Met staalplaat kunnen we een mooi strak dak maken, maar dan worden de bewoners geconfronteerd met de nodige geluidsoverlast, zeker bij regen. Daarom kozen we uiteindelijk voor een kunststof dakbedekking van 1,2 millimeter. De montage en het aanbrengen van de folie luisteren derhalve zeer nauw, want er mogen natuurlijk geen bobbels te zien zijn. De platen moeten exact aansluiten en elke schroef dient vlak te worden afgedicht. Om eventuele montageproblemen op het spoor te komen, hebben we een woning van een proefkap voorzien. De passing bleek zeer goed en ook aan de voorgeboorde gaten voor de bevestiging aan de stalen liggers hoefde amper iets veranderd te worden. De intensieve voorbereiding met veel teken- en rekenwerk wierp dus zijn vruchten af. Het enige waar we rekening mee moeten houden, is het weer. De dakpanelen mogen namelijk niet nat worden. Daarom wordt de dakbedekking direct na de montage aangebracht."
De tunneldaken in Blixembosch zijn niet alleen door hun uiterlijk bijzonder te noemen, vindt Fransen. "Voor een standaard ruwbouwproject hebben we allemaal, zeker wat de maatvoering betreft, zeer nauwkeurig moeten werken. Normaal kijken we op de centimeter, nu ging het om millimeters. De bereikte Rc-waarde van 3,5 m2K/W is vrij hoog in het huidige bouwen. Als bouwbedrijf hebben we een keurig visitekaartje afgegeven en ook Unidek kan tevreden zijn. Het bedrijf beschikt nu over een prima systeem, waar alle kinderziektes uit zijn. Met zo'n degelijke techniek in huis loop je voor op de concurrentie. En architecten kunnen hun hart weer ophalen aan gebogen daken. Wij hebben laten zien dat die economisch en bouwtechnisch heel goed te realiseren zijn."

door: Marie-José Dekkers


 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam