Roofing Holland 1997-06-16 Een VG-plan, meer dan veiligheid

Het mag vreemd zijn dat op het gebied van veiligheid alle uitvoerende bedrijven wel hun specialisme in kunnen brengen en op het gebied van kwaliteit de regels worden opgelegd. Steeds meer wordt door opdrachtgevers, of dat nu een principaal of een aannemer is, een Veiligheids- & Gezondheidsplan (VG-plan) geëist als onderdeel van de aanbieding. Soms is de aard van het werk zodanig dat een VG-plan noodzakelijk is om het werk verantwoord te verrichten, soms ook niet. Wanneer nu een VG-plan en wanneer niet?

Met het schrijven van een VG-plan geeft de uitvoerende partij aan welke risico's zijn werkzaamheden met zich meebrengen en hoe met die risico's wordt omgegaan. Bij veiligheid wordt niet van gevaar gesproken. Een definitie van veiligheid is 'het bewust omgaan met de risico's'. Wie bewust met gevaar omgaat is niet met veiligheid bezig maar is onverantwoord bezig. Zo is het omgaan met asbest zonder voorzieningen een gevaar. Het naar huis rijden is een risico.
We lopen dagelijks zeer veel risico's. De meeste risico's worden als verantwoord beschouwd. We hebben er mee leren leven. Dat geldt ook voor dakdekkerswerk. De meeste dakdekkers beschouwen de risico's die zij ondergaan als normaal. Daarmee zijn ze niet automatisch verantwoord. Het nadenken of analyseren van die risico's, een zogenaamde risico-analyse, is de basis van veiligheid en dus ook de basis voor een VG-plan.

   
   

Risico-analyse

Een risico-analyse begint met het opschrijven van de uit te voeren werkzaamheden. Waar gewerkt wordt vallen spaanders zegt het spreekwoord dus werkzaamheden brengen risico's met zich mee. Het inventariseren van de risico's aan de hand van de werkzaamheden is de volgende stap. Daarbij moeten twee zaken goed in het oog worden gehouden te weten:

  • Welke risico's worden veroorzaakt door de werkzaamheden?
  • Welke risico's ondergaan degene die de werkzaamheden moeten uitvoeren?

Risico's die worden veroorzaakt door dakwerkzaamheden kunnen zijn: brandrisico's; het vallen van voorwerpen van hoogte; valrisico door derden; etc. Risico's die dakdekkers ondergaan zijn: valrisico; brandrisico; onderkoeling; oververhitting; etc. Ook een risicovolle omgeving zoals die voorkomt bij fabrieksterreinen behoort daartoe. De diverse dakwerkzaamheden brengen steeds diverse risico's met zich mee. Het is natuurlijk niet handig om steeds maar weer alle risico's te overdenken. Een checklist voor de meest voorkomende werkzaamheden is een middel om snel tot een inventarisatie te komen.

 

Risico's beheersen

Wanneer de werkzaamheden en de bijbehorende risico's zijn geïnventariseerd moet bekeken worden of de risico's onvermijdelijk zijn en zo ja hoe de risico's zijn te beheersen. Hoe de risico's te beheersen is het feitelijke plan. Welke middelen worden ingezet? Met welke stoffen wordt gewerkt? Zijn de mensen toegerust voor hun taken etc.? Het gaat te ver om een VG-plan volledig te behandelen. Vebidak heeft met de stichting Arbouw bovendien een zeer volledig modelplan ontwikkeld met vele checklists en uitwerkingen. De vraag is meer wanneer een VG-plan en wanneer niet ?

 

Bouwprocesbesluit

Het bouwprocesbesluit stelt verplichtingen aan uitvoerende partijen. Bij grotere werken en daar waar meerdere partijen samenwerken moet de veiligheid gecoördineerd en/of beschreven zijn. Steeds vaker worden dakbedekkingsbedrijven daarom verplicht gesteld een VG-plan op te stellen en in te leveren. Het samenwerken aan veiligheid met meerdere partijen is ook de grond van het plan. Het plan is een communicatiemiddel waarin afspraken zijn vastgelegd. Een VG-plan is daarmee een zeer nuttig instrument bij de uitvoering van werken waar het veiligheid betreft. Enkele voorbeelden.

   
   

Voorbeeld 1

De daken van een psychiatrische inrichting moeten worden gerenoveerd. De inrichting bestaat uit een complex van vele gebouwen waartussen bewoners van de inrichting vrijelijk rondlopen. Het is dan raadzaam afspraken te maken over de aan- en afvoer van goederen, de bereikbaarheid van de daken voor de dakdekkers en de onbereikbaarheid van de daken voor de bewoners. Dit geldt natuurlijk evenzeer voor werken op daken van scholen. Het geluid van de brander trekt nu eenmaal de aandacht. Het betreft hier naast veiligheid ook een stuk logistiek.

 

Voorbeeld 2

Er moet gewerkt worden op de daken van bergingen in een woonwijk. Ook hier is het raadzaam volgens plan afspraken te maken met bewoners en gebruikers. Wanneer wordt er gewerkt en wat betekenen de werkzaamheden voor de bewoners. Niet alleen vanuit het oogpunt van veiligheid maar zeker ook vanuit het oogpunt van klantvriendelijkheid. Een variant op dit voorbeeld waar dakdekkers mee te maken krijgen is het moeten verwijderen van dakgrind terwijl er auto's onder het dak aan de straatzijde geparkeerd staan. Met een VG-plan kan worden vastgelegd hoe de eigenaren en gebruikers te informeren.

 

Voorbeeld 3

Bij het bouwen in een binnenstad gebruikt de aannemer het dak als opslagplaats. In een dergelijk geval is een VG-plan niet alleen wenselijk waar het de veiligheid betreft maar zeker ook wenselijk waar het de uiteindelijke kwaliteit van het werk betreft. Het werken onder een kraan op een 'opslagplaats' brengt meer risico's met zich mee dan wanneer het dakwerk vrijelijk is in te delen.

De meeste dakbedekkingsbedrijven hikken nogal aan tegen een VG-plan. Met name het eerste VG-plan is een ware bevalling. Eenmaal opgesteld bestaat het gevaar van klakkeloos standaardplannen kopiëren zonder na te denken over de specifieke aspecten van het project waar het plan voor geschreven is. Het opstellen van een VG-plan wordt dan ook in de meeste gevallen als een verzwaring van de taken gezien. Een goede voorbereiding betekent echter ook hier het halve werk. Wanneer een werk complex is vanwege vele regels (o.a. veiligheid) vele partijen (communicatie, coördinatie) of logistiek dan is een VG-plan een goede manier om de eigen werkzaamheden in het geheel in te passen. Een bijkomend voordeel van een VG-plan tenslotte, is dat de afspraken vastliggen. Hoewel een VG-plan geen juridische status heeft, dat hebben de veiligheidsvoorschriften namelijk, speelt het bij toetsing van afspraken wel degelijk een rol. Dat kan bij onenigheid een hoop sores schelen.

 

door: Ing. A.B. Berlee



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam