Roofs 2001-09-12 Vervangt ‘resultaatgericht onderhoud’ het prestatiecontract ook in de dakenbranche?

       
“Het gevaar van standaardprestatiecontracten is dat er allerlei harde meetwaarden in staan waaraan je moet voldoen en die bindend verklaard worden, terwijl aan de behoeften van de klant wordt voorbijgegaan.Vragen als ‘wat wil die klant, hoelang moet dat gebouw nog mee?’, worden daarin niet meegewogen. Je praat dan in feite over een strategisch voorraadbeheer waaruit een kwaliteitsniveau voortkomt dat gehaald moet worden. Vandaaruit krijg je functionaliteiten benoemd. En functionaliteit is waar het om draait,” aldus Dick Keus van de afdeling Business Process Improvement van TNO. Een gesprek met een man die van mening is dat het prestatiecontract resultaatgericht en dus functioneel moet worden.

Keus is al sinds de jaren tachtig bij TNO betrokken bij de kwaliteitszorg, met name waar het gaat om het maken van meetbare kwaliteitsafspraken in de onderhoudssfeer. Grotendeels heeft hij zijn ervaring opgedaan in de schildersbranche waar het gebruikelijk was inspanningsgerichte werken (wat, hoe en waarmee) te doen zonder afspraken te maken over de resultaten.
“Om een proces volledig te beheersen moet je echter niet alleen die inspanningen meten maar ook de resultaten. Meestal worden die vastgesteld vanuit de techniek maar de afspraken die je met klanten moet maken ten aanzien van een product, moeten juist functionele afspraken zijn,” aldus Keus.

Tendens
Strategische beleidsstudies binnen de bouwkolom hebben een mogelijke ontwikkelingsrichting voor onderhoudsbedrijven aangegeven. Het beeld dat hierin wordt geschetst is dat van onderhoudsbedrijven die zich ontwikkelen van uitvoerder (het verrichten van arbeid) tot aanbieder van prestaties (resultaten met garantie) en wellicht zelfs tot beheerder van wooncomplexen. Deze tendens wordt versneld doordat opdrachtgevers zich in toenemende mate bezig houden met kernactiviteiten waar onderhoud in de meeste gevallen niet toe behoort. Ze brengen onderhoud dan ook steeds meer geheel onder bij een gespecialiseerd bedrijf. Dat geldt ook voor de dakenbranche.

Prestatieconcept

Werkwijze waarbij de vraag naar een product of dienst geheel of gedeeltelijk wordt omschreven in prestatie-eisen (kwalificatie).

De opdrachtnemer maakt de vertaalslag van prestaties naar technische oplossingen met de zekerheid dat de prestaties worden geleverd

Voorbij
Op grond van bovengenoemde ontwikkelingen is inmiddels een andere onderhoudsfilosofie opgesteld. Deze is gebaseerd op het zogenaamde concept van ‘de prestatie’. Waar het bij dit prestatieconcept om draait is de verschuiving van een inspanningsverplichting naar een resultaatverplichting. De opdrachtnemer gaat een dergelijke verplichting aan met de opdrachtgever en van beiden vereist dit een andere opstelling ten opzichte van de gehanteerde werkwijze: de vraag naar een product of dienst wordt nu namelijk geheel of gedeeltelijk omschreven in prestatie-eisen.
In de nieuwe benaderingswijze maakt de opdrachtnemer de vertaalslag van prestaties naar technische oplossingen. Hij moet daarbij de zekerheid kunnen bieden dat de verlangde prestaties kunnen worden gerealiseerd. De actuele situatie laat namelijk zien dat ondanks de evidente voordelen, het prestatieconcept in de huidige vorm binnen de vastgoedonderhoudsketen zijn doel voorbij is gestreefd.
Doordat er onvoldoende zicht is op de effecten van onderhoudsmaatregelen is het moeilijk te voorspellen wat het resulterende kwaliteitsniveau zal zijn en of daarmee overeengekomen prestaties worden behaald. Opdrachtgevers en onderhoudsbedrijven proberen het risico dat zij hierdoor lopen te beperken door in overeenkomsten een groot aantal prestatieafspraken op te nemen. Bovendien worden veel van de afspraken vastgelegd als parameters. Ofwel, naast datgene wat aan resultaat behaald moet worden, wordt ook de wijze waarop vastgelegd. Dat levert bij menig ondernemer een gevoel op dat hij alleen nog uitvoerder is en dat gaat natuurlijk ten koste van meedenken en innovatie.

Resultaatgericht onderhoudconcept

Werkwijze waarbij de vraag naar een product of dienst geheel of gedeeltelijk wordt omschreven in functionele eisen en wensen (kwalificatie).

De opdrachtnemer maakt de vertaalslag van functionele eisen naar prestatie-eisen.
En naar technische oplossingen met de zekerheid dat aan de functionele eisen en wensen wordt voldaan en de prestaties worden geleverd.

 

Een resultaatgerichte aanpak behoeft overigens niet automatisch tot een ‘prestatiecontract’ te leiden. Een dergelijke overeenkomst is niet meer dan een juridische afspraak tussen partijen. Wanneer namelijk het resultaat als uitgangspunt wordt genomen, kan dat leiden tot uiteenlopende overeenkomsten.
Vandaar dat het de voorkeur verdient, voortaan te spreken over ‘resultaatgericht onderhoud’ in plaats van het middel ‘prestatiecontract’. Dat is minder vastomlijnd en biedt de kans op maatwerk. Elk werk of project is immers anders.
Door verandering in verantwoordelijkheden van partijen, is transparante communicatie tussen de opdrachtnemer en opdrachtgever bij het vastleggen van afspraken erg belangrijk. Globaal zijn hierbinnen drie fases te onderscheiden: het vaststellen van het gewenste projectresultaat, het opstellen van een onderhoudsplan en de uitvoering daarvan.

Resultaatgericht inkopen

Werkwijze waarbij de vraag naar een product of dienst geheel of gedeeltelijk wordt omschreven in functionele eisen en wensen (kwalificatie).

De leverancier maakt de vertaalslag van functionele eisen naar prestatie-eisen.
En naar technische oplossingen met de zekerheid dat aan de functionele eisen en wensen wordt voldaan en de prestaties worden geleverd

Functionaliteit
In de schildersbranche was het zogenaamde prestatiecontract ook vanuit de techniek gestuurd. TNO heeft vervolgens gewezen op de resultaatsafspraken die opdrachtgever en opdrachtnemer met elkaar maken met als uitgangspunt de functionaliteit, ofwel ‘wat wil je ermee bereiken?’
“In de dakenbranche is dat in de eerste plaats het waterdicht zijn. Als opdrachtgever wil je dat voor een aantal jaren gegarandeerd zien. En dat is in feite het enige wat een opdrachtgever aan de orde kan stellen. Hoe daar invulling aan te geven is zaak van het dakdekkersbedrijf. De dakdekker dient op basis van kennis en expertise aan te geven hoe en met welk materiaal onder gegeven omstandigheden die garantie voor de overeengekomen periode kan worden gegeven. Daartoe worden allerlei metingen uitgevoerd (materiaal, proces, eindproduct) maar waar het de opdrachtgever om gaat is de functionaliteit. De manier waarop die wordt behaald, interesseert hem niet.
Functionaliteit is de insteek van resultaatgericht onderhoud en resultaatgericht dakdekken. Maar niet alleen de functionaliteit van het dak ook de voorwaarden die worden gesteld aan de wijze waarop die functionaliteit wordt behaald. Het bedrijf moet zelf invulling geven aan deze verplichtingen op basis van zijn deskundigheid. TNO hanteert dan ook de volgende definitie: op basis van functionele eisen wordt een werk aanbesteed en het uitvoerende bedrijf moet in staat zijn die functionaliteit om te zetten in meetbare prestaties en in technische oplossingen om zeker te stellen dat aan het functionele wordt voldaan.

 

Resultaatsgebieden
Aspecten die hierin meespelen zijn bijvoorbeeld overlast, de periode waarin het onderhoud plaatsvindt en of er sprake is van tijdige oplevering. Ook daar wordt een dakdekker op beoordeeld. De bewoner die ermee geconfronteerd wordt heeft daarover een mening die ook mee moet worden gewogen bij de resultaatverplichting net als de vraag of de prijs-kwaliteitverhouding in orde is.
In het kort kunnen onder de resultaatsgebieden worden meegenomen: de productkwaliteit, het geld, de klanttevredenheid en tevredenheid van medewerkers in de omgang met producten.
De overheid heeft in dit traject van resultaatgericht werken nog aanvullende wensen op de gebieden van milieuvriendelijkheid en arbeidsomstandigheden. Er dient binnen de desbetreffende wetgevingen gewerkt te worden. Wellicht dat die wetgeving ook voortkomt uit een resultaatgericht denken en functionaliteit.
Volgens Keus is het aan de dakenbranche om mee te gaan in deze benadering. TNO biedt hiertoe graag haar diensten aan maar wijst nog wel op een voorwaarde waaraan voldaan moet zijn: alle deelnemende bedrijven moeten gekwalificeerd zijn. TNO heeft voor de schildersbranche hiervoor de ISO-normen geïnterpreteerd. Voor de dakenbranche zou een dergelijke aanpak ook het startpunt kunnen zijn.

De Stichting Dakpromotie heeft het initiatief genomen voor een Model Prestatie Overeenkomst die naar verwachting eind oktober verschijnt. De Model Prestatie Overeenkomst geeft opdrachtgevers en opdrachtnemers/dakdekkers richting bij het opstellen van overeenkomsten gericht op prestatiegericht onderhoud.

In het kader van Prestatiegericht onderhoud heeft de Stichting Dakpromotie "Het Referentiebeeldenboekje Platte Daken uitgebracht. Een onmisbaar hulpmiddel bij het vaststellen van de conditie van platte daken. Het is te bestellen bij de Stichting Dakpromotie, telefoon 0251 - 315768

     
     
     

 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam