Roofs 2001-09-46 15 m3 houten “dakpannen”

       
In het Drentse Borger staat al weer enige tijd een bijna volledig houten huis. Het gaat om het bedrijfsgebouw van aannemer Erik de Vries. Deze van huis uit meubelmaker is zo verzot op het product hout dat hij besloot zijn nieuwe kantoor en werkplaats helemaal uit dit materiaal op te trekken. Met betrekking tot het dak betekent dit dat niet alleen de draagconstructie maar ook de toplaag is uitgevoerd in hout. Van hout uit de buurt maakte De Vries naar eigen schatting ruim 9000 schaliën of shingles die hij zelf aansluitend bevestigde. Zelf spreekt hij van houten pannen, schalien of shingles is echter de term die zijn behuizing en de lading dekt.We gingen op bezoek bij de Drentse doe-het-zelver.

“In Amerika zijn daken die zijn bekleed met shingles redelijk ingeburgerd. Een kwestie van traditie en wellicht ook in verband met de grotere beschikbaarheid van hout. Maar ook in ons land zouden veel meer huizen kunnen worden voorzien van een dergelijk houten dak. Zowel uit geïmporteerd hout als hout uit eigen land. Zelf heb ik het hout voor mijn dak gehaald uit de nabijgelegen staatsbossen. De lariks leent zich daar uitstekend voor. Het draagt ook bij in het onderhoud van het bos en misschien zelfs in de verdere ontwikkeling van productiebossen,” aldus een enthousiaste De Vries die zijn liefde voor hout niet onder stoelen of banken steekt.


Eigenhandig
De keuze om zijn nieuwe pand volledig op te trekken uit hout was snel gemaakt. “Een goede meubelmaker weet wat je allemaal met hout kunt doen en kent de kwaliteiten. Zo zorgt hout voor een prima isolatie en houdt het warmte vast. Niet voor niets bestonden veel daken vroeger alleen uit hout. Bovendien is het - zeker na behandeling -, duurzaam. Kijk bijvoorbeeld eens naar het aantal woningen met houten dakschaliën in landen met strenge klimaten zoals Canada en de Scandinavië.” Het bekleden van het dak met de stuk-voor-stuk handgemaakte schaliën was een hele klus die een flinke tijd in beslag nam. En dat in de uren naast de gewone werkzaamheden van de aannemer. Bijna alles heeft hij tot nu toe alleen gedaan. Met het hele project is De Vries inmiddels al zo’n vier jaar bezig. Met het dak is hij in totaal ongeveer twee maanden bezig geweest. Het hele dak bracht hij - in dit geval geholpen door een collega meubelmaker/timmerman -, in slechts twee dagen aan, met twee spijkers per schalie. Een kwestie van goed meten en voorbereiden en bovendien waren voor die tijd alle schaliën al voorgeboord.
Elke schalie werd eigenhandig gezaagd uit ruwe planken die de zagerij in het nabijgelegen Valthermond al had gezaagd van de bomen. Die planken werden vervolgens een half jaar op latten te drogen gelegd. Daarna heeft De Vries ze zelf tot kleine plankjes gezaagd, ze met een bijl gekloofd en er schaliën van gemaakt. Omdat hout een natuurproduct is, was geen plank gelijk, terwijl de schalien in vorm en dikte wel overeen moeten komen. “En dan moet je heel wat zagen om uit die kromme planken egale schaliën te krijgen, met een dikte van ongeveer 2,5 cm.”

 

 

 

Speels
Onder de dakschaliën liggen zelfgemaakte dakplaten waarop een brandwerende laag en het isolatiemateriaal. Samen is het een pakket van 20 cm. Daaroverheen ligt hardboard en een dampremmende folie. Het dak ventileert prima. “Natuurlijk is de zwarte folie vrij dicht en is ventilatie noodzaak. Die krijg je vooral door de werking van het hout. Bij zonnig weer droogt het hout uit en vertoont het dak meer reliëf maar na een regenbui trekt het weer helemaal vlak. En dat ongelijke maakt het juist tot zo’n mooi speels dak.”
Dat speelse karakter zie je ook terug in de afzonderlijk gemaakte nokdelen; twee gewone schaliën die aan elkaar zijn verbonden met roestvrije schroeven. Deze werden in een vertanding gelegd. Ook voor de hoeken maakte De Vries speciale stukken. “In wezen is echt het hele dak van hout. Van de 22,5 m³ ruw hout kwam schoon zo’n slordige 15 m³ op het dak

Behandeld
Waar De Vries wijst op de duurzaamheid van hout, vragen we hem naar brandaspecten, een thema dat de laatste tijd enorm in de belangstelling staat.
“Natuurlijk is angst voor brand een aspect dat meespeelt. Maar niet in die mate dat daarmee verklaard wordt dat je zo weinig houten daken ziet. Anders zou men in andere landen toch ook zijn overgestapt op pannen of alternatieve materialen. Met de diverse impregneermiddelen kun je onder andere de brandwerendheid en brandvertraging van hout vandaag de dag enorm vergroten. En niet alleen dat. Voor alle zekerheid heb ik mijn schaliën ook maar behandeld met een middel tegen houtworm. “In mijn schaliën horen tenslotte maar twee gaten te zitten, die voor het vastspijkeren,” dat de ondernemer - net als alle andere (dak)zaken grotendeels zelf deed. Gelukkig een eenmalige zaak want De Vries is overtuigd van een levensduur van zijn houten dak die minstens gelijk staat aan die van keramische dakpannen. Daar hebben de weersomstandigheden nauwelijks invloed op. Immers, hout houdt lang!!

Note van de redactie

Het klimaat is Scandinavië en Canada mag streng zijn, in Nederland is het vooral nat en dat levert specifieke problemen op. Problemen die ook de dakconstructies in Nederland bepalen. De dakconstructie als toegepast door de Drentse ondernemer wordt daarom niet aanbevolen.

 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam