Roofs 2005-11-14 Leren in de praktijk

De bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbranche heeft inmiddels een goed ontwikkelde infrastructuur voor het opzetten en uitvoeren van arbeidsmarktbeleid en beroepsopleidingen. Toch is er nog veel capaciteit in de markt aanwezig die onbenut blijft. Ook dient in het toekomstige beleid rekening te worden gehouden met diverse ontwikkelingen. Roofs sprak met Cees Woortman (VEBIDAK), Jos van der Borgt (SBD) en Frans Kokke (FNV Bouw)  over opleidingen en het toekomstige arbeidsmarktbeleid. Kokke en Woortman zijn beiden tevens - jaarlijks wisselend - voorzitter van het SBD bestuur.

De graad van professionalisering van de dakenbranche is volgens de drie heren op een zeer be­­hoorlijk niveau, zeker in vergelijking met andere branches. ‘Voor een effectief arbeidsmarktbeleid is het van belang dat er voldoende transparantie is in de taken van de genoemde organisaties,’ aldus Woortman. ‘Deze dienen complementair te zijn. We hanteren een dui­delijke scheiding tussen beleid maken en beleid uitvoeren.’

Opleiding

Op het gebied van opleidingen is de dakenbranche als volgt georganiseerd. Het Sociaal Fonds Bikudak financiert via premies de invulling van de verplichting van de werkgevers (namelijk: het zorgen voor onderwijs en ontwikkeling, scholing en voorlichting op het gebied van arbeidsomstandigheden). De SBD, verantwoordelijk voor het arbeidsmarkt- en arbeidsomstandighedenbeleid, regelt de externe subsidieverwerving, ontwikkelt instroomprojecten en projecten op het gebied van arbovoorlichting. Het daadwerkelijke onderwijs wordt verzorgd door het opleidingsbedrijf Tectum: een samenwerkingsverband van bitumineuze en kunststof dakbedekkingbedrijven dat wordt bestuurd door de werkgevers. Tectum verzorgt de BBL-opleidingen in samenwerking met ROC Midden-Nederland, als ook de bijscholing van dakdekkers en (in samenwerking met VEBIDAK) de Ondernemers Kader Opleiding (OKD) voor de branche.

‘De structuur staat er,’ aldus Van der Borgt. ‘Natuurlijk is die op punten nog wel voor verbetering vatbaar. De overlegstructuren tussen de verschillende instanties kunnen bijvoorbeeld nog verder worden verbeterd. Informatie kan hiermee op een efficiëntere manier worden verzameld, waar het beleid weer beter op kan worden afgestemd.’ Er zijn in de totale bouw een aantal ontwikkelingen gaande, die het noodzakelijk maken het beleid op punten aan te passen.

Groei bouwvolume en vergrijzing

Bouwend Nederland publiceerde in het rapport De bouw in cijfers 2000-2004 enkele gegevens, waaruit blijkt dat de economie weer voorzichtig aantrekt. Dit vertaalt zich in een stijging van het aantal bouwprojecten, waardoor ook de werkgelegenheid in de bouw groeit. ‘Binnen de dakenbranche is momenteel niet zozeer een gebrek aan instroom van jonge, gekwalificeerde dakdekkers,’ vertelt Woortman. ‘De drempelloze instroom via Tectum is hier een zeer belangrijke factor in. In dit opzicht is de dakenbranche dus redelijk in balans. Voor het arbeidsmarktbeleid is het nu vooral zaak dat de binnen de branche aanwezige capaciteit wordt vastgehouden en verbeterd. Recent is daarom gestart met de werving van deelnemers voor een EVC-traject. EVC staat voor Extern Verworven Competenties en betekent dat dakdekkers een diploma kunnen verkrijgen op basis van de in de praktijk opgedane ervaring. Voor dit traject komen deelnemers van minimaal 35 jaar en 10 jaar werkervaring in de dakdekkersbranche in aanmerking. In 2006 zullen de eerste deelnemers (ongeveer 125 in totaal) via EVC hun primaire diploma dakdekken behalen. Na het behalen van het primaire diploma bestaat de mogelijkheid het diploma voortgezet dakdekken te behalen of het predikaat leermeester.’

‘Het beleid richt zich voornamelijk op uitstroombeperking,’ vult Woortman aan. ‘Dit betekent dat geprobeerd wordt het binnen de branche aanwezige personeel langer vast te houden. Dit wordt in de eerste plaats geprobeerd via het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Dakdekken is nu eenmaal een lichamelijk zwaar beroep. Dit valt enigszins op te vangen door het verstrekken van voorlichting over veilig en gezond werken en gebruik van hulpmiddelen en lichtere materialen; ook valt arbeidsongeschiktheid te voorkomen door mensen tijdig een andere, lichamelijk minder zware, functie aan te bieden. Daarom is het van belang in kaart te brengen wat de ambitie is binnen de branche en een adequate reïntegratiestructuur middels protocollen in de CAO vast te leggen. In principe zal op korte termijn gestart worden met een project intersectorale mobiliteit. Daarbij willen we praktische ervaringen opdoen in het begeleiden van met arbeidsongeschiktheid bedreigde dakdekkers naar een beroep in een andere sector.’ Kokke voegt daar aan toe dat een en ander in samenhang plaats vindt met het verder ontwikkelen van loopbaanbeleid voor alle dakdekkers.

Internationalisering

Een andere belangrijke ontwikkeling in de bouwwereld is de verdergaande internationalisering van de markt. Dikwijls wordt geklaagd over het aanbod van goedkoop personeel uit het Oostblok, al moet dat volgens Woortman niet worden overdreven. ‘Deze mensen vallen eveneens onder de Nederlandse arbeidsvoorwaarden. Dat betekent dat de Arbeidsinspectie erop toeziet dat het werk volgens die voorwaarden wordt verricht, verder is er het meldpunt voor illegale arbeid van CNV/FNV waarmee een extra controle is ingebouwd. Voor de kwaliteit van het werk is de opdrachtgever zelf verantwoordelijk, men kan ervan uitgaan dat men, als het werk ver onder de marktprijs wordt uitgevoerd, de kwaliteit te wensen overlaat.’

‘Dakdekkers uit het Oostblok zijn een steeds normaler verschijnsel op de arbeidsmarkt,’ aldus Kokke. ‘Voordeel daarvan is dat men steeds meer gaat voldoen aan de Nederlandse normen en regels. Men wordt zich bewust dat men de taal moet leren, en ook komt het nauwelijks meer voor dat het alcoholgebruik de kwaliteit van het werk negatief beïnvloedt. Onze indruk is dat, hoewel deze ontwikkeling nog maar pas is ingezet, de kwaliteitsgraad van het werk de laatste jaren duidelijk stijgt en dat de prijs van het werk zich meer aanpast aan de markt.’

Van der Borgt: ‘Ook in dit opzicht spelen naar mijn mening de opleidingen een rol in de professionalisering van de branche. Er is een ruim aanbod beschikbaar aan toolbox meetings, voorlichting en cursussen. Dakdekkerbedrijven nemen vrij algemeen wel meer dakdekkers uit het Oostblok in dienst, maar maken in toenemende mate gebruik van het beschikbare onderwijsaanbod, en committeren zich daarmee aan een minimale kwaliteit. Hetzelfde geldt voor de naleving van de in het A-blad geformuleerde veiligheidseisen: de regels zijn er, de voorlichting is er; wie zich niet aan de regels houdt, bedrijft oneerlijke concurrentie en moet door de Arbeidsinspectie worden aangepakt.’

Arbeidsmarktbeleid

Op punten zal het arbeidsmarktbeleid in de nabije toekomst worden aangepast. Het gaat hier voornamelijk om wijzigingen waarmee de transparantie binnen de branche wordt bevorderd en de SBD beter in staat wordt gesteld datagegevens te verzamelen. Zo worden samenwerkingsverbanden aangegaan met o.a. Bouwradius en UWV om beter inzicht te krijgen in de ontwikkeling van dienstverbanden. Ook zal in het kader van het zogenaamde ‘Nieuwe Leren’  het leren in de praktijk verder worden gestimuleerd. Dit betekent dat bijvoorbeeld het werkoverleg, toolbox meetings en feedback in de toekomst meer benut zou kunnen worden voor het bereiken van de gestelde leerdoelen. Van der Borgt noemt dit in een studie voor de SBD ‘Een leven lang leren’. Bedrijven zouden op basis hiervan een strategisch beleid met de gewenste competenties kunnen bepalen; via een bedrijfsopleidingsplan kan hierbij, indien nodig, aanvullende scholing worden aangeboden.

‘De aanwezigheid van voldoende opgeleide en gecertificeerde leermeesters in de dakdekkersbranche kan nog beter worden benut,’  aldus Van der Borgt. ‘De branche zal zelf (in samenwerking met Bouwradius) aan de slag moeten gaan om meer nieuwe instromers voor een startkwalificatie op te leiden en zodoende de aanwezige capaciteit beter benutten.’

 

 

 Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand. 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief