Roofs 2006-11-18 “Polycarbonaat is bewezen doorvalveilig”

In Roofs 9-2006 besteedde Peter van Houtum in zijn artikelenreeks ‘Veiligheid in de praktijk’ aandacht aan doorvalgevaar bij bestaande lichtkoepels en lichtstraten. Marinus Popeyus, directeur van Arcolux B.V., producent van lichtdoorlatende constructies, gaat in onderstaand artikel nader in op de oplossingen tegen valgevaar bij het plaatsen van nieuwe lichtkoepels en lichtstraten.

Suzanne de Werd

Wat zijn de verschillen tussen de lichtkoepels van tegenwoordig en hun voorgangers?

Dhr. Popeyus: “Bestaande, oude lichtstraten op daken zijn vaak nog van polyester gemaakt, en niet stevig genoeg om een val tegen te houden. Dan is het inderdaad verstandig om veiligheidsmaatregelen te nemen in de vorm van een hekwerk, markeringen en/of (door)valbeveiliging, zoals Peter van Houtum in zijn artikel beschrijft. De huidige generatie lichtkoepels worden meestal van acrylaat of van polycarbonaat gemaakt. Deze materialen laten zich kenmerken door een blijvende helderheid (in tegenstelling tot polyester, dat na verloop van tijd geel verkleurt). Bovendien heeft polycarbonaat een zeer goede slagvastheid: het is een vrijwel onbreekbaar beglazingsmateriaal. Wij leveren polycarbonaat in een dikte variërend van 10 tot 40 mm dik (afhankelijk van de gewenste isolatiewaarde). Omdat veel van onze productie bestemd is voor de export, zijn we goed op de hoogte van de diverse Europese normen m.b.t. doorvalgevaar. Deze producten hebben hun sterkte bewezen in diverse sterktetesten en valproeven die strenger zijn dan de Nederlandse norm, bijvoorbeeld de Franse 1200 Joule test of de Engelse non-fragility test.”

Maar wat gebeurt er als je er toch doorheen valt?

“Je kunt als (extra) veiligheidsmaatregel een mandragend, stalen rooster onder het daklicht bevestigen. Er zijn bijvoorbeeld inbraakwerende roosters in de handel die tevens doorvalveilig zijn. Van Houtum schrijft hierover in zijn artikel: ‘Deze oplossing heeft niet de voorkeur, omdat een persoon die valt zich kan verwonden aan de breukranden van het daklicht.’ Ook dit bezwaar geldt niet of nauwelijks voor polycarbonaat koepels. Zoals gezegd is dit materiaal bewezen doorvalveilig: het vervormt wel, maar breekt niet. Stel echter dat de belasting zó enorm groot is dat de koepel het niet kan houden, dan breekt het materiaal na algehele vervorming zijdelings weg, waardoor er in de praktijk weinig breukranden zullen optreden. De kans op verwonding aan splinters is daardoor klein.”

Zijn er nog andere veiligheidsmaatregelen mogelijk?

“Lichtstraten worden tegenwoordig vaak opgebouwd met een extra staalkabel of aluminium profiel aan de zijkanten van de boog. Deze zijn bedoeld om ongewenste vervorming tegen te gaan en zorgen voor extra stevigheid. Wanneer iemand van bijvoorbeeld 100 kg zwaar zou struikelen en met zijn volle gewicht op de lichtstraat valt, helpt zo’n kabel of profiel – i.s.m. de sterkte van de gebruikte bogen, de weerstand van de klemprofielen en de weerstand van de beplating zelf –de doorbuiging van de koepel op te vangen, zodat de platen nooit zó ver kunnen doorbuigen dat ze uit de sponning losraken. De kabel wordt onder de lichtstraat bevestigd en strakgespannen. Het aluminium profiel maakt onderdeel uit van de constructie van de lichtstraat, en heeft daarbij als voordeel dat de bogen niet verder uit elkaar kunnen raken dan dat ze zijn geplaatst. De aluminium profielen kunnen architectonisch fraai worden verwerkt in de constructie. De keuze voor een kabel of een aluminium profiel is afhankelijk van de wensen van de architect of opdrachtgever. Een aluminium tussenprofiel biedt weliswaar meer stevigheid dan een kabel, omdat het profiel van boog tot boog bevestigd wordt. Maar wanneer architect of opdrachtgever het hinderlijk vindt dat zo’n verbindingsprofiel in het zicht zit, kan dat een reden zijn waarom voor een kabel gekozen wordt: die is zeker op grotere hoogte nauwelijks zichtbaar.”

Is er in de lichtstratenbranche aandacht voor veiligheid?

“Binnen de branchefederatie voor lichtstraten- en lichtkoepelfabrikanten (BFLL) zijn we al sinds 1990 bezig met kwaliteitsnormen en veiligheid. Arcolux was één van de mede-initiatiefnemers voor de oprichting van de branchevereniging. Wij houden ons niet alleen bezig met doorvalgevaar in de gebruiksfase, maar besteden ook aandacht aan de veiligheid tijdens de bouwfase. Daar is nog veel te weinig aandacht voor. Eigenlijk zou de architect al bij het ontwerp moeten denken aan veiligheidsmaatregelen die nodig zijn voor het aanbrengen van de lichtstraten. Maar al te vaak zijn de veiligheidsnetten onder de sparingen al weggehaald als wij komen om de lichtstraat te monteren. De coördinatie op de bouwplaats laat op dit gebied te veel te wensen over. Vaak moeten we de netten zelf ophangen. De BFLL heeft voor haar leden een handboek uitgegeven waarin maatregelen voor arbeidsveiligheid staan omschreven. Dit gaat van machineveiligheid in de fabriek waar de lichtstraten gefabriceerd worden (afdekkappen voor snijmachines, gehoorbescherming, etc) tot veiligheid tijdens de uitvoering van het werk. Aan de lichtstraten kunnen bijvoorbeeld speciale aanhaakogen worden bevestigd, waaraan de werknemers zich tijdens de montage kunnen aanlijnen wanneer het gebruik van alleen een veiligheidsnet onvoldoende bescherming biedt. De ervaring heeft ons geleerd dat zulke aanlijnmogelijkheden op de bouwplaats maar al te vaak ontbreken. Daarom hebben we ze zelf ontworpen.”

Hoe zit het met de nieuwe Europese norm voor construc­tieve eisen aan lichtstraten?

“De nieuwe norm EN 14963 ‘Dakbedekkingen – Lichtstraat van kunststof met dakopstanden – Classificatie, eisen en beproevingsmethoden’ moet uiterlijk 1 april 2007 zijn ingevoerd in alle betrokken Europese landen (in Nederland is dat reeds gebeurd op 1 november 2006). Er geldt een overgangsperiode tot 1 juli 2008: per die datum moeten alle nationale normen die in strijd zijn met de nieuwe norm, zijn teruggetrokken. De BFLL is blij met de nieuwe norm, omdat deze een eind maakt aan de verscheidenheid aan regels in de diverse Europese landen en de kwaliteit van het product ermee wordt verbeterd: elke producent moet voortaan voldoen aan deze norm. Door deze eis verdwijnt de oneigenlijke concurrentie van producenten van goedkope daklichten die niet voldoen aan de norm. In de nieuwe Europese norm zijn veel elementen van de (strenge) Duitse DIN-norm op dit gebied overgenomen. Voor Nederland zal er door de invoering van de nieuwe norm weinig veranderen: er zijn weinig conflicten met de bestaande eisen in de NEN 6702 ‘Technische grondslagen voor bouwconstructies, belastingen en vervormingen’.”

 

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand. 

 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam