Roofs 2007-02-28 “Bladlood vormt geen risico voor het milieu”

De Stichting Bouwlood presenteerde tijdens de Bouwbeurs 2007 begin februari nieuwe onderzoeksresultaten op het gebied van de milieueffecten van bladlood. Hun doel: een rehabilitatie voor het gebruik van bladlood in de bouw. Roofs sprak met Patrick van Ruyven, voorzitter van de Stichting, over het onderzoek. Van Ruyven: “Lood heeft net als de andere zware metalen nog steeds een slecht imago. Men baseert zich daarbij echter op gegevens van achterhaalde studies.”

 

Afspoeling
Recentelijk zijn door TNO in opdracht van de ELSIA (European Lead Sheet Industry Association) onderzoeken uitgevoerd naar de milieueffecten van het gebruik van lood. Het gaat hierbij om onderzoeken naar de ‘afspoeling’ (uitloging) van lood in het milieu, het corrosiegedrag van loodlegeringen in de buitenlucht en de milieuprestaties van bladlood in vergelijking met die van alternatieve waterkerende producten.

De resultaten van het onderzoek naar de uitloging van lood zijn opvallend te noemen. Tot nu toe is men – op basis van eerder onderzoek – er altijd vanuit gegaan dat de afspoeling 5 gram per m2 per jaar bedroeg. Uit onderzoek van TNO in 2005 blijkt nu dat dit in de praktijk slechts 1 gram per m2 per jaar is, en dat de afspoeling geen risico vormt voor het milieu. Van Ruyven reageert op het onderzoek: “Dit is een belangrijk resultaat, omdat er veel bezorgdheid bestaat bij overheid en opdrachtgevers over de vermeende milieuproblematiek van het gebruik van bladlood in de bouw.”

 

Uitkomsten
Hoe verklaart Van Ruyven het verschil in de uitkomsten tussen de oude en de nieuwe studie? Van Ruyven: “Dat heeft te maken met de onderzoeksmethode. In de oude methode ging men uit van een laboratoriumopstelling, waarbij bladlood onder een hoek van 45 graden werd opgesteld, met normale regenbelasting. De run off in de praktijk bleek heel anders te zijn (zie de tabel): aan de (zuid)westkant van een huis heb je bijvoorbeeld veel meer afspoeling dan aan de oostzijde. Bovendien wordt veel bladlood verticaal aangebracht en heb je te maken met overlappen. Kortom: lang niet al het lood dat gebruikt wordt, geeft een afspoeling naar het milieu.” In de TNO-studie uit 2005 werd daarom gemeten in een praktijkopstelling: een dakopstelling waarbij het regenwater van de vier windstreken apart kon worden opgevangen en geanalyseerd. Van Ruyven: “Een tweede onderzoek naar loodlegeringen heeft bovendien aangetoond dat de afspoeling nog lager uitvalt wanneer loodlegeringen gebruikt worden met koper (0,05%) of tin (tot 0,1%).”

 

LCA-studie
Behalve de onderzoeken naar uitloging van lood en loodlegeringen heeft TNO ook een LCA-studie (levenscyclusanalyse) uitgevoerd, waarbij de milieuprestaties voor lood en alternatieve waterkerende producten (zoals SEBS en EPDM) werden vergeleken bij spouwmuurbescherming, dak-gevelovergangen en hemelwaterafvoer (dakgoot). Hier­bij werden ook de schaduwkosten meegenomen, d.w.z. de kosten die gerelateerd zijn aan het vermijden van elk milieueffect. Hieruit blijkt dat bladlood met name door de duurzaamheid van het product en het hoge recyclingpercentage (lood is voor nagenoeg 100% recyclebaar) de beste milieuprestaties heeft in vergelijking met de alternatieve producten. Van Ruyven: “‘Duurzaam bou­wen’ is momenteel een belang­rijk thema voor de overheid. Bouwen met bladlood sluit daar in onze ogen goed mee aan, vanwege de hoge recycle­baarheid van het materiaal. Mede daarom is het van belang dat overheidsinstanties en opdrachtgevers kennis nemen van deze onderzoeksresultaten.” Er moet echter nog een hele vertaalslag gemaakt worden naar (lokale) overheid en opdrachtgevers. Daar heerst volgens Van Ruyven namelijk nog steeds het idee dat lood slecht voor het milieu zou zijn.

 

Imago
Het negatieve imago van lood stamt uit de jaren ’60 en ’70, toen in het kader van grootscheepse aanpak van de milieuproblematiek Europese regelgeving werd ontwikkeld voor de zware metalen: Fabrieken en mijnen loosden geen afvalwater meer in rivieren, benzine werd loodvrij, loden waterleidingen werden verboden, etcetera. Van Ruyven: “Nergens in Nederland – op één historisch veroorzaakte locatie na – worden de grenswaarden voor lood in het milieu overschreden. Lood wordt vaak onder één hoedje geschaard met de andere zware metalen en in sommige gemeenten geldt zelfs een verbod op het gebruik van bladlood in de bouw. Dat is niet terecht. Natuurlijk, lood is giftig als je er teveel van binnen krijgt, maar als je het op de juiste manier gebruikt, is er geen probleem.”

“De position papers waarmee we op de Bouwbeurs de onderzoeksresultaten presenteerden, zijn in concrete, heldere taal opgesteld. Ze vormen een handvat voor de aannemer in zijn contacten met opdrachtgevers en overheid,” zegt van Ruyven. “Nu gebeurt het nog te vaak dat een aannemer graag bladlood wil gebruiken, maar de gemeente of opdrachtgever dit niet goedkeurt op grond van de vermeende schadelijkheid voor het milieu. Met de onderzoeksinformatie uit de position papers kan hij de gemeente uitleg geven en voorzien van de juiste, relevante gegevens. Tegen lokale, regionale en landelijke overheden en diverse plan- en adviesbureaus zouden we willen zeggen: kijk eens goed op welke gegevens je standpunt gebaseerd is. Zorg dat je op de hoogte bent van de meest recente gegevens.”

 

Oscar
De Bouwbeurs was voor de Stichting Bouwlood een belangrijke gelegenheid om de TNO-studies bekend te maken bij een breed publiek. Dat deed men onder meer door middel van de genoemde position papers en het beantwoorden van vragen, maar ook op een meer ludieke manier: door de dagelijkse verloting van een ‘loden Oscarbeeldje’. “Dit om te laten zien hoe trots we zijn op ons bouwmateriaal,” zegt Van Ruyven. “De alternatieve waterkerende materialen die op de markt zijn, zijn eveneens prima producten. Maar de feiten waarop je de keuze tussen bladlood of een alternatief product baseert, moeten juist zijn.”

 

Stichting Bouwlood
De Stichting Bouwlood is de Nederlandse tak van ELSIA, de European Lead Sheet Industry Association. De Stichting voorziet in de behoefte aan kennisoverdracht bij gebruik van bladlood in de bouw, onder meer door het verzorgen van lezingen, het geven van voorlichting, het uitgeven van technische documentatie en het ondersteunen van technische onderzoeken m.b.t. bouwkundige en milieuzaken. De volledige tekst van de Engelstalige rapporten en samenvattingen van de TNO- en LCA-studies zijn te vinden op de site van ELSIA: www.elsia-web.org.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand.

 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam