Roofs 2008-09-10 Maak (on)afhankelijkheid dakadviesbureaus transparant!

In opdracht van Mandate Publishers en NDA heeft Van Es Marketing Services een onderzoek uitgevoerd naar het beeld dat opdrachtgevers hebben ten aanzien van de onafhankelijkheid van dakadviesbureaus. De uitkomsten zijn opzienbarend. Immers, het beeld dat opdrachtgevers hebben van de onafhankelijkheid van dakadviesbureaus strookt niet met de werkelijkheid.

Dit jaar is het 25 jaar geleden dat het eerste vakblad voor de dakenbranche Dak Informatie Magazine (DIM) in Nederland verscheen. Het blad werd uitgegeven door uitgeverij Iteratie maar wel door de huidige uitgever van Roofs, Dirk Lindeman. Een vakblad geeft ontwikkelingen weer, maar kan ze in voorkomende gevallen ook in gang zetten. Ter gelegenheid van 25 jaar vakbladen in de dakenbranche heeft de uitgever zich ten doel gesteld een probleem waar de dakenbranche mee te maken heeft te benoemen. En dat probleem is dat in lang niet alle gevallen duidelijk is welke banden de adviesbureaus onderhouden met bijvoorbeeld leveranciers, waardoor een advies als ‘onafhankelijk’ wordt verkocht terwijl zij dat feitelijk niet is.

Het onderzoek heeft tot doel in kaart te brengen hoe opdrachtgevers tegen de ‘onafhankelijkheid’ van dakadviesbureaus aankijken en wat zij van een dakadvies verlangen. Is het een probleem als een dakadviesbureau (nauwe) banden onderhoudt met leveranciers? En in het verlengde hiervan: is het een probleem als dakadviesbureaus naast hun dakadvies ook andere diensten aanbieden? Hoe zit het met de aansprakelijkheid? Hoe gaan opdrachtgevers hiermee om?

 

Doelgroepen
Van Es Marketing Services heeft in opdracht van Mandate Publishers en NDA tussen 17 juni en 11 juli 2008 een telefonisch onderzoek uitgevoerd met als doel inzicht te verschaffen in het beeld dat opdrachtgevers hebben ten aanzien van de onafhankelijkheid van dakadviesbureaus. Het onderzoek is uitgevoerd door ervaren telemarketeers die de respondenten een vragenlijst, met daarin ook enkele open vragen, hebben voorgelegd. Er is aselect gebeld op adressenbestanden van opdrachtgevers van dakadviesbureaus, te weten woningbouwverenigingen, overheden, bouwbedrijven en architecten. De vier genoemde doelgroepen zijn net zo lang gebeld totdat van iedere doelgroep vijftig respondenten zijn gerealiseerd. De vraaggesprekken zijn allen gevoerd met de persoon die te maken heeft met dakadviesbureaus.

Aldus zijn in totaal 200 geslaagde interviews afgenomen (50 per doelgroep). Uit een nadere analyse van de postcodes blijkt dat de onderzoeksresultaten geografisch representatief zijn voor Nederland.

 

Onderzoek
Het onderzoek concentreerde zich op verschillende aspecten van de relatie tussen het dakadviesbureau en diens opdrachtgever. Na de vraag in hoeverre dakadviesbureaus in de beleving van opdrachtgevers onafhankelijk zijn, wordt nader ingegaan op de vraag  in hoeverre een onafhankelijk advies volgens opdrachtgevers wenselijk, of zelfs mogelijk is.

Iedere speler op de markt is in meer of mindere mate afhankelijk van één of meerdere opdrachtgevers. Om economisch rendabel te zijn, is een dakadviesbureau genoodzaakt de diensten aan meerdere opdrachtgevers aan te bieden, of meerdere diensten en/of producten aan te bieden. De vraag is in dat geval: zijn opdrachtgevers zich dit bewust? Met andere woorden: indien een dakadviesbureau afhankelijk is, licht men de opdrachtgever hierover wel afdoende in? En zo ja, hebben opdrachtgevers hier begrip voor en, belangrijker, houdt de opdrachtgever hier rekening mee in de uit te voeren werkzaamheden op basis van het advies?

Een andere belangrijke deelvraag is die naar de verantwoordelijkheid voor het advies. Het probleem met een afhankelijk advies is, dat niet altijd de economisch of technisch meest gunstige oplossing wordt geadviseerd, omdat het advies naar een bepaald product of systeem is toe geschreven. Dit kost de opdrachtgever geld, en in het meest ongunstige geval kan zelfs als gevolg hiervan dakschade ontstaan. In hoeverre is dan het adviesbureau voor deze schade aansprakelijk? Veel dakadviesbureaus werken volgens de brancherichtlijnen en zijn verzekerd tegen eventuele schade die voortkomt uit het advies. In andere gevallen aanvaardt het dakadviesbureau geen aansprakelijkheid en vallen de kosten van de geleden schade niet op het dakadviesbureau te verhalen. In het onderzoek staat de vraag centraal in hoeverre de opdrachtgever zich hiervan van tevoren vergewist.

 

Is onafhankelijkheid wenselijk?
De eerste vragen in het onderzoek hadden betrekking op de vraag wanneer een dakadviesbureau in de ogen van de opdrachtgever ‘onafhankelijk’ is. Om hier een beeld van te krijgen, kreeg men verschillende definities van ‘onafhankelijkheid’ voorgeschoteld. 65% van de respondenten vindt dat een dakadviesbureau onafhankelijk is als het bureau geen banden onderhoudt met dakdekkers en/of leveranciers. Een groot aantal respondenten antwoordde dat een dakadviesbureau onafhankelijk kan worden genoemd als het niet van andere partijen financieel afhankelijk is (18%), of als het bureau geen nevenactiviteiten ontplooit (16%).

Dit vastgesteld hebbende, rijst de vraag in hoeverre men het ook inderdaad wenselijk vindt dat het advies op onafhankelijke basis tot stand komt. Hiernaar gevraagd, antwoordt bijna driekwart van de respondenten (73%) dat men erop staat dat het advies zonder enige partijdigheid tot stand komt. 21% vindt een onafhankelijk advies wel wenselijk, maar realiseert zich dat dit niet in alle gevallen mogelijk zal zijn. Slechts een minderheid (2%) zegt dat een advies niet per se onafhankelijk moet zijn, als men maar weet welke partijen er nog meer bij betrokken zijn.

Er zijn in de kleine dakenbranche relatief veel dakadviesbureaus actief,  het is de vraag of er genoeg markt is voor al deze partijen om op onafhankelijke basis, zoals dat hierboven is gedefinieerd, te kunnen blijven functioneren. Dat het onmogelijk is een dakadvies op onafhankelijke basis uit te brengen wil er bij de meeste opdrachtgevers echter niet in: slechts 3% van de respondenten onderschrijft de stelling dat onafhankelijkheid niet bestaat.

Dit beeld wordt verder versterkt met de antwoorden op de vraag in hoeverre een onafhankelijk advies mogelijk is. 82,5% van de respondenten vindt dat onafhankelijk advies van een dakadviesbureau mogelijk is.

Uit het onderzoek blijkt verder, dat ruim één op de drie opdrachtgevers (34,5%) denkt dat een adviesbureau per definitie slechts één opdrachtgever dient en daarmee geheel onafhankelijk is.

 

Van tevoren geïnformeerd?
Uit het onderzoek blijkt dus, dat het merendeel van de opdrachtgevers vindt dat een onafhankelijk adviesbureau geen banden onderhoudt met andere partijen, en dat het zonder meer mogelijk moet zijn op deze manier een onafhankelijk advies uit te brengen.

De logische vraag die hierop volgt, is: als men van tevoren is geïnformeerd over de commerciële banden van het dakadviesbureau met leveranciers, zou men er dan problemen mee hebben zich door dit bureau te laten adviseren? 55,5% van de opdrachtgevers geeft aan er in dat geval geen problemen mee te hebben zich door het dakadviesbureau te laten adviseren.

Als de opdrachtgever van tevoren wordt geïnformeerd over de eventuele banden die het dakadviesbureau onderhoudt met leveranciers, stijgt de bereidheid om met het dakadviesbureau in zee te gaan. Men kan dan immers het advies in de juiste context plaatsen en eventuele beslissingen op basis van de juiste informatie nemen.

Tenslotte geeft 83% van de opdrachtgevers aan er geen problemen mee te hebben om met een dakadviesbureau samen te werken dat ook andere diensten aanbiedt.

 

Reactie op niet-onafhankelijk advies
Een volgende reeks vragen handelde om het onderwerp hoe men zou reageren indien men gedurende het werk merkt dat het ontvangen advies niet zo onafhankelijk is als vooraf is gesuggereerd. 65% van de respondenten zou in ieder geval het dakadviesbureau ter verantwoording roepen; 14% zou zelfs het werk laten stopzetten. 12% geeft aan niets te doen.

 

Als echter blijkt dat men financiële schade heeft opgelopen als gevolg van een afhankelijk advies, doet slechts 4% van de respondenten helemaal niets. Bijna de helft van de respondenten zou de schade verhalen en/of een claim indienen (48%). Daarnaast zou een groot deel van de respondenten juridische stappen ondernemen (18%) of het dakadviesbureau aansprakelijk stellen voor de geleden schade (12%). Slechts een klein deel van de respondenten zou, voor er juridische stappen worden genomen met het dakadviesbureau om de tafel gaan om in overleg tot een oplossing te komen (5%), of het bureau ter verantwoording roepen (4%).

In de opvatting van bijna driekwart van de opdrachtgevers (74%) is het dakadviesbureau volledig verantwoordelijk en aansprakelijk voor het gegeven advies. 7% van de respondenten vindt dat ook een deel van de verantwoordelijkheid bij de opdrachtgever zelf ligt. Slechts 2% van de respondenten vindt dat een adviesbureau in het geheel niet verantwoordelijk of aansprakelijk is, omdat het slechts een advies betreft.

 

Stellingen
Tenslotte kreeg men de vraag om op twee stellingen te antwoorden of men het ermee eens was of niet. De reactie op stelling 1 was verdeeld: ‘Er zijn teveel dakadviesbureaus in Nederland actief om economisch zelfstandig, en daarmee onafhankelijk te kunnen bestaan.’ 14% van de respondenten had hierover geen mening. Van de opdrachtgevers met een mening was de helft het er mee eens en de helft oneens.

De reactie op de tweede stelling was veel meer eensluidend. De stelling luidde: ‘Een afhankelijk dakadviesbureau dat aansprakelijkheid voor haar adviezen aanvaardt, is economisch en juridisch veel aantrekkelijker dan een onafhankelijk adviesbureau dat dat niet doet. Hier was 73% het met de stelling eens, 21% oneens en 6% had geen mening,

 

Concluderende opmerkingen
Het probleem in de huidige dakenmarkt is dat dakadviezen als ‘onafhankelijk’ worden aangeboden en dat opdrachtgevers dikwijls ten onrechte in de veronderstelling verkeren dat ze een onafhankelijk dakadvies hebben ingehuurd. Leveranciers werken dit in de hand door hun producten en systemen bij het dakadviesbureau te laten testen, in de hoop en verwachting daardoor in het advies te worden voorgeschreven. Dakadviesbureaus zijn voor hun kennis en know how dikwijls voor een groot deel afhankelijk van de input van de leveranciers - maar zij behoeven dit niet als tegenprestatie in hun adviezen te gebruiken. Een ‘afhankelijk’ advies dat als ‘onafhankelijk’ wordt verkocht, kan de opdrachtgever geld kosten.

Op zichzelf is er niets mis met een ‘afhankelijk’ advies, als dit duidelijk met de markt wordt gecommuniceerd. De markt moet transparanter worden. Het testen en onderzoeken van producten en systemen zou bijvoorbeeld moeten plaatsvinden door een zelfstandig dakonderzoeksbureau, i.p.v. een dakadviesbureau, en de onderzoeken zouden moeten worden gepubliceerd, zodat dakadviesbureaus op onafhankelijke basis hun werk kunnen doen. De opdrachtgever zou dus kortom vooraf op de hoogte dienen te zijn van de banden die een adviesbureau met de leverancier onderhoudt. Op deze manier kan de opdrachtgever op basis van de juiste informatie beslissen of hij al dan niet met een bepaald dakadviesbureau in zee gaat.

Opdrachtgevers verkeren als vanzelf in de veronderstelling dat het advies dat hen wordt geboden op onafhankelijke basis tot stand komt en een goed doordacht advies is. Ten onrechte, want uit de dagelijkse praktijk blijkt dat dakadviesbureaus en leveranciers nauwe banden met elkaar onderhouden, en dat dit ook niet altijd anders kan. Daarom dienen opdrachtgevers zich een aantal vragen te stellen, voordat men met een dakadviesbureau in zee gaat. Hij dient zich ervan te vergewissen volgens welke voorwaarden het dakadviesbureau werkt en hoe het bureau is verzekerd tegen eventuele schade die voortkomt uit het advies.

Wie een dakadviesbureau inschakelt, moet zich in ieder geval ook de vraag stellen: wil ik wel of geen onafhankelijk advies? Immers: indien een dakadviesbureau commerciële banden heeft met bijvoorbeeld een leverancier, staat niet meer vast of het advies ook daadwerkelijk de juiste, of economisch meest gunstige oplossing is voor de specifieke situatie. Maar een onafhankelijk advies is niet zaligmakend. Want neemt het dakadviesbureau ook de verantwoordelijkheid als het mis gaat? In veel gevallen niet. In de vele gevallen daarentegen dat een leverancier rechtstreeks advies geeft, is er sprake van een verantwoordelijkheid die het adviesbureau doorgaans niet geeft. Dit kan, zoals de stelling in het onderzoek al aangaf, juridisch en economisch een betere keuze zijn.

Hoe een advies ook tot stand komt, de opdrachtgever moet in staat worden gesteld zijn afwegingen op basis van de juiste informatie te maken. Of het nu een ‘afhankelijk’ of een ‘onafhankelijk’ advies betreft, het is belangrijk dat de markt voor dakadviesbureaus transparant wordt.                                                               

Het volledige rapport is tegen betaling van € 50,- excl. btw bij de uitgever te bestellen. Dit kan ook via email info@mandate.nl onder vermelding van het rapport “De onafhankelijkheid van dakadviesbureaus”. U kunt ook even bellen met de uitgeverij onder nummer 0251-320.500

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam