Roofs 2009-01-22 Dakturf voor (platte en hellende) groene daken

Veelal wordt bij het aanleggen van een groendak gedacht aan een plat dak. Recent werd in Nederland een eenvoudig groendaksysteem geïntroduceerd dat geschikt is voor toepassing op zowel platte als hellende daken. De Noorse producent Nittedal Torvindustri levert zakken turf waar een groendak op kan groeien. In Nederland wordt het geleverd door Dakturf.

Het gesprek vindt plaats in het nieuw in hout gebouwde kantoor van Dakturf in Roermond. Op dit kantoor is een groendaksysteem met dakturf aangebracht; daarmee is het een van de drie proefprojecten die tot nu toe met dit systeem zijn uitgevoerd. Roofs sprak met Peter Driessen, directeur van Dakturf, Morten Sandbeklien, product manager van Nittedal Torvindustri A.S. en Jo Rutten van Rutten Massief Houten Woningen.

Het gaat hier om een traditioneel Noors product dat aldaar al lange tijd wordt toegepast. Het systeem wordt verder al veel toegepast in Zweden, Denemarken, Finland, Noord-Duitsland en de Baltische staten. Men vond het echter raadzaam om in Nederland drie proefprojecten uit te voeren, voordat men met het systeem naar buiten zou treden. Dit om te bekijken hoe het systeem zich in het Nederlandse klimaat houdt. Vanuit Roermond zal Dakturf zich met name richten op de Nederlandse en de Belgische markt – en wellicht dat een deel van Duitsland zal worden bediend. De Noorse fabrikant zal zich in een later stadium op de rest van Europa richten.

 

Systeem
Het gaat hier om een eenvoudig, maar doeltreffend (gepatenteerd) systeem. In een uitgestrekt gebied in het midden en oosten van Noorwegen wordt een zeer vruchtbare turfsoort gewonnen. Fabrikant Nittedal stopt deze turf in zakken en voegt een mengelmoes van wilde graszaden toe. Al sinds 1988 verkoopt men deze zakken in Noorwegen als Dakturf voor toepassing op het dak. De zakken worden eenvoudigweg op het dak gelegd. Hier zal vervolgens gras op groeien; ook meer gevarieerde beplanting is mogelijk. Er zijn zelfs gevallen bekend dat er kleine bomen op het dak groeiden. Dit is volgens Sandbeklien geen bedreiging voor de waterdichte laag, omdat de wortels van dergelijke begroeiing zijwaarts groeien. Als waterdichte afdichting raadt men het gebruik van EPDM aan, vanwege het stroeve oppervlak van het materiaal waar de zakken beter op blijven liggen. Maar volgens de heren is het dakturf in principe op alle typen daken met alle typen dakbedekking geschikt.

 

Applicatie
De zakken worden vanaf de dakrand zodanig gelegd, dat ze op elkaar steunen; bij de dakrand wordt een extra versteviging aangebracht. De zakken hebben ieder een gewicht van 17 kg en een afmeting van 70 x 45 cm en een diepte van 17 cm. Per vierkante meter zijn 3,2 zakken nodig. Op de zakken wordt een turflaag van ongeveer  2 cm dik gelegd, dit doet men door simpelweg de zakken aan de bovenkant open te snijden. Door deze laag wordt het dak een eenheid. Na het leggen wordt het dak besproeid zodat de zaadjes kunnen ontkiemen en het dak een geheel wordt.

Driessen legt uit: “Het turf fungeert feitelijk als een spons: het neemt water op en houdt het vast. Het water dat het niet vast kan houden, loopt door de helling van het dak onder de zakken door naar de dakgoot. Het systeem weegt, wanneer het is verzadigd met water, maximaal 130 kg/m². Vanzelfsprekend dient de constructie hierop berekend te zijn; voordat het materiaal wordt aangebracht dient de onderliggende constructie dan ook te zijn berekend.”

De zakken dakturf kunnen op een helling tot 30° worden aangebracht zonder extra voorzieningen; daken met een grotere helling worden eerst voorzien van een frame om de zakken op hun plek te houden. Met behulp van het frame kunnen de turfzakken overigens ook worden toegepast in verticale toepassingen, zoals geluidswallen of groene gevels. Vanzelfsprekend kan het systeem ook op platte daken worden aangebracht. Het team van Dakturf begeleidt de applicatie van de zakken projectmatig om een juiste verwerking te kunnen garanderen.

 

Eigenschappen
Een dergelijk dak behoeft volgens de heren weinig onderhoud. Driessen: “Het is raadzaam om eens per jaar het omkruid te verwijderen. Maar sommige opdrachtgevers kiezen er juist voor het dak zich op een natuurlijke manier te laten ontwikkelen, zodat er allerlei plantengroei op de turfzakken ontstaat. Technisch is dit geen enkel probleem.”

Bij een langere droge periode kan men ervoor kiezen het dak te besproeien om verdroging cq verkleuring tegen te gaan. “Een dergelijk dak past ook goed binnen het duurzaam bouwen,” voegt Rutten toe. “Turf is een natuurlijk materiaal waarbij de lucht- en vochthuishouding op een natuurlijke wijze plaatsvindt. Zeker in combinatie met een houten gebouw is dit dak dus behalve een esthetische, ook een gezonde oplossing.” Men kan op de turfzakken lopen, maar bij (platte) gebruiksdaken is het raadzaam een tegelpad aan te leggen, omdat het op de turfzakken vanzelfsprekend niet erg comfortabel loopt.

“Het resultaat is een groendak dat esthetisch fraai is en goede waterbufferende, isolerende en geluidsisolerende eigenschappen heeft,” vertelt Driessen. “Het dak heeft, als alle groendaken, de eigenschap dat het CO2 en andere vervuiling in de lucht afvangt. Dit systeem is echter ten opzichte van de gangbare groendaksystemen prijstechnisch een stuk gunstiger omdat het een eenvoudig systeem is. Het is niet nodig om een drainerende laag of een substraatlaag toe te passen. Ook gaat het dak zonder veel onderhoud lang mee. De enige onderhoud die men na verloop van tijd uit zou kunnen voeren is het bemesten van het dak om een mooie groene kleur te behouden.”

 

Proefprojecten
Tot nu toe zijn in Nederland drie proefprojecten met dit systeem uitgevoerd, namelijk de respectievelijke gebouwen van Dakturf in Roermond en Rutten Massief Houten Woningen in Roggel, en het dak van de vrije school Christophorus in Roermond. De resultaten zijn dusdanig dat men het systeem nu breed in de markt gaat zetten. Men heeft hoge verwachtingen van het product. De vraag naar groendaksystemen stijgt immers en veelal is de complexiteit van een groendaksysteem een drempel. Met dit eenvoudige systeem wordt dat bezwaar opgevangen.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam