Roofs 2010-07-10 NEN-EN 353-1 ingetrokken

Per 19 maart 2010 is de NEN-EN 353-1 ingetrokken als geharmoniseerde norm. Dit is de norm voor verticale railsystemen. Het intrekken van de norm als geharmoniseerde norm betekent niet dat de norm als geheel nu niet meer van toepassing is. Het betekent dat de norm niet kan garanderen dat producten die aan deze norm voldoen in alle situaties veilig zijn. Momenteel worden nieuwe testmethoden ontwikkeld waarmee deze garantie wél gegeven kan worden.

De NEN-EN 353-1:2002 is de norm voor persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen d.m.v. een meelopende valbeveiliger met starre ankerlijn. Het gaat hier om de railsystemen die in verticale toepassingen worden gebruikt. Verticale railsystemen worden veel door glazenwassers gebruikt, of voor toepassingen in de telecomindustrie. Incidenteel maken dakdekkers ook gebruik van dit type valbeveiligingssystemen, om veilig het dak te kunnen betreden.

Alle verticale railsystemen dienen te voldoen aan de NEN-EN 353-1:2002 om te mogen worden verhandeld en gebruikt. Met deze norm wordt het CE op de producten verleend. Deze norm is echter ingetrokken als geharmoniseerde norm naar aanleiding van enkele dodelijke ongevallen. Ook in Nederland zijn twee doden gevallen als gevolg van een val waarbij men was aangehaakt aan een verticaal valbeveiligingssysteem. De problemen die zich bij deze verticale railsystemen voordoen, doen zich niet voor bij horizontale veiligheidssystemen. Roofs sprak hierover met Stephanie Jansen van NEN en Rik Zwama, lid van de verantwoordelijke Europese normcommissie CEN/TC 160.

Achterwaartse belasting

Om te voldoen aan de productrichtlijn 89/686/EG moeten de producten worden getest door een ‘notified body’. Het intrekken van de norm houdt in dat de notified body momenteel geen volledige normtesten tot haar beschikking heeft waarmee kan worden aangetoond dat de producten in de praktijk veilig kunnen worden gebruikt. Er kan dus niet worden uitgegaan van het ‘vermoeden van overeenstemming met de essentiële voorschriften van de norm’.

Probleem is de achterwaartse belasting van de verticale systemen. Gebleken is, dat de testen niet in alle gevallen voldoen. In voorkomende gevallen blijkt namelijk dat de systemen onvoldoende functioneren. De oorspronkelijke test bestaat uit een gewicht dat langs de rail van boven naar beneden valt. In de praktijk worden de rails echter lang niet altijd op deze manier belast. Het gedrag van de loopwagen en rail bij achterwaartse belasting is daarom momenteel moeilijk te voorspellen. Er hebben zoals gezegd inmiddels enkele dodelijke ongevallen plaatsgevonden, waarbij het slachtoffer een vrije val van enkele meters maakte. Soms grijpt de loopwagen alsnog aan; echter door de dan te grote valsnelheid loopt de persoon ernstig letsel of erger op.

De discussie over deze tekortkoming in de norm loopt al sinds 2006. Sinds die tijd zijn er Europees diverse ongevallen geweest. De vraag was of deze ongevallen zich voordeden als gevolg van oneigenlijk gebruik van de systemen, of dat men werkelijk te maken had met een structureel probleem. Groot Brittannië trok als eerste de norm in, toen zich daar weer een dodelijk ongeval voordeed. Op 19 maart volgde CEN en werd de Europese norm op dit gebied, EN 353-1, ingetrokken als geharmoniseerde norm.

Het intrekken van de norm houdt niet in dat de norm niet van toepassing is, en de producten dus vrij verhandeld kunnen worden. Integendeel: met het intrekken van de norm wordt aangegeven dat de norm niet kan garanderen dat producten die volgens deze norm zijn getest ook inderdaad veilig zijn. Dit houdt dus in dat extra voorzichtigheid moet worden betracht bij de verhandeling en het gebruik van deze systemen. De verantwoordelijke Technische Commissie, CEN/TC 160, is momenteel bezig een nieuwe testmethode te ontwikkelen. Hierbij zal wellicht met een dummy i.p.v. een statisch gewicht de val van een persoon worden nagebootst.

Aansprakelijkheid

Het duurt echter nog wel even voordat de nieuwe norm, gebaseerd op de nieuwe testmethoden, van kracht zal zijn (op zijn vroegst eind dit jaar). In de tussentijd zijn fabrikanten verplicht hun klanten te informeren over het mogelijke gevaar dat gepaard gaat bij het gebruik van de producten – óf middels eigen testen aan te tonen dat het probleem zich bij de betreffende producten niet voordoet. In dit laatste geval neemt de fabrikant wel de verantwoordelijkheid op zich in het geval er alsnog een ongeval op deze manier plaatsvindt.

De datum van intrekking, 19 maart 2010, is van belang omdat fabrikanten vóór deze datum niet aansprakelijk zijn. Tot deze datum voldeden de fabrikanten met een CE-markering op basis van de NEN-EN 353-1 aan alle regels. Nu de norm is ingetrokken, rust bij de fabrikant de verplichting haar klanten te informeren over de situatie en over de mogelijkheden hoe het bedrijf - de gebruiker - met de problematiek om kan gaan.

Handhaving

Het Expertisecentrum van de Arbeidsinspectie geeft bij monde van Mat Lejeune aan dat de Arbeidsinspectie hier ook op zal controleren. “Het is nu de verantwoordelijkheid van de fabrikanten om op een andere manier aan te tonen dat de producten aan de veiligheidseisen voldoen, zij zijn dit wettelijk verplicht. Een verwijzing naar de norm NEN-EN 353-1 kan niet meer. Wij gaan er bij onze controles van uit dat gebruikers inmiddels redelijkerwijs op de hoogte kunnen zijn van het feit dat vanaf 19 maart 2010 de norm als geharmoniseerde norm is ingetrokken en dat ook zij hun maatregelen hebben kunnen nemen. Partijen die in gebreke blijven kunnen een boete opgelegd krijgen; tegen fabrikanten die in gebreke blijven kan  bovendien een proces verbaal worden opgemaakt en wordt het op de markt brengen van producten verboden.”

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam