Roofs 2010-10-10 Ketensamenwerking voor veiligheid op dak

Op 30 september 2010 organiseerde SBD in samenwerking met TNO in NBC Nieuwegein het minisymposium ‘Ketensamenwerking in dakbedekkingsbedrijven’. Tijdens het symposium werden de resultaten van de workshop ‘Ketensimulatie’ op 24 maart 2010 gepresenteerd.

In samenwerking met TNO hebben bedrijven in de dakensector door middel van een zogenaamde ketensimulatie problemen t.a.v. veilig werken op hoogte besproken. Hiermee wilde men de knelpunten in de communicatie en samenwerking tussen bouwpartijen op dit gebied blootleggen en aan de hand daarvan komen tot gezamenlijke afspraken om de situatie te verbeteren.

Ketensamenwerking

Gebrekkige veiligheidsvoorzieningen zijn vaak het gevolg van een gebrekkige communicatie tussen de verschillende partijen. Tijdens de ketensimulatie kwam aan het licht dat men onvoldoende op de hoogte is van de verschillende standpunten en de problematiek waar iedere bouwpartij mee te maken heeft. Sander Zwanikken van TNO  zette de uitgangspunten, doelstellingen en resultaten van het project uiteen.

Zes dakbedekkingbedrijven gingen op uitnodiging van SBD en TNO in gesprek met de diverse partijen in de keten (woningbouwverenigingen, hoofdaannemers, maar ook de Arbeidsinspectie en kennisinstituten). Het probleem in de markt op het gebied van veiligheid  is immers dat alle partijen naar elkaar wijzen. Daarom is besloten ze middels de workshop ‘Ketensimulatie’ bij elkaar te zetten en ze aan de hand van een praktijkcase die wordt nagespeeld met elkaar in gesprek te brengen en ze laten ervaren wat er gebeurt.

Uit de gesprekken bleek dat dakdekkerbedrijven zich goed bewust zijn van de risico’s, maar dat de praktijk vaak weerbarstig is. Men kijkt veel naar de rol van de andere partijen in de keten, maar die staan op het standpunt dat veilig werken op hoogte de verantwoordelijkheid van de dakdekker is. Veel opdrachtgevers zijn echter prijsgedreven (al zijn er ook positieve uitzonderingen). Voor veel opdrachtgevers is de materie ook complex, wat in de hand wordt gewerkt doordat in voorkomende gevallen de regelgeving als onduidelijk wordt ervaren. Tijdens het ‘rollenspel’, waarbij een praktijksituatie werd nagespeeld, kwamen dit soort knelpunten aan de oppervlakte en werden de betrokkenen uitgedaagd hier oplossingen voor te bedenken. Zwanikken noemde de sfeer waarin men samenwerkte welwillend, maar ook sceptisch.

De workshop heeft geleid tot diverse afspraken en actiepunten, die het bewustzijn van de betrokkenen op dit gebied verder moet vergroten. Zo zijn er voorstellen van maatregelen die het multifunctioneel gebruik van voorzieningen zoals de RI&E moeten bevorderen. SBD zal nog dit jaar starten met de pilot ‘Actieve voorlichting effectief gebruik RI&E plus Plan van Aanpak’. Ook worden er acties voorgesteld die bevorderen dat veiligheid onderdeel wordt van de beroepshouding van de werkgever en werknemer, over het invoeren van een sanctie- en beloningsbeleid binnen bedrijven en een verbetering van de onderlinge samenwerking van de diverse bouwpartijen. De diverse partijen, waaronder opleidingsinstituut Tectum, branchevereniging VEBIDAK en de vakbonden zullen nauw bij de acties worden betrokken. SBD zal toezien op de uitvoering en voortgang van de actiepunten. Op www.ketenveiligheid.nl wordt een toolkit ketenveiligheid aangeboden.

Dialoog

Vervolgens werd in het plenaire gedeelte een dialoog tot stand gebracht tussen Alexander Pastoors van BNA (namens de architecten), Arjon Winters van Aedes/Triacon (namens de opdrachtgevers), André van den Engel van VEBIDAK (namens de dakbedekkingsbedrijven) en Dolf van der Beek van TNO.

Tijdens de dialoog kwamen enkele knelpunten duidelijk naar voren. Architect Alexander Pastoors bestreed het beeld van de architect als louter creatieve figuur die geen rekening houdt met de praktische en veilige uitvoerbaarheid van zijn ontwerp. “Maar het is onmogelijk alle veiligheidsrisico’s voor 100% uit te sluiten,” stelde hij. “De Dom van Utrecht zou nooit gebouwd zijn als dat het uitgangspunt was geweest.” Hij stelde verder dat het Arbobesluit lastig is te vertalen naar het ontwerp en dat veiligheid, hoewel het belang ervan ook door architecten wordt onderkend, niet de hoogste prioriteit heeft. Duurzaamheid bijvoorbeeld wordt veel belangrijker gevonden. Hij pleitte voor meer voorlichting voor de architect om de perceptie van de architect op dit gebied te vergroten.

Opdrachtgever Arjon Winters stelde dat iedere partij zelf verantwoordelijk is voor de veiligheid van de eigen werknemers. Veilig werken mag niet gedreven zijn door regelgeving, maar voortkomen uit de eigen overtuiging dat op een veilige manier gewerkt moet worden. André van den Engel van VEBIDAK erkende dat er verschillende belangen spelen in de keten, en vond daarom dat de verschillende partijen zo vroeg mogelijk in het bouwproces met elkaar aan tafel zouden moeten gaan zitten.

Resultaatgericht Vastgoedonderhoud

Over dit laatste waren alle aanwezigen het eens. Peter Bouma van TNO ging daarom in op het belang van Resultaatgericht Vastgoedonderhoud voor het veilig werken op daken.
“Door resultaatgericht te werken wordt veiligheid in een eerder stadium van het bouwproces door de ketenpartijen besproken. Al tijdens de ontwerpfase is overleg tussen de architect, de bouwende- en de onderhoudende partij over hoe het beste met veiligheid in het specifieke ontwerp rekening kan worden gehouden. In een resultaatgericht bouw­proces is namelijk vooraf bekend wat er van het gebouw wordt verwacht. De vestigingsplaats, gebruiks­doel, de eindgebruikers, levensduur, bouwkosten, onderhoudskosten, veiligheid – allemaal zaken die al in de ontwikkelfase een rol moeten spelen. Niet alleen ontwerp en bouw maar ook exploitatie en onder­houd dienen integraal benaderd te worden. Dat betekent dat opdrachtgever en opdrachtnemer(s) afspraken maken over de gewenste kwaliteit en dat de leverende partijen ervoor verantwoordelijk zijn dat ze deze afspraken aantoonbaar nakomen.”

In eerste instantie lijkt het de ketenpartijen lastig om resultaatgericht te werken. Het is echter een kwestie van doen. Wanneer de ketenpartijen samen het eerste pilotproject hebben gerealiseerd, wordt resultaatgericht werken als een natuurlijke vorm van samenwerken beschouwd.

Lean bouwen volgens Heembouw

Een praktijkvoorbeeld werd vervolgens gegeven door Rudy Gort van Heembouw. Zij werken al ruim 5 jaar op basis van de Lean filosofie (ook wel bekend als het Toyota Productie Systeem). Heembouw is als totaalaanbieder actief in de bouwbranche op het gebied van nieuwbouw en renovatie. De uitvoering is in handen van de vijf aannemersvestigingen die worden ondersteund door Heembouw Ontwikkeling op het gebied van projectontwikkeling en Habeon Architecten op het gebied van architectuur.

Bij de Lean filosofie draait het om het maximaliseren van de klantwaarde en het elimineren van verspillingen (alles wat geen waarde oplevert voor klant). Het bedrijf is daarom het liefst al in de ontwerpfase bij het project betrokken, waardoor alle aspecten, zoals kwaliteit en kosten, maar ook veiligheid en duurzaamheid tijdig met de betrokken partijen worden afgestemd. Enkele sprekende voorbeelden werden gegeven. Het inventariseren van veiligheidsrisico’s tijdens de gezamenlijke planningssessie (pull-planning): beter 10 goede punten dan een V&G-plan vol algemeenheden (papieren tijger). En een wekelijkse werkbespreking met eigen bouwplaatspersoneel waar veiligheid een vast agendapunt is: ter vervanging van de maandelijkse toolbox (verplicht nummer).

Na de presentaties verzorgden SBD /TNO nog een drietal workshops waarbij het onderwerp nog verder werd uitgediept aan de hand van praktijkvoorbeelden. Deze staan uitgebreid beschreven op de site van SBD.

BEGIN KADER

10 tips voor veiliger samenwerken in ketens

In het kader van het TNO onderzoeksproject ‘Veiligheid in ketens’ zijn tien praktische tips ontwikkeld:

  1. Betrek al zo vroeg mogelijk ontwerpers en mogelijke aannemers bij het project
  2. Voorkom concurrentie op veiligheid: bezuinig niet op veiligheidsmaatregelen om een contract binnen te halen.
  3. Creëer op de bouwplaats een gezamenlijke veiligheidscultuur
  4. Werk zoveel mogelijk met een beknopte set van dezelfde procedures
  5. Maak veiligheidsprestatuies van aannemers onderdeel van de offerte-beoordelingen
  6. Begin zo vroeg mogelijk met de planning van complexe projecten
  7. Controleer en verifieer of gegeven (veiligheids)instructies begrepen zijn
  8. Maak ieders rol en verantwoordleijkheden expliciet
  9. Leid iedereen op in het veilig werken in ketens
  10. Geef voldoende tijd voor de uitvoering van (deel)projecten.

EINDE KADER

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam