Roofs 2010-11-06 De dakenbranche in 2010 – een evaluatie

2010 loopt alweer ten einde (ja, het gaat snel). Tijd om het jaar te evalueren: wat waren het afgelopen jaar de belangrijke gebeurtenissen en de trends, en wat zal 2011 ons brengen? Drie leden uit de redactieraad van Roofs  (Ton Berlee, Dirk Lahuis en Will Verwer) buigen zich over deze vragen.

Een korte introductie van de sprekers. Dirk Lahuis van NDA (Nederlandse Dakdekkers Associatie) heeft als specialist op het gebied van het platte dak zitting in de redactieraad van Roofs. Will Verwer van dakpannenfabrikant Monier en bestuurslid van HHD is specialist op het gebied van hellende daken. Ton Berlee is oud-hoofdredacteur en oud-columnist van Roofs en momenteel actief in productontwikkeling op zowel het platte als het hellende dak.

Economie

2010 was het jaar waarin de economie de eerste tekenen van herstel vertoonde. Dat wil niet zeggen dat ook de dakenbranche de weg omhoog alweer heeft gevonden. Alledrie de geïnterviewden signaleren dat nog wel wordt geïnvesteerd in onderhoud en renovatie, maar dat er vrijwel geen investeringen worden gedaan in de gebouwde omgeving. “De spoeling gaat dun worden en het geld duur,” zegt Berlee. “Er zullen bedrijven omvallen met als gevolg dat de gelduitgifte sterk wordt bemoeilijkt – en dus ook gezonde bedrijven met voldoende opdrachten zullen voorzichtig gaan opereren.” “Iedereen heeft last van de huidige situatie,” zegt Dirk Lahuis. “Ik ben geneigd bedrijven die zeggen dat ze nergens last van hebben niet echt te geloven. Het aantal nieuwe projecten dat bij architecten vandaan komt is eigenlijk nog steeds nagenoeg nul.”

De krimpende nieuwbouwmarkt is slecht nieuws voor de hellende dakenbranche, maar Will Verwer verwacht voor 2011 een stabilisatie van de markt. “Ik verwacht niet dat de markt voor hellende daken verder daalt, door de stijgende vraag naar duurzame woningen; met name op groenwoningen worden meestal hellende daken toegepast.”

Dakdekken

Dit jaar is ook een nieuwe Vakrichtlijn van kracht gegaan (zie elders in dit nummer), een ontwikkeling die de heren toejuichen. “De discussie daarover is achter de rug,” aldus Berlee. “Het begint business as usual te worden.” Belangrijke aanpassing is de NEN 6050, die in 2009 van kracht werd. Heeft de nieuwe norm geleid tot minder dakbranden? “Er zijn mij geen statistische gegevens bekend, maar het aantal grote dakbranden was natuurlijk al heel laag – en ze worden zelden veroorzaakt door de dakdekker,” aldus Lahuis. “Ik denk wel dat het aantal kleine incidenten minder is geworden. Er komen nu nog steeds dakdekkers en leveranciers op me af die stellen dat het goed is geweest dat wij zoveel verzet hebben geboden. De eerste versie van de NEN 6050, zoals die doorgevoerd dreigde te worden, was onwerkbaar.”

Verwer: “Voor het hellende dak is de aanpassing per 1 april 2010 van de Eurocodes belangrijk. Hier worden rekenregels, methodes, normtabellen en veiligheidscoëfficiënten van de windbelasting opnieuw bepaald en vastgelegd.”

Veiligheid

Rond het onderwerp valbeveiliging wordt het steeds stiller. Heeft de dakenbranche het nu goed voor elkaar? Berlee: “Nee. Aanvankelijk was er veel aandacht omdat het nieuw was. Nu denkt iedereen het wel te weten. En dat is beslist niet het geval, er is veel ‘eigen interpretatie’. Wat betreft productontwikkeling zijn in het afgelopen jaar o.a. de grenzen van de regelgeving middels rechtszaken bepaald, wat een dure manier is om duidelijkheid te verkrijgen. Helaas onontkoombaar omdat de regels altijd achter de ontwikkelingen aan lopen.”

“Op het hellende dak staat het onderwerp nog in de kinderschoenen,” stelt Verwer. “Daar begint het pas. Er moet voor het hellende dak nog veel gebeuren op het gebied van productontwikkeling en regelgeving. Het A-blad Hellende Daken, dat begin dit jaar uitkwam, kan en zal hier naar mijn verwachting een belangrijke rol in spelen.” Dirk Lahuis toont zich een groot voorstander van het A-blad als manier om zaken binnen de branche te regelen. “Het is een voorbeeld van een terugtrekkende overheid die steeds meer overlaat aan de markt. De overheid heeft gefaald waar ze zich met de bouw bemoeide. Je ziet dat een terugtrekkende overheid leidt tot regels die goed aansluiten op de praktijk.”

Constructieve veiligheid

Wat betreft constructieve veiligheid waren er in 2010 diverse incidenten. Opnieuw waren er dakinstortingen als gevolg van wateraccumulatie. Waarom wordt daar nog steeds onvoldoende aan gedaan? “Het is ‘dat zal mij niet overkomen’-gedrag,” aldus Berlee. “Daar is vrees ik weinig aan te doen. Wanneer een autofabrikant problemen heeft, reageert hij pro-actief. Aannemers en leveranciers doen dat te weinig; en gebouweigenaren zijn als auto-eigenaren: die gaan niet uit zichzelf terug voor een extra check.”

Ook kwam dit jaar via een rechtszaak naar buiten dat er grote problemen zijn met sommige sandwichpanelen. “Een lastige, complexe zaak,” zegt Lahuis. “Dat het probleem er ligt, ontkent niemand meer, ook niet de leverancier. De schuldvraag loopt nog, daar moet de rechter een oordeel over vellen. Maar het is niet één zaak, het zijn verschillende zaken. Er is overigens maar een klein gedeelte van de totale productie dat problemen geeft.”

Isolatie

2010 was ook het jaar van de voortwoekerende discussie over de brandveiligheid van isolatieproducten. Wat is de mening van de geïnterviewden hierover? Lahuis: “Over veiligheid mag geen discussie bestaan. Of het nu brandveiligheid of valbeveiliging betreft; met veiligheid gok je niet. De brand in De Punt van het afgelopen jaar maakt duidelijk dat brandveiligheid van veel aspecten afhankelijk is. Een isolatiemateriaal moet vooral isoleren.” Ton Berlee vervolgt: “Brand is al jaren een onderwerp dat opdrachtgevers op de been brengt. Er is niets zo goed voor de handel als een goede brand; dat weten de leveranciers, en dat weten ook de verzekeringsmaatschappijen. Het gevaar van een dergelijke discussie is dat deze zich tegen degenen kan keren die de discussie voeren. Je wordt er bij de opdrachtgever niet populair van als je hem duidelijk wil maken dat hij met een groot probleem zit.”

 

Een item dat steeds meer in de belangstelling komt te staan is de Weerstand bij Brand Doorslag en Brand Overslag (WBDBO). Hier is volgens Verwer de keuze voor het isolatiemateriaal wel belangrijk: “Compartimentering doe je met minerale wol, zo simpel is het.” Enkele recente branden maakten duidelijk dat de situatie in Nederland niet op orde is. Een ernstige situatie, vinden de heren. In het novembernummer van Roofs bracht Niels van de Pol van Cedric Consult het onderwerp al onder de aandacht, vanaf het januarinummer zal hierover een artikelenreeks worden gestart.

“Een goede isolatie blijft de belangrijkste manier om te komen tot een energiezuinig gebouw,” aldus Verwer. “Veel (particuliere) woningeigenaren pakken het pand aan de buitenkant aan. Hier liggen zeker kansen voor de branche.”

Duurzaamheid

Hét toverwoord van 2010 was ‘duurzaamheid’. Dit kwam – naast de extra aandacht voor de toe te passen isolatie – tot uiting in innovaties op het gebied van zonne-energie, de toepassing van de luchtzuiverende gesteenten op het dak en een grotere aandacht voor witte dakbedekkingen en groendaken. Toch blijft de markt voor met name zonne-energie sterk subsidieafhankelijk. Hoe kijken de heren daar tegenaan?

Will Verwer: “Voor het kabinet-Rutte is het onderwerp subsidies voor stimulering van de ontwikkeling en toepassing van alternatieve energiebronnen niet eens punt van aandacht geweest. Daar kunnen we natuurlijk rouwig om doen, ik zie het meer als een uitdaging om creatief te zijn en de systemen zodanig te ontwikkelen dat ze marktconform kunnen worden aangeboden.” Ton Berlee is stelliger: “Er zou al veel gewonnen zijn als het kabinet-Rutte de subsidieverslaving rond duurzame energie een halt toeroept. Dat zal pijn doen maar de markt wel gezond en weerbaar maken.”

“De kostprijs van zonnepanelen daalt ontzettend snel,” voegt Dirk Lahuis toe, “We gaan dan snel naar een terugverdientijd van 10, 12 jaar. Jammer is dat de subsidies alleen op particulier gebruik zijn gericht. Zodra men boven een bepaalde hoeveelheid energie opwekt, geldt men als producent, waardoor men extra toeslagen moet betalen zodat het voordeel verloren gaat. Dit om de grote energieproducenten te beschermen. Wil men echt werk maken van de toepassing van alternatieve energie, moet hier een einde aan komen. In het buitenland loont het de moeite het dak te exploiteren voor de opwekking van zonne-energie. De bulk zonne-energie zal natuurlijk niet in Nederland worden gewonnen, maar bijvoorbeeld het Midden-Oosten. Maar in vergelijking met het buitenland laten we veel kansen liggen.”

Wat betreft de opkomst van de luchtzuiverende gesteenten zijn Lahuis en Berlee sceptisch. Beiden geloven dat het luchtzuiverende effect van de gesteenten, zeker in de toepassing in dakbanen en dakpannen, te gering is. Verwer is positiever. “Het is misschien niet de ultieme oplossing, maar het is zeker een deeloplossing, die bovendien de aandacht op het probleem vestigt.” “Dat is waar,” zegt Lahuis. “Elke bijdrage die gericht is op een beter milieu is natuurlijk prima. Ik zou er zelfs voor pleiten elke 10 of 15 jaar de schil van het gebouw aan te pakken en te beoordelen en eventueel aan te passen naar de stand van de techniek.”

Groendaken

De discussie over CE-markering van materialen voor groendaken is onlangs opnieuw opgelaaid. Erg relevant vinden Lahuis en Berlee die discussie niet. “Het gaat erom dat de toegepaste materialen hun functie vervullen,” aldus Lahuis. “Er zijn verschillende manieren om aan te tonen dat dit het geval is.” Ton Berlee heeft zijn bedenkingen bij de marketing van leveranciers van groendaken. “Het is natuurlijk logisch dat leveranciers van groendaken de eigenschappen van hun materialen uitbuiten. Maar ik vind het vreemd dat iedereen daar zomaar achteraan loopt. Je hoeft geen groendak op je dak aan te leggen om water te bufferen. De waterbufferende werking zit hem in de drainagelaag, die bestaat uit plastic bakjes die het water opvangen. Zet dan gewoon plastic bakjes op je dak, denk ik dan.”

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief