Roofs 2011-09-24 Meervoudig dakgebruik op Kromhout Kazerne

Onlangs heeft het ministerie van Defensie in Utrecht de Kromhout Kazerne gerealiseerd, een complex dat bestaat uit o.a. negen kantoorgebouwen, een vergadercentrum, sportvelden en een restaurant. Op het complex is een gevarieerd palet aan begroeiingen aangebracht door ISS Landscaping Services. In dit artikel een overzicht.

Op de Kromhout Kazerne zijn voor ruim 3000 defensiemedewerkers (FTE’s) werkplekken gecreëerd. Het terrein van de nieuwe kazerne is onderverdeeld in drie segmenten, die vanwege hun vorm en ligging de namen Strip, Veld en Wig hebben gekregen. De acht kantoorgebouwen staan op de Strip. Het legeringsgebouw, de parkeergarage, het restaurant en de sportvelden bevinden zich op het Veld. Het segment Wig is feitelijk een groenstrook, met drie Rijksmonumenten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die zijn gerestaureerd (de ‘Brug met de 12 gaten’, de Tamboershut en de bomvrije wachtruimte).

De kantoorgebouwen, de legeringsgebouwen en de parkeergarage zijn om duurzaamheid, esthetische redenen en multifunctioneel ruimtegebruik voorzien van dakgroen. Het concern ISS Facility Services heeft het hele complex in beheer en het bedrijfsonderdeel ISS Landscaping Services is verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van alle groenvoorzieningen, inclusief het dakgroen. Een gesprek met productmanager dak- en gevelbegroening Jan Koelstra en accountmanager Ton Hagmolen of ten Have van het bedrijf.

Strip

De kantoorgebouwen op de Strip zijn allemaal trapsgewijs gebouwd. Het gaat hier in totaal om negen gebouwen, waarvan er vier zijn gedubbeld. De ‘trappen’ bestaan uit terrassen, waar het personeel dat in de gebouwen werkzaam is de pauzes op een aangename manier kan doorbrengen. Deze terrassen zijn voorzien van tegels, begroeiing en grindstroken.

Het gaat hier om omkeerdaken die zijn uitgevoerd met een afwerking van natuursteentegels op tegeldragers. Dit is het gedeelte waar het personeel vrij op kan rondlopen (het middengedeelte). Op de tegels zijn massieve banken van microbeton geplaatst. Om de onderliggende XPS-isolatielaag te beschermen, zijn deze op extra tegeldragers met een ronde vorm geplaatst zodat de druk beter verdeeld wordt. Om het tegelgedeelte heen is een extensieve begroening aangebracht. Dit is een semi-intensieve daktuin, wat betekent dat er eenvoudige vaste planten zijn aangebracht met een onderbeplanting van sedums. Het geheel wordt niet beregend. Aan de randen van de terrassen zijn grindstroken aangebracht met de siergrind Ardenner-split. De terrassen zijn vlak uitgevoerd, de ondergrond is op afschot gemaakt met afschotmortel. Het geheel is afgewerkt met een vast hekwerk.

In het gedubbeld kantoorgebouw K2/3 is een vergadercentrum gerealiseerd. Op dit vergadercentrum is een intensieve daktuin gerealiseerd, o.a. zijn hier magnolia’s geplant. De laagopbouw is gerealiseerd met beschermdoek, drainagelaag, filterdoek en een onder- en bovensubstraat. Het ondersubstraat (50 cm) is schraal, om rotting (anaerobe werking) te voorkomen. Het bovensubstraat waar zich meer compost in bevind is in een laag van 20 cm aangebracht.

Veld

Op het Veld bevinden zich meerdere gebouwen, zoals de ondergrondse parkeergarage en de legeringsgebouwen.

Op het kouddak van de ondergrondse parkeergarage (5.000 m²) zijn paden aangelegd, een gazon met beplanting van kleine bomen en forse struiken en sportvelden. Hieronder loopt een permanente waterlaag voor de bewatering van de beplanting. Daarom diende het dak als waterdak te worden uitgevoerd. Het dak heeft een ondergrond van betonnen kanaalplaten. Het is waterdicht afgewerkt met een 2-laagse Resitrix EPDM. Hier overheen is een daktuinopbouw van Optigroen gerealiseerd met beschermdoek, drainagelaag van lava, filterdoek en substraten. In de drainagelaag loopt de waterlaag, die op peil wordt gehouden met behulp van een vlottersysteem. Het peil wordt op een minimum van ongeveer 5 cm gehouden, zodat er ook in droge perioden voldoende water voor de begroeiing is. De afvoer van het water is verstelbaar, deze wordt op ca. 10 cm afgesteld, hierdoor wordt een regenwaterbuffer van ongeveer 5 cm gerealiseerd.

Over de parkeergarage zijn gazons aangelegd, met behulp van 25 cm gazonsubstraat. In verhoogde gedeeltes substraat (bulten tot 50 cm) zijn tevens kleine boompjes en forse struiken geplant. Door het gazon lopen diverse paden: een wandelpad van flagstones, een doorlopende klinkerweg en een atletiekbaan (asfalt). De paden zijn aangelegd op een ondergrond van fijnsplit (grover zand) en vervolgens gelegd met behulp van klinkers, flagstones (siertegels) of asfalt. Ter plaatse van de klinkerweg diende de ondergrond sterker te zijn omdat de weg ook geschikt moest zijn voor zwaar verkeer. Op deze plaatsen is daarom een dikkere betonlaag als ondergrond gestort. De dakbedekking word hier extra beschermd met een zeer drukvaste drainplaat en glijfolies.

Op de parkeergarage zijn tevens sportvelden aangelegd die dienden te voldoen aan de ISA-normen voor sportvelden. Deze kunstgrasvelden zijn ontworpen als multifunctionele velden voor handbal, voetbal en tennis. Het kunstgras is aangebracht waarbij de belijning al in de fabriek is geweven. Het water loopt onder het kunstgras door. De velden zijn aangebracht op een sporttechnische laag, bestaande uit lavakorrels 8/16 (mm) en daar bovenop  0/22 (mm), wat dus betekent dat er in de bovenste laag een grotere variëteit aan korrelgrootte zit, wat een stabiel eindresultaat geeft. Om de sportvelden heen is een hekwerk aangebracht.

Alle legeringsgebouwen zijn voorzien van sedumdaken. Het gaat hier om ca. 7000 m² enkellaagse sedumdaken met beschermdoek, substraatlaag en voorgekweekte sedummatten. Een gedeelte hiervan is hellend, hierbij zijn voorzieningen getroffen tegen het afschuiven.

Beheer

“Een dergelijk groot en complex project dient te worden uitgevoerd door een betrouwbare partij,” aldus Hagmolen of ten Have. “ISS is internationaal een grote en gerenommeerde partij met verschillende divisies, zoals catering, schoonmaak, beveiliging en support (receptie). Al onze divisies zijn actief op de Kromhout Kazerne. ISS Landscaping Services heeft het groen van het gehele complex op basis van PPS (Publiek Private Samenwerking) 25 jaar lang in beheer.”

Om ervoor te zorgen dat de daken gedurende die periode geen problemen krijgen, is Bureau Dakadvies (BDA) ingeschakeld om de werkzaamheden van de dakbedekking te monitoren. Als regel werd gehanteerd de opbouw op het dak van één van de gebouwen pas aan te brengen zodra de dakbedekking geheel was aangebracht en was vastgesteld dat het dak inderdaad waterdicht was. Alle daken werden hiervoor ter controle gedurende tenminste 48 uur onder water gezet. Bij kleine onvolkomenheden werden deze eerst hersteld voordat er werd begonnen met de daktuinen. “Op de parkeergarage was het echter niet mogelijk om het gehele dak ineens aan ons op te leveren vanwege de fasering in het werk,” vertelt Koelstra. “Hier werd streng toegezien op een zorgvuldige behandeling van de waterdichte laag. En door het dak d.m.v. een tijdelijke opsluiting toch een aantal dagen onder water te kunnen zetten, waren we er zeker van dat het dak waterdicht was voordat we de opbouw gingen aanbrengen.”

In totaal is op het projectterrein ruim 18 ha. aan groen- of gebruiksdak aangebracht. Gemiddeld 10 man hebben hier in de loop van 2010 en 2011 aan gewerkt (het voortraject loopt al sinds 2005). Voorjaar 2011 werd de Kromhout Kazerne officieel opgeleverd.

BEGIN KADER

Groen- en gebruiksdaken Kromhout Kazerne te Utrecht

Opdrachtgever: Ministerie van Defensie
Hoofdaannemer: Bouwcombinatie Komfort (Ballast Nedam, Strukton, John Laing Investments Ltd., ISS Facility Services)
Stedenbouw- en landschaparchitect: Karres en Brands Landschaparchitecten bv, Meyer en Van Schooten Architecten bv
Dakdekker: ZND Dakbedekkingen te Eindhoven
Aanleg groen- en gebruiksdaken: ISS Landscaping Services te Harderwijk
Leverancier daktuinmaterialen: Optigroen Dak- en Gevelbegroeiingen te Amersfoort

EINDE KADER

 Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam