Roofs 2012-02-06 Zelfoverschatting leidt tot onbekwaam uitgevoerd dak

In deze aflevering van De Pineut een dak van 900 m² dat is uitgevoerd met een natuursteen lei. Maar niet op de juiste manier…

L.A.Iseger, IKOBBKB BV

Aan de definitie van ‘vakmanschap’ kunnen verschillende invullingen gegeven worden. Wat moet een ‘vakman’ beheersen om in de praktijk projecten in een bepaalde vakrichting tot een goed einde te brengen? Bij eenvoudige projecten zal dit niet altijd een probleem opleveren want de basisbeginselen zijn meestal niet zo complex. Echter, zodra meerdere factoren de moeilijkheidsgraad opschroeven, is het ten zeerste de vraag of de uitvoerende partij voldoende vakbekwaamheid in huis heeft. Geregeld worden beginnende en onvoldoende vakbekwame bedrijfjes gesignaleerd die zichzelf in aanzienlijke mate overschatten. Wie bepaalt wat wel en wat niet kan? Geregeld komen deze ‘vakmensen’ in de problemen omdat ze een bepaald project toch wel erg graag ‘scoren’.  Zo ook bij onderstaand beschreven project.  

Een opdrachtgever laat in eigen beheer een aanzienlijk landhuis bouwen. Hij heeft ervoor gekozen het dak te laten uitvoeren met natuursteen leien in de Maasdekking. Om de lijnen van de leien door te laten lopen van dakvlak naar dakvlak is ervoor gekozen de hellingen van al deze vlakken gelijk te houden, waardoor dit realiseerbaar is. Naast de aanwezigheid van verschillende hoek – en kilkepers zijn er ook enkele kegelvormige daken in het ontwerp opgenomen die de moeilijkheidsgraad extra opvijzelen. Tijdens de uitvoering krijgt de eigenaar /opdrachtgever, bij het aanschouwen van de leiverwerking, echter ernstige twijfels over de kwaliteit van  het dak. Ondanks het gebrek aan vakmanschap in deze discipline heeft hij toch ernstige twijfels bij de visuele beoordeling van ‘zijn’ dak in uitvoering. Dat een niet-vakman dergelijke zaken signaleert, geeft ons al te denken en meestal is het dan ook flink mis. De opdrachtgever schakelt IKOBBKB BV in voor een onafhankelijke expertise. Als basis voor de beoordeling wordt de URL 0538 ‘Uitvoeringsrichtlijnen voor dakbedekkingsconstructies met natuursteen leien in de Maasdekking’ als onderdeel van de BRL 1513 Dakdekken Hellende Daken gehanteerd. Door IKOBBKB werden de volgende bijzonderheden waargenomen:

1.De toegepaste leihaken hebben een lengte van 90 mm, terwijl dit bij 30 graden dakhelling en de gegeven daklengte, conform eis, tenminste 110 mm zou moeten zijn. Het resultaat : onvoldoende overlapping en onvoldoende regendichtheid op alle dakvlakken.

2.Het voetlood heeft, op verschillende dakvlakken, een zijwaartse overdekking van slechts 25 – 30 mm. De minimale eis bedraagt tenminste 70 mm, terwijl bij langere leihaken (> 70 mm) zoals hier het geval is deze overlapping dienovereenkomstig aangepast moet worden. De overlapping is duidelijk onvoldoende van afmeting met inwatering tot gevolg.

3. Voetlood dient conform de richtlijnen tenminste een zwaarte van CODE 20 (20kg/m²) te zijn. Aangetroffen werd CODE 15 (15 kg/m²). Op die plaats in het dak waar het meeste regenwater langs loopt, wordt een aanzienlijke kwalitatieve bezuiniging doorgevoerd.

4.Op de leilatten worden geen smetlijnen waargenomen. Door het ontbreken van ‘vaste punten’ slingeren de lijnen van de aangebrachte leien horizontaal over de leilatten, hetgeen een zeer slordig beeld oplevert.    

5.Langs de hoekkepers worden geen vaste grote leien aangetroffen, maar wordt vanuit de hartlijnen (die wel aanwezig zijn) naar de hoekkeper toe gewerkt. Per situatie wordt bekeken hoe men uitkomt. Hierdoor zijn de leien onregelmatig van grootte en dikte. Ook worden veel leien een kwartslag gedraaid tegen de hoekkeperruiter aan. Voordeel van deze methode is dat er beduidend minder leien gehakt / aangepast hoeven te worden in de breedterichting, wat kostenbesparend werkt. Nadeel is dat de vereiste overlapping lang niet altijd gehaald wordt.

6.Pasleien langs de hoekkepers worden slechts met één enkele leinagel vastgezet terwijl drie stuks de minimale eis is. Bij pasleien waar wel een leihaak ter ondersteuning geplaatst had kunnen worden, worden deze niet aangetroffen.

7.Voordat de kilconstructies uitgevoerd werden, heeft men eerst een zinken kilgoot met een breedte van 2 x 200 mm op de leilatten aangebracht. Op zich is hier niets mis mee , indien een open kilgoot gerealiseerd zou worden. De opdrachtgever schrijft echter een gesloten kil voor.  De leien bedekking is over de zinken kilgoot volledig dicht gedekt, wat inhoudt dat de leien door de kilgoot heen in de latten genageld en gehaakt zijn. Lekkages ten gevolge hiervan kunnen niet uitblijven.

8.Evenals bij de hoekkepers wordt bij de kilgoten niet begonnen met grote gelijke delen maar worden veelvuldig kleine stukjes lei aangetroffen, met een hoge kwetsbaarheid. 

9.Ondanks de mogelijkheid de leien ter weerszijden van de verschillende dakvlakken gelijk te laten lopen, wordt dit niet uitgevoerd. Dit levert vooral bij de kilgoten een ontzettend lelijk en on- professioneel beeld op.

10.Lood , toegepast aan de dakvoet en bij de hoekkeper afdekking / indekking is niet gepatineerd. Dit zorgt al tijdens de uitvoering, na een enkele dag, voor een lelijke uitslag. Dit geeft op de leien een onuitwisbare vlekwerking.

11.De leien zijn, in tegenstelling tot de standaard verwerkingseis, niet gesorteerd op dikte. Standaard sorteert de vakman leidekker de leien op tenminste drie verschillende diktes (dun, middel en dik) . De reden hiervan is dat op die plaatsen waar het meeste en minste water komt een dienovereenkomstige leidikte aanwezig is ( aan de nok een dunne, in het midden een middeldikke lei en aan de gootzijde de dikste leien voor de verwerking van het meeste regen/ hemelwater). Het beeld dat ontstaat  door niet te sorteren is bovendien erg onrustig en lelijk. Bovendien ontstaan er zgn. ‘gapers’. Boven een dikke tussenliggende lei staan leien open en deze kunnen klepperen onder invloed van wind.

12.De zij – overdekking van de  overlappende leien bedraagt op een aanzienlijk aantal plaatsen beduidend minder dan de eis van ¼ lei breedte (de toegepaste leibreedte bedraagt 250 mm, dus dient de zij-overdekking tenminste 80 mm te zijn). Overdekkingen van 35 mm zijn geen uitzondering en komen geregeld voor.

13.De kegeldaken zijn niet overeenkomstig de lei – regels ontworpen en uitgevoerd aangezien geen hartlijnen uitgezet zijn, de leien niet taps gemaakt zijn, geen leien gesorteerd zijn en de leibreedtes te groot zijn voor de radius van de kegeldaken. Hierdoor ontstaat een zeer lelijke leibedekking met veelvuldig ruim openstaande naden (tot wel 15 mm) en opstaande leikanten die vervolgens bovenliggende leien ook weer optillen. Voor de uitvoering van dergelijke daken dienen als basis al smallere lei breedtes toegepast te worden.

Het is duidelijk dat de ‘verwerking’ van de leien op bovengenoemde wijze geen visitekaartje is voor het vak leidekken. Dat de bedekking uit de aangebrachte leien geenszins regendicht is, mag ook duidelijk zijn. Dat de herstelkosten (vervangen leibedekking met aansluitende constructies inclusief de leilatten en het nodige steigerwerk) van 900 m² dak zeer hoog zijn mag tevens duidelijk zijn.

Of geconstateerde afwijkingen ontstaan zijn door onwetendheid, gebrek aan vakmanschap en/of kennis, of dat deze ontstaan zijn vanwege de  reden de m² prijs te doen kelderen om het project toch maar te kunnen ‘scoren’ is niet geheel duidelijk. Mogelijk is het een combinatie van genoemde factoren geweest, gecombineerd met een grote dosis zelfoverschatting. Feit is dat de leidekker nu zelf “de Pineut “ is. De opdrachtgever is er inmiddels ook van overtuigd dat inschakeling van een gecertificeerd bedrijf vanaf de aanvangsfase een betere optie geweest zou zijn dan uitsluitend de prijs in ogenschouw te nemen. Bijkomend voordeel van gecertificeerde verwerking is dat tijdens de bouwfase een aanzienlijke kans aanwezig is dat een inspectie, op het werk, plaats kan vinden.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief