Roofs 2013-01-14 Registratie van bouwongevallen

Met het symposium ‘Leren van ongevallen’, op 6 december 2012 in het Aviodrome in Lelystad, presenteerde Arbouw een nieuwe tool voor het registreren van ongevallen in de bouw: www.bouwongeval.nl. De locatie was niet toevallig gekozen: hiermee werd onderstreept dat de bouw veel kan leren van (o.a.) de luchtvaart.

Het is voor het eerst dat een bedrijfstak in Nederland afspreekt om op grote schaal een instrument voor ongevalsregistratie toe te passen. Door alle voorkomende ongevallen en bijna-ongevallen met Bouwongeval.nl te registreren, voldoet een bedrijf bovendien direct aan alle geldende wet- en regelgeving en certificeringseisen (VCA, OHSAS en ISO). Op basis van de ingevoerde gegevens geeft het instrument de vereiste arbomaatregelen, waarmee herhaling van het incident in de toekomst kan worden voorkomen. Bij dit alles werkt de gebruiker in een beschermde omgeving, zodat de privacy is gewaarborgd.

Bouwongeval.nl is ontwikkeld door Arbouw, in opdracht van Bouwend Nederland, FOSAG, NOA, FNV Bouw en CNV Vakmensen en met ondersteuning van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). 

Veiligheidscultuur

Onder de titel ‘Leren van het beste jongetje van de klas: de luchtvaart’ schetste luchtvaartdeskundige Benno Baksteen de uitgangspunten van het veiligheidsbeleid in de luchtvaart. Hij vertelde dat de ontwikkelingen in deze sector noodgedwongen snel zijn gegaan omdat een ongeval in de luchtvaart al direct zeer dramatische gevolgen heeft. Door een actief veiligheidsbeleid is de luchtvaart er in de westerse wereld in geslaagd om het aantal ongevallen per miljoen vluchten van 45 in de jaren ’50 terug te brengen naar slechts één ongeluk per miljoen vluchten tegenwoordig – waar gemiddeld ongeveer 100 doden bij te betreuren zijn.

Dat is een zeer goede score: hoe heeft men dat voor elkaar gekregen? Baksteen vertelde dat in de luchtvaart wordt uitgegaan van de feilbare mens. Mensen maken nu eenmaal fouten en er zijn een aantal menselijke factoren die hieraan ten grondslag liggen, zoals een verkeerde perceptie, een falend geheugen, tunnelvisie, conformerend gedrag, het ego, etc. De wereld is fundamenteel onvoorspelbaar. De procedures die in het leven zijn geroepen om deze onzekere factoren zoveel mogelijk te ondervangen zijn weliswaar onmisbaar, maar op zichzelf niet zaligmakend, omdat de procedures zijn bedacht door ‘denkers’, maar moeten worden uitgevoerd door ‘doeners’. Menselijk handelen kan afwijken van de procedure (per ongeluk niet, of iets anders doen dan men oorspronkelijk van plan was; een situatie verkeerd inschatten; bewust de regels overtreden omdat de situatie daarom vraagt, etc.).

De regels en procedures (Baksteen typeerde die als ‘gestolde ervaring’) kunnen dan ook niets anders zijn dan gereedschap, het is essentieel dat de gebruikers ervan weerbaar zijn. Het handelen van de individuele mens is altijd deel van een groter geheel. Het is dus noodzakelijk dat men functioneert in een open cultuur waarin fouten gemaakt mogen worden en waarin men niet bestraft wordt wanneer men gemaakte fouten meldt. Er kan immers alleen worden gewerkt aan verbetering van de situatie zodra men beschikt over de kennis over de gemaakte fout. Wat dat betreft juichte Baksteen de introductie van de registratietool van Arbouw toe, die een doorontwikkeling betekent van de Storybuilder van het Ministerie van SZW.

Registreren

Voorzitter Elco Brinkman van Bouwend Nederland sloot bij dit verhaal aan toen hij de visie van de branchevereniging schetste. “Het is belangrijk dat de bedrijven met het instrument gaan werken. Hoe klein het incident ook, je moet het gewoon willen registreren. Het is belangrijk dat we elkaar gaan wijzen op de fouten die gemaakt worden. Als dat gebeurt, zullen niet steeds dezelfde fouten worden gemaakt. Dat is goed voor de veiligheid en kan tevens de faalkosten verminderen.” Dat is ook de rol die de Onderzoeksraad voor Veiligheid vervult. Barbara Reinier lichtte toe dat het werk van de Onderzoeksraad erop is gericht boven water te krijgen wat er is misgegaan zodat dit in de toekomst kan worden voorkomen. Roel Gans van het Ministerie van SZW benadrukte dat de investering in veiligheid altijd rendement oplevert.

Marcel de Klerk van Traffic Service Nederland, een bedrijf dat veiligheidsvoorzieningen voor wegwerkzaamheden aanbrengt, zette uiteen hoe het definiëren van het probleem, in- en externe communicatie en bewustwording in het bedrijf zorgen voor een veiligere werkpraktijk. Hij deed dit naar aanleiding van een ongeval dat onlangs had plaatsgevonden met een van de werknemers en dat een grote impact op de organisatie heeft gehad.

Tenslotte onthulde directeur Jan Warning van Arbouw de tool www.bouwongeval.nl. Op deze website kan een bedrijf gratis een account aanmaken en daarna kunnen extra accounts aan worden gemaakt voor bijvoorbeeld de uitvoerder, zodat de melding vanaf de bouwplaats kan worden ingevoerd. De analyse van het ongeval kan later worden gemaakt door bijvoorbeeld de veiligheidscoördinator. Het ongeval wordt via een keuzemenu ingevuld. Alle geregistreerde ongevallen worden overzichtelijk in het account verzameld. Aan de hand van de ingevulde gegevens levert het systeem een advies op maat om een dergelijk ongeval in de toekomst te voorkomen.

Reactie SBD

Desgevraagd vertelt Jos van der Borgt van Stichting Bedrijfstakregelingen Dakenbranche (SBD) dat de platte dakenbranche het registeren van ongevallen door de bedrijven al jarenlang benadrukt. “Het is dan ook een goede zaak dat dit instrument is gelanceerd. Maar er valt op dit gebied nog heel wat te verbeteren. Bouwongeval.nl  kan ook voor onze branche nuttig zijn en ik zou zeker zeggen: bekijk of je dit kan gebruiken. Op dit moment zijn we bezig voor de branche een eigen tool te ontwikkelen waarbij we het maken van een bedrijfs-RI&E en het gebruik van Arbocatalogus aan elkaar willen koppelen. En vervolgens willen we daar ook ongevallenmelding en verzuimbeheer /duurzame inzetbaarheid aan toevoegen. Naar verwachting zal deze tool zomer 2013 gereed zijn.”

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief