Roofs 2013-05-16 Veranderende regelgeving veiligheid door Bouwbesluit 2012

Stichting Veilig Dak Nederland heeft zich per 1 januari 2013 versterkt met Rik Zwama. Zwama is geen onbekende in de markt, hij was jarenlang mededirecteur van Eurosafe en heeft zitting in diverse (Europese) normcommissies. De stichting verwacht hiermee een belangrijke stap te hebben gezet in de inhoudelijke ontwikkeling en professionaliteit. Met een reeks workshops praat de stichting de markt bij over de laatste stand van zaken.

Sinds 2007 opereert de Stichting Veilig Dak Nederland onder leiding van Con van Meer vanuit Breda. De stichting heeft zich tot doel gesteld de kennis omtrent veilig werken op het dak te verbeteren en op projectbasis praktische en adequate oplossingen te bieden. Hiertoe vervaardigt men voor de opdrachtgevers Dak-RI&E’s, inclusief rapportages. Verder begeleidt de stichting het offertetraject, inspecteert het de werkzaamheden van de leverancier en voert het achteraf inspectie uit voor het opmaken van een Initieel Keurmerk Rapport (IKR). De stichting geeft een eigen keurmerk af op de door haar ingerichte en gecontroleerde daken. Tenslotte is men van mening dat veiligheidsbeleid onderdeel is van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en daarom adviseert de stichting gebouwbeheerders en opdrachtgevers op uurbasis over veilig werken op daken en hoe dit te integreren in hun MVO-beleid.

Welke taak zien de heren in de huidige markt voor de Stichting Veilig Dak Nederland weggelegd? Zwama: “Volgens het nieuwe Bouwbesluit 2012 moet al in de ontwerpfase rekening worden gehouden met het veilige onderhoud van het gebouw. Dat betekent dat de kennis over veilig onderhoud, en hoe dit in de wet is geregeld, al vooraan in de keten bekend moet zijn. Onze ervaring is dat die kennis nog onvoldoende is verspreid. Daarom organiseren wij in de eerste helft van 2013 een reeks workshops, speciaal voor opdrachtgevers en gebouweigenaren .”

Aanpassingen regelgeving

In de regelgeving is er recent, mede als gevolg van Bouwbesluit 2012, een aantal belangwekkende aanpassingen doorgevoerd. Om het belang van deze aanpassingen te duiden, zette Zwama kort de verschillende niveaus van regelgeving uiteen. De Arbowet is de basiswetgeving. Dit is een kaderwet, en heeft zelf geen specifieke invulling. De Arbowet wordt deels nader ingevuld door het Arbobesluit (betreffende de inrichting van de werkplek) en de Arboregelgeving (betreffende de vereiste deskundigheid). Deze hebben dus een wettelijke status. Maar de Arbobeleidsregels, en de uitwerking daarvan in de Arbocatalogi, niet. De twee laatstgenoemde hebben een adviserende status en zijn dus geen wet. Een NEN-norm heeft net zo min wettelijke status: het is een advies waar men in situaties van af mag wijken. De A-bladen van verschillende branches kunnen met elkaar conflicteren.

Per 1 januari 2013 is de Arbobeleidsregel 3.16 ‘Voorzieningen bij valgevaar’ komen te vervallen. Deze Beleidsregel had een adviserende status en heeft nu een wettelijke status gekregen doordat het is opgenomen in het Arbobesluit 3.16. Hierin zijn dus de volgende zaken geregeld:

  1. Bronbeleid
  2. 2,5 m ondergrens
  3. Gebruik ladders en trappen
  4. Collectieve beveiliging boven individuele beveiliging
  5. Borstweringen + leuningen 1 m (of Bouwbesluit 2003).

Al deze zaken mogen bij de lezer van Roofs bekend worden verondersteld, toch enkele aanvullende opmerkingen.

Ad 1) Met de invoering van het nieuwe Bouwbesluit dient al in het ontwerp rekening gehouden te zijn met een veilige manier van onderhoud plegen. De beoordeling of dit op een juiste manier gebeurt, vindt plaats via het redelijkerwijsbeginsel. Wat in de betreffende situatie ‘redelijk’ is, zal volgens Zwama in de praktijk nog wel voor discussie zorgen. Ook dient rekening te worden gehouden met de laatste stand van techniek.

Ad 2) Het is een bekende regel dat vanaf een werkhoogte van 2,5 m de werkplek dient te worden voorzien van veiligheidsmaatregelen. Zwama benadrukte dat hier wel rekening dient te worden gehouden met de situatie in de praktijk. Er zijn situaties denkbaar waarbij werkplekken lager dan 2,5 m ook beveiligd moeten worden.

Ad 3) Gebruik van ladders en trappen is sterk aan banden gelegd. De voorkeur gaat in het nieuwe Bouwbesluit uit naar gebouwgebonden maatregelen, zoals een hogere borstwering of een hekwerk. Als voorbeeld van hoe het mis kan gaan haalde Zwama de gang van zaken rond het opvallende gebouw Blob in het centrum van Eindhoven aan, een glazen gebouw in de vorm van een druppel. In dit gebouw zijn geen voorzieningen aangebracht omdat men ervan uitging dat het gebouw onderhoudsvrij was. Dit gaf problemen toen alsnog onderhoud diende te worden uitgevoerd, omdat er bij toepassing van een hoogwerker een winkelstraat zou moeten worden afgesloten. Een gebouwgebonden systeem, waarbij bijvoorbeeld met abseilers zou worden gewerkt, had veel problemen voorkomen.

Ad 4) Zoals bekend dient altijd in eerste instantie een collectief beveiligingssysteem te worden toegepast. Pas als dit niet mogelijk is, kan worden nagedacht over de toepassing van persoonsgebonden bescherming. Gebiedsbegrenzing geldt als collectieve beveiliging. Toch is volgens Zwama een val bij een dergelijk systeem niet uitgesloten, bijvoorbeeld door het verkeerd instellen van de lijn. Zwama stelde dan ook dat deze systemen in ieder geval minimaal zouden moeten voldoen aan de eisen die aan valankers worden gesteld, zodat ook gebiedsbegrenzingssystemen een eventuele val kunnen opvangen.

Ad 5) Aan de bekende eis dat een borstwering of leuning minimaal 1 m dient te zijn is toegevoegd dat ook uit kan worden gegaan van de bepalingen zoals geformuleerd in Bouwbesluit 2003. Zwama noemde dit een ongewenste situatie, die onduidelijkheid in de hand werkt.

De vraag naar kennis zal volgens de Stichting Veilig Dak Nederland steeds groter worden, met de reeks informatiebijeenkomsten wil Stichting Veilig Dak Nederland in deze behoefte voorzien.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief