Roofs 2015-01-06 Geen KOMO voor essentiële eigenschappen

Vanwege de grote veranderingen die plaatsvinden in de systematiek voor kwaliteitsborging organiseerde SGS INTRON Certificatie voor haar klanten twee informatiebijeenkomsten op 9 en 10 december 2014. Er is veel onduidelijkheid en voor de korte termijn zag men zich genoodzaakt een ‘noodverband’ aan te leggen. Marco de Kok zet de huidige stand van zaken uiteen.

Marco de Kok

Sinds juli 2013 is de Europese Constructions Products Regulation (CPR) van kracht, inclusief wettelijke overgangsperiode. Een consequentie daarvan is dat de essentiële kenmerken van een CE-plichtig bouwproduct alleen via CE-markering en de daarbij horende Prestatieverklaring (DoP) naar de markt gecommuniceerd mogen worden. Het ministerie van BZK neemt hiermee artikel 33 van de CPR erg letterlijk. Artikel 33 zegt:

“De CE-markering moet het enige merkteken zijn dat aangeeft dat het bouwproduct overeenstemt met de aangegeven prestaties en dat het voldoet aan de toepasselijke eisen betreffende de uniale harmonisatiewetgeving. Andere markeringen kunnen echter worden gebruikt mits zij bijdragen aan het verbeteren van de consumentenbescherming en niet onder de bestaande uniale harmonisatiewetgeving vallen.”

Dat betekent dat de essentiële kwaliteitskenmerken van een product niet meer op de oude manier met een KOMO certificaat mogen worden aangetoond. Stichting KOMO heeft met de diverse certificatie-instellingen, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Stichting Bouwkwaliteit (SBK) gewerkt aan een manier om invulling te geven aan de nieuwe werkwijze. Onlangs, op het laatste moment dus, heeft de inspectiedienst van het ministerie van Infrastructuur en Milleu, Inspectie Leefomgeving & Transport (IL&T) aangegeven niet akkoord te zullen gaan met de voorgestelde werkwijze.

[begin kader]

Reactie Inspectie IL&T

Roofs heeft de Inspectie IL&T om een toelichting van de gang van zaken gevraagd. Hieronder de reactie:

• De huidige systematiek waarbij gebruik wordt gemaakt van de erkende kwaliteitverklaringen is sinds 1 juli 2013 strijdig* met de CPR.
(*enkel in het geval deze erkende kwaliteitsverklaring zich uitspreekt over essentiële kenmerken)
• In juli 2014 heeft minister Blok aan KOMO opdracht gegeven om het erkende stelsel van kwaliteitverklaringen aan te passen.
• De ILT handhaaft de CPR vanaf 1 juli 2013 (waarschuwingen gegeven). Conform afspraak tussen de minster en KOMO is het stelsel van erkende kwaliteitverklaringen op 1 januari 2015 aangepast.
• Omdat het stelsel van erkende kwaliteitverklaringen niet was aangepast op 1 juli 2013, is de handhaving (overige interventiemiddelen) uitgesteld tot 1 januari 2015.
• De ILT is het eens met de opdracht van de minister om de BRL-en aan te passen. De ILT heeft onlangs nogmaals aangegeven dat de aanpassingen niet strijdig mogen zijn met de CPR. 

[einde kader]

Als gevolg hiervan is besloten om voorlopig geheel aan de eisen van IL&T te voldoen, zodat de certificaathouders geen risico zullen lopen als IL&T een inspectie bij hun komt doen. Dit betekent dat een KOMO certificaat geen enkele uitspraak over essentiële eigenschappen meer zal bevatten.

Europese verordening

E.e.a. is het gevolg van de inwerkingtreding van de Europese bouwproductenverordening, per 1 juli 2013. Deze heeft een wettelijke status en heeft tot doel te komen tot een gemeenschappelijke taal voor producten in Europa waarmee handelsbelemmeringen kunnen worden tegengegaan. De CPR is onderdeel van de Europese bouwproductenverordening.

De bouwproductenverordening is rechtstreeks van toepassing op producenten en lidstaten en verwijst naar geharmoniseerde normen: nationale normen die in overeenstemming zijn gebracht met de Europese normering. Hieronder vallen o.a. de EN 13707: Gewapende bitumen dakbanen voor waterafdichtingen, EN 13956: Kunststof en rubber banen voor waterafdichting voor daken en EN 13162 t/m 13171: Thermische isolatiematerialen.

De producenten van dit type producten mogen de essentiële eigenschappen van hun producten alleen nog declareren via de Declaration of Performance (DoP). Onder de essentiële eigenschappen worden bij dakbedekkingen o.a. de waterdichtheid, doorscheursterkte, treksterkte, etc. verstaan. Bij isolatiematerialen gaat het dan om de eigenschappen als de warmtegeleidingscoëfficient, druksterkte, etc. De EN’s zijn overigens niet van toepassing op bijvoorbeeld bevestigers en bevestigingsplaatjes voor het bevestigen van de dakbedekking en/of isolatie.

CE

De producent is vanaf heden de enige die iets mag verklaren over de essentiële eigenschappen van zijn producten: andere partijen zijn hier niet toe bevoegd. De DoP wordt per levering afgegeven (dit verschilt met certificatie) en door de producent voorzien van een CE-verklaring. Alleen het CE-merk mag nog worden gebruikt om aan te tonen dat een product voldoet aan de geharmoniseerde Europese eigenschappen.

De Europese bouwproductenverordening is zoals gezegd per 1 juli 2013 van kracht gegaan. Per 1 januari 2015 zal hier door Inspectie IL&T actief op worden gehandhaafd.  Het verhandelen van een product zonder CE-merk en het onterecht gebruik van een CE-merk zijn strafbare feiten. De Inspectie IL&T kan een boete uitdelen, maar ook bijvoorbeeld een dergelijk product van de markt halen en/of een producent strafrechtelijk vervolgen voor een economisch delict.

Essentiële eigenschappen

Per 1 januari 2015 wordt de DoP dus strikt gehanteerd. Deze is voorzien van CE, maar mag geen KOMO-logo hebben. KOMO mag niet worden gebruikt om aan te tonen dat een product voldoet aan de betreffende Europese norm (EN). Het KOMO-merkteken mag overigens wel worden afgebeeld op producten die een KOMO kwaliteitsverklaring hebben volgens de nieuwe systematiek. Voor productcertificaten waar uitsluitend essentiële eigenschappen van toepassing zijn, vervalt het certificaat bij SGS INTRON Certificatie. Om aan te tonen dat het product voldoet aan het Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) mag alleen het NL-BSB-logo worden gebruikt.

Dit verandert de werkpraktijk aanzienlijk. Tot op heden specificeerde de producent de producteigenschappen van zijn product, controleerde hij deze specificaties en verklaarde hij dat het product voldoet aan de specificaties. De certificatie-instelling controleerde de door de producent gemeten waardes, verifieerde de metingen en toetste zelf of het product voldeed. De certificatie-instelling gaf vervolgens een verklaring af dat het product voldoet aan de specificaties en de eisen van de BRL.

Dit laatste mag de certificatie-instelling m.b.t. de essentiële eigenschappen niet meer doen: alleen de producent mag immers verklaringen over de essentiële eigenschappen afgeven over het eigen product. Voor de overige kenmerken verandert er overigens niets.

Noodverband

Voor de korte termijn -hebben de certificatie-instellingen een zogeheten ‘noodverband’ aangelegd, zodat in ieder geval per 1 januari 2015 aan de bouwregelgeving kan worden voldaan. Voor de langere termijn zal de kwaliteitsborging structureel anders moeten worden georganiseerd.

De Beoordelingsrichtlijnen kunnen niet in een zo korte termijn worden aangepast, daarom is ervoor gekozen wijzigingsbladen op te stellen. Het principe van de wijziging is dat een huidig KOMO attest-met-productcertificaat opgesplitst zal gaan worden in een attest met de Bouwbesluitaansluiting en een KOMO-kwaliteitsverklaring met productkenmerken, niet zijnde essentiële kenmerken. In sommige gevallen zal er zoals gezegd ook nog een derde document noodzakelijk zijn, namelijk een NL-BSB certificaat om aan te tonen dat een product voldoet aan de milieuhygiënische eisen uit het Besluit Bodemkwaliteit. Het attest en het NL-BSB certificaat zouden dan erkende documenten blijven.

Een consequentie daarvan is dat de wijzigingsbladen en de nieuwe model kwaliteitsverklaringen eerst door Stichting Bouwkwaliteit (SBK) en de Toetsingscommissie Bouwbesluit (TBB) goedgekeurd moeten worden. Gezien de grote hoeveelheid Beoordelingsrichtlijnen die aangepast moeten worden, bestond het risico dat SBK niet op tijd de stukken beoordeeld kon hebben. Daarom is in overleg met de desbetreffende Colleges van Deskundigen besloten om de erkenning (tijdelijk) te laten vallen. Op deze manier hoefde de wijzigingsbladen en de model kwaliteitsverklaringen niet meer langs SBK ter goedkeuring.

Het verschil tussen een erkend attest en een niet erkend attest is dat een vergunning verlenende instantie een erkend attest moet accepteren als bewijs dat het product in de omschreven toepassing aan het Bouwbesluit voldoet en een niet erkend attest mag accepteren als bewijs. De certificatie-instellingen verwachten dat dit in de praktijk weinig problemen zal opleveren.

Per 1 januari 2015 zullen de essentiële eisen alleen via de DoP worden gecommuniceerd (en de eisen voor Bbk alleen via het NL-BSB). KOMO zal alleen nog worden toegepast voor niet-essentiële eigenschappen en de attesteringsonderzoeken. SGS INTRON Certificatie stelt voor de audits als gebruikelijk te laten doorlopen en via deze audits, eveneens als gebruikelijk, alle eisen van het BRL mee te laten lopen zodat het dossier up to date wordt gehouden tot er een nieuwe systematiek is opgetuigd. De opdracht voor deze werkzaamheden zullen dan direct door de certificaathouder aan SGS INTRON Certificatie opgedragen worden en zullen niet in het kader van de KOMO systematiek worden uitgevoerd.

Langere termijn

Dit alles betekent dat de kwaliteitsborging zoals we die nu kennen volledig op zijn kop wordt gezet. De markt waardeert de systematiek die in vele jaren is opgebouwd en de insteek is dan ook deze systematiek zoveel mogelijk in stand te houden. Daar moet gezamenlijk aan gewerkt worden. Momenteel wordt onderzocht op welke manier kan worden aangesloten bij de huidige systemen (bijvoorbeeld het kwaliteitssysteem voor betongranulaat). Begin 2015 zullen de diverse Colleges van Deskundigen bij elkaar komen om de mogelijkheden voor een weer meer robuustere systematiek te bespreken.  Het is nog onzeker wat hiervan de uitkomsten zullen zijn.

SGS INTRON Certificatie adviseert de respectievelijke kwaliteitsverklaringen up to date te houden zodat deze gereed zijn zodra er meer duidelijkheid is over een oplossing voor de langere termijn.

Roofs houdt u op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam