Roofs 2015-03-06 Garantie bij schade

Begin januari dit jaar bleken vele daken niet bestand tegen de optredende wind. Het is een bekend gegeven dat bij een beetje zuidwesterstorm en enkele zware windstoten dakschade als acceptabel wordt beschouwd. Dus zodra de wind aantrekt tot windkracht 9 en langs de kust zware windstoten worden gemeld, stromen de schademeldingen weer binnen.

Ing. J.M. Bruins, DGI Dak & Gevel Ingenieurs BV

Eind 2013 hadden we soortgelijke weersomstandigheden en overeenkomstig eveneens meerdere dakschades. De stormschade aan daken in 2013 en nu is met slechts enkele miljoenen geringer dan in januari 1990 (toen was er sprake van een schade van meer dan 100 miljoen euro). Maar toch.

De lessen uit de voorgaande stormen (vooral die uit 1990), aangepaste bouwregelgeving met aangescherpte normen, hebben er dan ook toe geleid dat daken veel beter bestand zijn tegen het klimaat (wind, regen en sneeuw). Onderzoek en inventarisatie bepalen dat wanneer daken conform de regelgeving worden ontworpen en samengesteld, er geen schade door wind, regen en/of sneeuw kan ontstaan. De praktijk is echter anders. En dat is de reden dat platte daken door gebouweigenaren als niet betrouwbaar worden gekwalificeerd.

Wat is er aan de hand?

Bij een beschouwing van ontwerp- en uitvoeringsaspecten van platte daken wordt snel duidelijk waar de risico’s liggen. Er is nauwelijks tot geen ruimte voor fouten, iedere afwijking kan direct desastreuze gevolgen hebben. Bij dakschades veroorzaakt door wind, regen of sneeuw worden door schade-experts de klimaatgegevens bij de verschillende weerinstituten opgevraagd. Hiermee wordt de oorzaak van de schade niet verklaard.

Inperkende garantiecertificaten

Het is de eerste stap in het proces te verklaren waarom de schade niet onder de garantie valt. De garantiecertificaten zijn hier in de praktijk op ingericht. Onderstaand een kopie uit een willekeurig garantiecertificaat:

Van de garantie is uitgesloten schade als gevolg van:

  1. wijzigingen in gebruik en/of bestemming van het dakbedekkingssysteem;
  2. onvoldoende onderhoud of het niet nakomen van verplichtingen*;
  3. gebreken in de onderliggende dragende constructie;
  4. ontwerpfouten, tenzij het ontwerp van verzekeringnemer zelf afkomstig is;
  5. storm met een windsnelheid van 20 m/s of meer;
  6. belastingen en/of invloeden van buitenaf die de maximale toelaatbare grenzen van de productspecificaties overschrijden;
  7. door derden uitgevoerde (herstel)werkzaamheden aan het dak, zonder toestemming van de Garantieverstrekker.

*verplichtingen

  • tijdens de garantieperiode de dakbedekking minimaal jaarlijks te laten inspecteren door vakbekwame personen en in goede conditie en schoon te houden;
  • een schade of een vermoeden daarvan binnen 7 dagen per aangetekend schrijven te melden aan de Garantieverstrekker onder overlegging van dit garantiecertificaat;
  • alle maatregelen te (laten) nemen om schade te beperken of te voorkomen;
  • in geval van schade de Garantieverstrekker en/of de verzekeraar in de gelegenheid te stellen al of niet ter plaatse een onderzoek in te stellen en/of materiaalonderzoek te (laten) verrichten.

Het is goed vast te stellen dat de overheid middels wetgeving (uitgewerkt in bouwregelgeving) nauwkeurig heeft omschreven aan welke minimale eisen daken qua veiligheid moeten voldoen. De beschreven garantievoorwaarden zijn strijdig met meerdere bouwvoorschriften. De daken moeten bijvoorbeeld, zo is beschreven in normen, bestand zijn tegen veel hogere windbelastingen dan de beschreven 20 m/s.

De daken moeten ook bestand zijn tegen belastingen en invloeden van buitenaf, regen en sneeuw, die product of systeemspecificaties overschrijden.

Een goed garantiecertificaat moet waarborgen dat tenminste voldaan wordt aan de wet en wordt pas interessant als dit aantoonbaar inzichtelijk wordt gemaakt. Beter zou zijn als er ‘extra’s’ worden geboden waardoor het dak boven het niveau van de bouwregelgever uitsteekt. Met de toenemende toepassing van zonnepanelen op daken is het voor de opdrachtgever prettig als het dak qua draagvermogen hiervoor ruimte biedt. Dergelijke garantiecertificaten zijn voor platte daken nog niet beschikbaar.

Zolang de garantiecertificaten ingericht zijn met niet terechte inperkingen van je rechten kun je ze beter maar niet accepteren. 

De praktijk leert dat deze ongewenste situatie (inperkende garantiecertificaten bij de schadeafhandeling) leidt tot langdurige en gecompliceerde juridische trajecten. Trajecten waar de gebouweigenaar veelal de dupe is en met grote schade blijft zitten.

Schade door wind

Bij onderzoek naar schade worden windsnelheden omgerekend naar stuwdrukken en getoetst aan stuwdrukken die in windbelastingsberekeningen voor het dak zijn bepaald. Uit dergelijke vergelijkingen kan per definitie alleen maar worden afgeleid dat er geen sprake kan zijn van overmacht. De regelgever heeft met de door haar aangewezen normen zoveel extra reserve ingesloten, dat alleen bij een mogelijk eens in de 50 jaar optredende mega-super-storm schade zou kunnen ontstaan.

Dit betekent dat de oorzaak van stormschade alleen gelegen kan zijn in:

  1. ontwerpfouten
  2. uitvoeringsfouten
  3. materiaal / systeemgebreken

Behoudens de aanwezigheid van materiaal / systeemgebreken, welke niet altijd te voorzien zijn - en die weinig voorkomen -, is het ontstaan van ontwerp- en uitvoeringsfouten verwijtbaar.

Positief is dat in het beschreven garantiecertificaat ontwerpfouten worden erkend.

Door de schade-experts wordt de schadeoorzaak vastgesteld door ontwerp, uitvoering en materiaal aan de beschikbare normen en regelgeving te toetsen. Hierbij worden altijd één of meerdere afwijkingen vastgesteld. De oplossing in het voorkomen van schade wijst op de noodzaak van een aantoonbare en reproduceerbare kwaliteitsbewaking bij de totstandkoming van ontwerp en uitvoering.   

Schade door regenwater

Bij schade door regenwater is naast de reguliere lekkage een dakinstorting het meest extreme wat je kan overkomen. Ook hiervoor geldt dat de regelgeving zodanig is samengesteld dat er bij een dakinstorting per definitie verwijtbare fouten in het ontwerp en/of de uitvoering zijn gemaakt.

Dakinstortingen worden nagenoeg altijd ingeleid door het volledig ontbreken van, en/of niet goed ontworpen, noodoverloopsystemen. Het is verbazingwekkend dat een groot deel van de platte daken nog steeds wateraccumulatiegevoelig is en risico loopt in te storten.

De oplossing in het voorkomen van een dakinstorting pleit voor de aanwezigheid van een dakdossier waarin aantoonbaar en reproduceerbaar de wateraccumulatieberekening, het ontwerp van het noodoverloopsysteem en de aanwezigheid van het noodoverloopsysteem op het dak, is terug te vinden.

Schade door sneeuw   

Gelukkig valt er de afgelopen jaren in Nederland nauwelijks enige sneeuw van betekenis. Toch zijn de platte daken zelfs bij deze geringe sneeuwval direct nieuws, denk aan de instorting van het dak van een AH-supermarkt in Tilburg (27 december 2014). Gelukkig is het met een sisser afgelopen, maar toch.

Het is voorstelbaar dat wanneer we sneeuwval van betekenis krijgen, er problemen als in Boston optreden - waar terwijl dit artikel wordt geschreven al meer dan 160 gebouwen door sneeuw zijn ingestort. Dit is vergelijkbaar met de grote hoeveelheid dakinstortingen in 1990, toen er in Nederland nog enige sneeuw van betekenis was gevallen. Nu we niet bekend zijn met een grootschalig dakonderzoek waarbij alle platte daken op dit fenomeen zijn gescreend, is het voorspelbaar dat met de sneeuw ook de schademeldingen zullen binnenstromen.

Hoe nu verder

De lering die getrokken kan worden uit de verschillende schade is de noodzaak van een aantoonbare en reproduceerbare kwaliteitsbewaking bij de totstandkoming van ontwerp en uitvoering van het volledige dak. Dat betekent onder andere een zorgvuldige controle op de aanwezigheid/beschikbaarheid van:

  • Ontwerp- en uitvoeringsberekeningen
  • Ontwerp- en uitvoeringstekeningen tot op detailniveau
  • Kwaliteitsverklaringen van de toe te passen materialen en systemen

Tijdens de uitvoering zal gecontroleerd en vastgelegd moeten worden of uitvoering in overeenstemming met de bovengenoemde gegevens plaatsvindt en/of heeft plaatsgevonden. Ontwerp, uitvoering en rekenregels zijn beschikbaar om goede daken samen te stellen. Een garantiecertificaat moet hier één op één op aansluiten, zodat de minimale in de bouwregelgeving beschreven prestaties gewaarborgd zijn en gegarandeerd kunnen worden. Garantiecertificaten worden pas dan onderscheidend, als er naast de minimale eisen de gerealiseerde extra’s, zoals bijvoorbeeld het extra draagvermogen, worden beschreven.

Wellicht dat er dan op enig moment echt sprake is van verwaarloosbare schades in ons Nederlandse klimaat.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam