Roofs 2015-03-10 Uitvoeringsrichtlijn (URL) bevestiging dakhaken in ontwikkeling

In het artikel ‘Schijnveiligheid op hellende daken?’ in Roofs november 2014 meldde John Kouwenberg (HHD) dat er een werkgroep is ingesteld om op een goede manier om te gaan met de bouwkundige montage van ankerpunten op de constructie. De werkgroep is momenteel doende hiervoor een Uitvoeringsrichtlijn (URL) op te stellen, die dit jaar nog van kracht moet worden.

Dakhaken/ankerpunten worden al jaren op het hellende dak aangebracht om personen te zekeren of ladders aan te haken. De producten zijn voorzien van certificaten die iets zeggen over de werking en kwaliteit van het product zelf, maar niets over de bevestiging op, en verbinding aan, de bouwkundige ondergrond. Met andere woorden: het product kan prima voldoen, maar als onvoldoende rekening is gehouden met de bevestiging aan de ondergrond, is het maar de vraag hoeveel zekerheid het veiligheidsproduct nog biedt. Dat betekent dat er zowel in praktisch als in juridisch opzicht onvoldoende grond is om de dakhaken nog verantwoord te gebruiken.

Verbod

Rijksgebouwendienst heeft daarom inmiddels actie ondernomen en een verbod ingesteld op het gebruik van de dakhaken die op de rijksgebouwen zijn aangebracht. Uit aanvullende testen op deze dakhaken is gebleken dat de reeds aangebrachte haken de verticale krachten doorgaans wel aankunnen (volgens klasse A) maar dat er problemen kunnen ontstaan wanneer de haken op een andere manier worden belast (horizontaal of diagonaal). Er kan dus in veel situaties bij deze belasting niet worden gegarandeerd dat de dakhaak in de ondergrond blijft zitten wanneer deze in geval van een calamiteit wordt belast.

Voorzitter van de werkgroep John Kouwenberg: “In de praktijk is er een veelheid aan ondergronden, denk bijvoorbeeld aan sandwichelementen, enkelschalige dakelementen, houten ondergronden, etc. Algemeen ontbreekt het aan deugdelijke montagevoorschriften, toegespitst op de verschillende typen ondergrond. Het is dus gewoon niet duidelijk of ze veilig zijn te gebruiken. De situatie is urgent: zolang geen duidelijkheid is over de status van de dakhaken mogen de voorzieningen op de rijksgebouwen niet worden gebruikt, wat voor veel van deze daken ook betekent dat er geen onderhoud kan worden uitgevoerd.”

Hoofd Monumentenwacht Zuid-Holland Leo Bredie bevestigt deze urgentie. “Waar mogelijk, wordt de veilige daktoetreding op een andere manier geregeld. Als dat niet mogelijk is, zal het dak niet worden betreden. Op de andere daken die Monumentenwacht inspecteert, wordt hier anders mee omgegaan. Rijksgebouwendienst heeft een voorbeeldfunctie en kan vanzelfsprekend niet accepteren dat er grijze gebieden bestaan. Het ligt daarom voor de hand dat de dakhaken op deze daken niet mogen worden gebruikt. In andere situaties wordt zo goed mogelijk omgegaan met deze grijze gebieden, maar zolang er geen regelgeving is op dit gebied, blijft het behelpen.”

Hoe gaat men momenteel dan met deze situaties om? Bredie: “Vanzelfsprekend stellen we, voordat we de dakhaken op de door ons te inspecteren daken gebruiken, vast of de bevestiging van de dakhaken voldoet. Hiertoe hanteren wij een aantal non-destructieve testmethoden. In veel situaties komt het ook aan op gezond verstand. Een dakhaak die ter plaatse van een lekkage is bevestigd aan een gording, bijvoorbeeld, zal vanzelfsprekend niet worden gebruikt. Momenteel zijn er echter geen criteria beschikbaar waarmee ook juridisch kan worden dichtgetimmerd wanneer een dakhaak mag worden gebruikt en wanneer niet. Het is dus belangrijk dat deze criteria en testmethoden worden vastgelegd.”

Werkgroep

Vanwege de urgentie van dit onderwerp is besloten een Uitvoeringsrichtlijn (URL) op te stellen op basis van de reeds bestaande regelgeving en normering. Dit is de snelste route naar regelgeving op dit gebied. In een later stadium kan de URL in andere regelgeving worden verwerkt. Om tot een URL te komen, is medio 2014 een werkgroep in het leven geroepen (TC 128) waar de respectievelijke brancheverenigingen in zijn vertegenwoordigd (OSB, HHD) als ook de Rijksgebouwendienst en Monumentenwacht Zuid-Holland, en diverse leveranciers en adviesbureaus. Zie voor een compleet overzicht het kader onderaan dit artikel. IKOB BKB voert de regie en het secretariaat over het proces.

Bredie: “Alle betrokkenen zijn het eens over de noodzaak van deze ontwikkeling en ook is men het eens over de werkwijze. Er kan dus relatief snel gewerkt worden. Alle partijen leveren input vanuit hun gezichtspunt en expertise, IKOB BKB zorgt voor een juiste verwerking en de ontwikkeling van alle informatie naar standaard oplossingen die in de meest uiteenlopende situaties kunnen worden toegepast.”

Uitvoeringsrichtlijn

Kouwenberg legt uit: “Op Europees niveau zijn op het gebied van dakhaken twee normen belangrijk: EN 517 (2006) en EN 795 (2012). EN 795 is bedoeld voor ankerpunten of lijnsystemen die niet tot de constructie behoren, daarbij worden verschillende klassen onderscheiden. EN 517 is van toepassing op producten die op het hellende dak worden aangebracht voor de bevestiging van ladders, werkplateaus, steigers, etc. – en dus niet primair voor ankerpunten die worden gebruikt in een systeem voor persoonlijke bescherming. De EN 517 heeft als basis gediend voor de ontwikkeling van vier testbelastingen per type daksituatie. Op basis hiervan wordt momenteel de URL ontwikkeld, een praktische invulling van de bestaande regelgeving m.b.t. de calculatie en montagevoorschriften van de beschikbare systemen.”

“Er worden 5 beoordelingsniveaus onderscheiden, waarvan er drie fabrikantgebonden zijn. Op basis van deze drie niveaus worden kwaliteitsvoorschriften opgesteld en kwaliteitscertificaten uitgereikt. De andere twee niveaus zijn bestemd voor de constructeur en regelt de wijze van de constructieberekeningen en de gelijkwaardigheidsverklaringen. Aanvullend wordt een toetsingskader ontwikkeld aan de hand waarvan controle door de certificerende instelling en Inspectie SZW kan plaatsvinden.”

Volgens planning zal de URL na de bouwvak ter kritiek worden aangeboden. Het is de bedoeling dat de URL nog dit kalenderjaar van kracht wordt. Zodra de URL van kracht wordt, zullen volgens Bredie in principe alle reeds op de (monumentale) daken aanwezige dakhaken worden getest op een veilige montage – en zo nodig vervangen.

Kouwenberg geeft aan dat uit gesprekken met vertegenwoordigers van diverse Europese brancheverenigingen blijkt dat dit probleem internationaal speelt. Nederland is het eerste land dat hier ook daadwerkelijk mee aan de slag is gegaan. Via de Internationale Dakdekkersfederatie (IFD) zal de nieuw te ontwikkelen URL dan ook benut worden voor verdere Europese regelgeving en normering op dit gebied.

De volgende partijen hebben zitting in de werkgroep:

IKOB BKB

Overheid:

  • Rijksvastgoedsdienst

Brancheverenigingen:

  • HHD
  • OSIB
  • Nederlandse Vereniging van Leidekkers

Leveranciers:

  • Monier
  • Gevaco
  • Save-up
  • Bové

Adviesbureaus:

  • Comforthome
  • A&T Dakadvies
  • Monumentenwacht Zuid-Holland

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam

Inschrijven nieuwsbrief