(uitgave 00/5 pag 13)

Aantal ongevallen moet binnen vijf jaar met 1/3 dalen

Dankzij de diverse veiligheidsacties en gezamenlijke inspanningen is het aantal ongevallen in de bouw de voorbije tien jaar serieus gedaald, maar de huidige opflakkering en verhoogde activiteit in de sector doet de cijfers spijtig genoeg weer de hoogte in schieten. Met dertien dodelijke ongelukken in amper drie maand tijd is het jaar 2000 zeer somber ingezet. Het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en Hygiëne in de Bouw (N.A.V.B.) lanceert daarom opnieuw een aantal doelgerichte acties en wil in vijf jaar tijd het aantal ongevallen nog eens met één derde doen afnemen.

Het aantal ongevallen in de bouw is gedaald, maar blijkbaar kan de sector de positieve ontwikkelingen in andere sectoren niet evenaren: met een daling van de frequentiegraad van de arbeidsongevallen over de laatste 5 jaar van 17% komen we nog niet in de buurt van de 21% die men in alle andere sectoren samen wist te realiseren. Terwijl bovendien de ernst van de ongelukken over het algemeen blijkt af te nemen worden we in onze sector steeds meer geconfronteerd met zware ongevallen.
Om doelgerichte acties op poten te kunnen zetten besloot het N.A.V.B. eerst de voornaamste oorzaken van de ongevallen te onderzoeken. Er werden daarbij een aantal belangrijke dingen vastgesteld:

Bouwen is een dermate evidente en vertrouwde activiteit geworden dat men er vaak de gevaren niet meer van inziet
Aangezien de bouwsector geen vaste werkplek kent verschillen de risico's van dag tot dag. Er is dus geen sprake van routinebeveiliging en de te nemen veiligheidsmaatregelen zijn soms slechts zo'n beperkte tijd nodig dat ze niet noodzakelijk worden geacht
Bij het ontwerp van een gebouw wordt veel meer rekening gehouden met de veiligheid van de gebruikers achteraf dan van de mensen die het moeten optrekken
Veiligheid wordt niet aangeleerd op school niettegenstaande het feit dat 3/4 van de ongevallen overkomt aan werknemers met minder dan vijf jaar ervaring
Door de korter wordende uitvoeringstermijnen verhoogt de werkdruk en worden de risico's ook steeds groter

Nieuwe acties binnen de sector

Reeds in 1965 beslisten de sociale partners binnen het Paritair Comité voor het Bouwbedrijf het 'Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en Hygiëne in de Bouw' (N.A.V.B.) op te richten om de veiligheid in hun sector te verbeteren. Tijdens de officiële persconferentie op maandag 15 mei stelde deze organisatie haar vernieuwd veiligheidsbeleid voor. Een beleid dat vooral bestaat uit interne acties.
Het N.A.V.B. beschikt over een 20-tal adviseurs die samen jaarlijks zo'n 16.000 werven bezoeken en daarbij zowel de arbeiders als de werfverantwoordelijken wijzen op de risico's die zich op een bepaalde werf voordoen. Aangezien zij regelmatig hetzelfde moeten vertellen en een aantal risico's steeds terug blijken te komen heeft het NAVB besloten om met de financiële steun van Europa de vastgestelde risico's te centraliseren en te catalogeren in een 'Preventieatlas bouw'. Dankzij deze 'hitlijst' moet de organisatie zich zeer concreet en doelgericht kunnen concentreren op de gevaarlijkste en meest frequente risicosituaties.
Alle N.A.V.B.-medewerkers en -adviseurs hebben bovendien een intensieve 'verkoopstraining' gevolgd om de aannemers en arbeiders nog beter te kunnen overtuigen van het nut en de noodzaak van veilig werken. Omdat de mensen die vandaag op de werven staan inderdaad op school geen veiligheidsopleiding hebben genoten heeft de bouwsector in zijn meest recente CAO verder besloten op eigen kosten een cursus te organiseren. Tot op heden hebben ruim 17.000 mensen deze 'basisvorming veiligheid' gevolgd en er wordt verwacht dat de aannemers ook na de zomervakantie hun werknemers massaal zullen inschrijven.

De apotheose van al deze acties en inspanningen moet er komen in het jaar 2002, een jaar dat de sector wil uitroepen tot 'Het jaar van de veiligheid'. In dit jaar zullen de themacampagnes, veiligheidswedstrijden, publiciteit- en voorlichtingsacties ten top worden gedreven om iedereen nog eens maximaal te overtuigen van de noodzaak om veiliger te werken.

Medewerking vereist

Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat al deze enthousiaste doelstellingen niet realiseerbaar zijn zonder de nodige medewerking van overheid, opdrachtgevers en zelfs het grote publiek.

Het Koninklijk Besluit van 3 mei '99, dat ook gekend stond als het 'coördinatiebesluit', werd op 16 december van dat jaar geannuleerd omwille van een procedurefout. Ondertussen ligt er echter reeds een nieuw ontwerp van KB voor bij de Hoge Raad voor Preventie. Daarom doet het N.A.V.B. een dringende oproep aan de Minister van Tewerkstelling en Arbeid, Mevr. L. Onkelinx, om in het nieuwe KB te verplichten dat de kostprijs voor alle collectieve veiligheidsvoorzieningen afzonderlijk en duidelijk vermeld moet worden in de offertes. Enkel op die manier zal concurrentie ten koste van de veiligheid kunnen worden vermeden.

Aan de opdrachtgevers wordt niet alleen gevraagd om meer redelijke uitvoeringstermijnen te voorzien, zodat men inderdaad de tijd krijgt om veilig te werken, maar ook om de nieuw gecreëerde functie van coördinator-ontwerp ten volle te benutten.
Aangezien veiligheid iedereen aanbelangt en de sector momenteel zelf moet optreden als lesgever op dit gebied wordt er aan de Ministers voor Onderwijs met aandrang gevraagd om op alle niveau's van het bouwonderwijs een basiscursus veiligheid op te nemen in het lessenpakket.
Maar ook het grote publiek wordt in het veiligheidsprobleem betrokken. Hoe vaak worden bouwvakkers de huid niet vol gescholden wanneer ze iemand anders noodgedwongen hinderen tijdens hun werk? Een beetje meer begrip en geduld kan nieuwe en onnodige risico's voorkomen.

Ongevallen: een dure zaak

De sociale partners willen de veiligheid geenszins promoten omwille van de financiële verliezen, maar het noemen van enkele bedragen doet vaak heel wat ogen opengaan. In 1997 hebben de verzekeringsmaatschappijen ongeveer 5,1 miljard aan vergoedingen uitbetaald na ongevallen in de bouwsector en de daarmee gepaard gaande indirecte kosten voor de sector en de gehele gemeenschap lagen nog eens vier keer zo hoog. Veilig werken leidt dus niet enkel tot meer welzijn voor de arbeiders maar ook tot minder kosten voor de ganse gemeenschap.

Het N.A.V.B. doet dus weer heel wat nieuwe inspanningen om de veiligheid in de sector te verhogen, maar het verlengen van de uitvoeringstermijnen en het uitsluiten van concurrentie ten koste van de veiligheid zal in de praktijk nog niet zo eenvoudig zijn. Het is m.i. met veiligheid net als met snelheidsovertredingen: hoe strenger de controles, hoe beter men zal oppassen om de wetgeving niet met de voeten te treden.

Kies hier:
Inhoudsopgave Roof Belgium 2000
Terug naar Roof Belgium