(uitgave 00/6 pag 24)

Misleidende grafieken i.v.m. rek bij breuk van EPDM en PVC

In het artikel "Onderzoek bevestigt kwaliteit afdichtingsmembranen" door ing. Gunther Guinée (Roof Belgium mei nr. 4/2000) werd een grafiek getoond i.v.m. het verloop van de rek-bij-breuk van kunststofafdichtingen die ook in de vernieuwde versie van de TV 183, de TV 215, zou worden opgenomen. Volgens de VESP, de Vereniging van EPDM-Systeem Producenten, schommelen de opgemeten waarden in deze grafiek zo sterk dat de curven op zich - zowel voor PVC als voor EPDM - enigszins misleidend en niet direct bruikbaar zijn. De argumentatie van prof. Dr. Ir. J.W.M. Noordermeer van de Universiteit Twente en sedert jaren EPDM-specialist bij de Nederlandse fabrikant DSM werd aanvaard door het WTCB en de aangepaste grafieken zullen dan ook worden opgenomen in de definitieve versie van de nieuwe TV 215. Om vergissingen te voorkomen verzocht de VESP ons alvast onderstaand artikel en bijhorende grafieken te publiceren. (Red.)

De keuze van de breukrek op zich als maat voor de achteruitgang van de folie met de tijd is de eigenschap bij kunststofafdichtingen die het meest gevoelig is voor achteruitgang en het gemakkelijkst te extrapoleren valt naar langere tijden.
De getoonde grafiek vertoont veel statistische spreiding in de meetresultaten, gezien het nogal springerige verloop van de beide curven. Het is namelijk heel onnatuurlijk dat een breukrek anders dan geleidelijk in de tijd achteruit gaat. De spreiding moet derhalve voor beide materialen op een onnauwkeurigheid in de meting worden teruggevoerd, iets wat overigens niet uitzonderlijk is bij breukrek-proeven. Om een betrouwbaarder inzicht te krijgen in het feitelijke verloop van de breukrek is het gebruikelijk de punten met een mathematische curve te beschrijven. Afhankelijk van de fysische grootheid die wordt gemeten, zijn er verschillende empirische vergelijkingen mogelijk. Een vaak gebruikte methode is de logaritmische weergave van de breukrek tegen een lineaire weergave van de tijd.
De resultaten uit de betwiste curve zijn op deze manier weergegeven in afbeelding 1. De getrokken lijnen corresponderen met een mathematisch gemiddelde van het verloop van de punten. Er is goed te zien dat de spreiding in de PVC-gegevens groter is dan die voor EPDM. In beide gevallen moet dit als een natuurlijke spreiding in de metingen worden gezien, zonder dat hieruit geconcludeerd mag worden dat de spreiding van nature uit groter zou zijn voor PVC dan voor EPDM. Het toont enkel nogmaals aan dat elke meting van de breukrek aan een relatief grote spreiding onderhevig is.
Het opstellen van een lijn van gemiddelde waarden is tijdens de eerste jaren best mogelijk vanwege de vergelijkbare spreiding van de talrijke meetpunten in deze beginperiode. Doordat er in de latere jaren echter minder frequent werd gemeten kan één enkel afwijkend meetpunt het verloop van de theoretische lijn zeer sterk beïnvloeden en zo een compleet ander beeld geven. Bij wijze van voorbeeld zijn in afbeelding 2 dezelfde meetpunten nogmaals weergegeven met uitzondering echter van de 17-jaars gegevens. We stellen vast dat de EPDM-lijn nagenoeg op zijn plaats blijft maar dat de PVC-lijn aanzienlijk verschuift en quasi parallel komt te lopen met de EPDM-lijn. Dit toont dus aan dat de spreiding in slechts één meetpunt voor PVC de vergelijking met EPDM vertekent en tot verkeerde conclusies kan leiden.
Ter illustratie van de gevolgde werkwijze worden in afbeelding 3 de resultaten weergegeven van een andere EPDM-folie, die inmiddels al 25 jaar op het dak ligt van een garage in het Nederlandse Born. Ook voor deze folie ziet men dat de halflogaritmische weergave bevredigend werkt en dus een bruikbare werkwijze vertegenwoordigt.

De VESP is dan ook van oordeel dat de betwiste curve, gepubliceerd in het artikel "Onderzoek bevestigt kwaliteit afdichtingsmembranen" in Roof Belgium mei nr. 4/2000 en voorzien voor opname in de nieuwe TV 215, een beeld oproept ten aanzien van de veroudering van EPDM versus PVC die niet overeenstemt met de realiteit. De grafische weergaven geven sterke aanwijzingen dat het laatste meetpunt voor PVC op termijn van 17 jaren erg hoog is uitgevallen en dat er geen rekening is gehouden met een natuurlijke onnauwkeurigheid in de breukrek-meting. Zo'n weergave is statistisch niet verantwoord en kan aanleiding geven. tot ongefundeerde conclusies wat betreft de bruikbaarheid van beide materialen. Het kan inderdaad niet dat de waarde na 17 jaar terug even hoog zou zijn als in de eerste jaren. Afbeelding 2 geeft dus de meest logische curven van veroudering, die met metingen gedaan door derden het best overeenkomen.


Kies hier:
Inhoudsopgave Roof Belgium 2000
Terug naar Roof Belgium