Dakdekker mag asbestcement dakmaterialen zelf verwijderen

Met het K.B. van 3 februari 1998 wordt de productie, het op de markt brengen en het gebruik van asbestcement producten in ons land vanaf 1 oktober volledig verboden. Tijdens de renovatie, de verbouwing of de herinrichting van gebouwen zal de dakdekker echter nog vaak in aanraking komen met deze materialen. Voor de verwijdering ervan dient hij volgens het A.R.A.B. geen beroep te doen op een erkende onderneming, maar moet hij zich natuurlijk wel terdege informeren over de te nemen maatregelen om dit werk in alle veiligheid zelf uit te voeren. Precies daarom organiseert Eternit in de loop van het najaar een reeks cursussen inzake de afbraak van asbestcement dakmaterialen.

Het begrip 'asbest' roept bij vele mensen een zekere angstreactie op. Niet helemaal onterecht, want een blootstelling aan asbest kan bepaalde gevaren inhouden voor de gezondheid. Door rekening te houden met enkele specifieke richtlijnen bij het onderhoud of de afbraak van een dak met asbesthoudende producten, kunnen de gezondheidsrisico's echter sterk worden beperkt of zelfs volledig worden geëlimineerd.
Asbest is de verzamelnaam voor in de natuur voorkomende, vezelachtige silikaatmineralen die o.a. hittebestendig zijn, onbrandbaar, slijtvast, warmte-isolerend, chemisch stabiel en bovendien ook zeer goedkoop. Naargelang de minerale oorsprong en de kristalstructuur onderscheidt men twee grote groepen:

de serpentijngroep met voornamelijk chrysotiel of wit asbest (magnesiumsilicaat)
de amfiboolgroep, met:
- crocidoliet of blauw asbest (ijzer- en natriumsilicaat)
- amosiet of bruingrijs asbest (ijzer- en magnesiumsilicaat)
- actinoliet, anthofylliet, tremoliet, enz., die in de industrie zeer weinig werden gebruikt

Al snel werd echter duidelijk dat deze wondervezel ook enkele minder aangename eigenschappen bezit en zelfs ernstige ziekten kan veroorzaken. De asbestvezels vertonen namelijk de neiging om zich herhaaldelijk in de lengte te splitsen tot uiterst fijne, met het blote oog onzichtbare 'fibrillen' die het menselijk lichaam kunnen binnendringen door inademing. Opname via contact met de huid of door het inslikken van de vezels is ook mogelijk, maar heeft geen zware gevolgen voor de gezondheid.

Vezels gevaarlijk in ongebonden toestand

Er dient een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen asbestcement en spuitasbest. Het spuiten van asbestvezels op een oppervlak was in ons land een veelgebruikte techniek, tot deze toepassing in 1980 compleet werd verboden vanwege de aanwezigheid van het grote percentage ongebonden vezels (90%) die makkelijk in het milieu terecht kunnen komen en zo kunnen worden ingeademd. Wanneer men in de dakensector met asbest in aanraking komt, dan is dat meestal onder de vorm van asbestcementproducten zoals golfplaten of kunstleien. Dit plaatmateriaal bestaat voor 85 à 90 % uit cement en voor de resterende 10 à 15 % uit asbestvezels die vastzitten in de harde cementmassa en dezelfde rol spelen als staal in gewapend beton. Deze producten leveren als dusdanig geen gevaar op voor de gezondheid vermits de vezels goed ingebed zijn. Enkel wanneer de vezels loskomen en in de lucht gaan zweven kunnen er gezondheidsrisico's bestaan.

Herkenning van asbestcement materialen

Hoewel de Belgische fabrikanten reeds geruime tijd enkel nog asbestvrije materialen maken, wordt er hier en daar toch nog asbestcement verkocht. Hieraan wordt binnenkort ook een eind gesteld door het KB van 3 februari 1998 dat niet alleen de productie maar ook de verkoop en het gebruik van asbestcement producten definitief verbiedt. Dit neemt natuurlijk niet weg dat de dakdekker bij de renovatie of de herinrichting van een gebouw nog vaak met deze materialen geconfronteerd zal worden. Maar hoe kan hij zien of een lei of golfplaat al dan niet asbesthoudend is? In eerste instantie is er natuurlijk de NT- of AT- markering op de producten die sinds 1994 verplicht is en die respectievelijk staat voor Non Asbestos Technology (NT) en Asbestos Technology (AT). Er worden echter al asbestvrije producten vervaardigd sinds 1985 zodat het best mogelijk is dat een product zonder NT- markering toch ook asbestvrij is. Bij twijfelgevallen kan men de materialen het best laten onderzoeken in een erkend laboratorium.

Verwijdering door erkende ondernemingen

Door de strenger wordende wetgeving inzake de verwijdering van asbest leggen steeds meer bedrijven zich specifiek toe op deze activiteit. Om een zekere wildgroei in deze sector te voorkomen ligt er momenteel een ontwerp van KB klaar dat de erkenningsvoorwaarden voor dergelijke ondernemingen nader zal bepalen. Het A.R.A.B. bevat inderdaad een aantal strikte voorschriften inzake de verwijdering van asbest, maar voorziet tevens in een soepelere regelgeving voor sommige toepassingen. Zo is het volgens artikel 148 decies 2.5.9.3.4. niet nodig om een beroep te doen op een onderneming die erkend is voor de verwijdering van asbest wanneer het asbesthoudend materiaal makkelijk kan worden weggenomen door eenvoudige handelingen zoals het losschroeven of uitzagen, wat geldt voor de meeste asbestcement producten.

Te nemen maatregelen

Wanneer de asbestcementproducten bij renovatie- of afbraakwerkzaamheden moeten worden verwijderd moet er, in tegenstelling tot bij het verwijderen van spuitasbest, geen beroep worden gedaan op firma's die erkend zijn voor de verwijdering van dit materiaal en moeten de werken ook niet worden gemeld aan de arbeidsinspectie. Het is echter van groot belang om bij de verwijdering enkele belangrijke richtlijnen in acht te nemen om het materiaal zo weinig mogelijk te beschadigen en zo weinig mogelijk stof te veroorzaken door bewerkingen zoals boren, schuren, zagen of breken. Indien één van deze handelingen toch onvermijdelijk is, dan mogen er in geen geval werktuigen worden gebruikt met een hoge snijsnelheid zoals schuurschijven of hoekslijpmachines. Dit is trouwens ook wettelijk verboden. Door het materiaal tijdens de bewerking goed nat te houden wordt eventuele stofvorming vermeden, maar er wordt in elk geval aanbevolen de bewerkingen steeds buiten uit te voeren of voor een goede verluchting te zorgen en bovendien ook gebruik te maken van een geschikt stofmasker en liefst ook een wegwerp-overall.

Kort samengevat komt het er dus op neer om:

in het algemeen stofvorming te voorkomen
de materialen zo veel mogelijk intact te houden
de materialen één voor één los te maken
ze zeker niet van op een hoogte op de grond te gooien
de materialen te bevochtigen (het gebruik van een fixatieproduct kan in sommige gevallen nuttig zijn)
geschikte werktuigen te gebruiken voor de verwijdering van nagels, haken, bouten en schroeven
indien verzagingen nodig zijn enkel gebruik te maken van handgereedschap en mechanische werktuigen met lage snelheden
het afval dagelijks te verzamelen en apart op te slaan (eventueel een aparte container voorzien)

Waar naartoe met het afval?

Indien men voor de afvoer van het afval geen beroep doet op een externe firma, dient men de verwijderde materialen zelf met de nodige zorg naar een containerpark te brengen (indien mogelijk nat maken, zo weinig mogelijk beschadigen, zorgen dat men bij het transport niets verliest,...). Asbestcementafval wordt in containerparken aanzien als sloopafval en mag dan ook samen met dit afval worden gestort:

In Vlaanderen op een stortplaats categorie 3. Hieronder vindt u een recente lijst van deze stortplaatsen. Een vernieuwde lijst kan steeds worden aangevraagd bij de OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffen Maatschappij), tel.: 015/20.83.20.
In Wallonië kan het afval van afbraak- en sloopwerken van woningen naar een klasse 3 stort. Asbestcementafval van industriële gebouwen gaat naar een klasse 2 stortplaats. Een lijst hiervan vindt u ook in deze uitgave maar is eveneens steeds verkrijgbaar bij het O.R.D (Office Régional des Déchets), tel.: 081/32.58.81.
In het Brussels gewest bevinden zich geen stortplaatsen voor bouwafval en moet men zich dus wenden tot een stortplaats in Vlaanderen of Wallonië. Voor verdere inlichtingen kunt u terecht bij het BIM (Brussels Instituut voor Milieubeheer), tel.: 02/775.75.11.

Eternit organiseert speciale cursus voor dakdekkers

Speciaal voor de sector en in nauwe samenwerking met de L.B.I.S., de Belgische Federatie van Dakdekkers, en het N.A.V.B., het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid in de Bouwsector, organiseert Eternit in het najaar een reeks cursussen over de verwijdering van asbestcement dakmaterialen. Deze ééndaagse cursus is specifiek bedoeld voor de dakdekker en zal zowel een theoretisch als een praktisch gedeelte bevatten. De cursussen worden gegeven in het Roof Trainingscenter van Eternit te Kapelle-op-den-Bos. Voor verdere inlichtingen kunt U steeds terecht op het nummer: 015/71.73.61.

Met dank aan ETERNIT, L.B.I.S. (Belgische Federatie van Dakdekkers), CIAB, Arbeid & Milieu

Lijst stortplaatsen categorie 2 en 3


Stortplaats	adres	telefoon	Categorie
Provincie Antwerpen
Gemeente Boom	Bosstraat, 2850 Boom	03/880.18.88	3
J. Hens	Brechtsebaan, 2930 Brasschaat	03/669.95.55	3
NV Zandwinning-Meer	Paterspadheide, 2320 Hoogstraten	03/312.09.97	3
NV Dogen	Heirbaan, 2290 Vorselaar	014/37.76.72	3
Provincie Limburg
NV Martens	Wagemanskeel, 3600 Genk	011/81.33.68	3
IVVVA	Domerheide, 3680 Maaseik	089/85.70.64	3
NV Containerservice Gielen	Henisstraat, 3700 Tongeren	011/37.75.12	3
Provincie Oost-Vlaanderen
Min. Vl. Gew.: Dolso	Fort De Perelweg, 9120 Beveren (Kallo)	03/760.69.11	3
A. Coesens	Gaverstraat 35, 9500 Geraardsbergen	054/41.21.82	3
b.v.b.a. Lievens	Scheurbroek, 9860 Oosterzele	053/62.22.51	3
N & W Verlee	Bergstraat 24 A, 9860 Oosterzele	09/362.82.56	3
Bohez b.v.b.a.	Stwg. Op Schorisse, 9600 Ronse	055/22.05.89	3
NV S.V.K.	Aarschotstr. 122, 9100 St. Niklaas	03/777.09.61	3
NV Dredging Int.	Roomcauter, 9140 Temse (Steendorp)	03/252.12.11	3
Vlaams Brabant
p.v.b.a. De Kock	Wolfshaegenstraat, 3040 Huldenberg	02/687.56.02	3
p.v.b.a. Imbrechts	Heertbaan, 1910 Kampenhout	016/65.50.87	3
R.S.B. b.v.b.a.	Aardebrug 28, 3210 Lubbeek	016/73.48.35	3
Provincie West-Vlaanderen
Dekeyser Cleaning b.v.b.a.	Sijselesteenweg, 8340 Damme	050/31.51.07	3
p.v.b.a. Inert Stort	Korte Molenstraat, 8470 Gistel	059/70.16.01	3
NV Verhelst	Klemskerkestraat, 8470 Gistel	059/26.68.21	3
NV Stadsbader Flamand	Waregemsestraat, 8530 Harelbeke	059/20.20.66	3
Stad Kortrijk	Bosstraat, 8500 Kortrijk	056/20.28.25	3
b.v.b.a. Lavaert	Dronckaertstraat, 8930 Menen	056/41.52.80	3
M. Versluys	Sas Polderken, 8400 Oostende	059/32.07.90	3
b.v.b.a. Containerdienst Vanheede	Moorseelsesteenweg 32, 8800 Roeselare	056/51.50.71	3
NV Inafzo	Ieperstraat 186, 8980 Zonnebeke	051/77.06.24	3
Provincie Waals Brabant
S.A. Sodever	Chaussée de Bruxelles 220,1785 Merchtem	02/460.14.70	3
P. Hibert	Chaussée de Waterloo 1589B, 1180 Bruxelles	02/375.67.89	3
Res C/O Les Entreprises Melin S.A.	Chaussée Provinciale 85-87, 1341 Ottignies-Louvain-La-Neuve	010/612.847	3
S.A. Biffa Waste Services	Chaussée de Malines 642, 1800 Vilvorde	02/251.01.98	2
s.p.r.l. Hoslet	Chaussée De Huy 474, 1325 Chaumont-Gistoux	010/68.81.87	2 en 3
S.A. Conard & Orleans	Rue de Champles 50, 1301 Bierges	010/68.83.29	2 en 3
S.A. Page	Rue des Sablières 2, 1435 Mont-Saint-Guibert	010/65.58.63	2
Provincie Henegouwen
S.N.C.B.	Rue de France 85, 1070 Bruxelles	02/529.78.71	3
s.p.r.l. Wanty	Route de Charleroi 159, 7141 Epinois	064/34.01.20	3
J. Stordeur	Rue de la Goëtte 75, 1420 Braine-L'Alleud	02/384.79.65	3
S.A. Bricoult	Chaussée Brunehault 374, 7140 Morlanwelz	064/44.33.42	2 en 3
S.A. Barium Minérals	Route de Mellet 171, 6220 Fleurus	071/81.50.21	3
SNC Fort Labiau	Hurdumont 20, 7880 Flobecq	068/44.76.59	2
S.C. Intersud	Grand Rue 39, 6530 Thuin	071/59.12.02	2 en 3
s.p.r.l. Laurent	Résidence La Prairie 17, 7011 Mons	065/82.31.61	3
S.A. Sablières de Bury	Place 4B, 7602 Bury	069/77.29.86	2
Provincie Luik
s.p.r.l. Carrières de Betinne	Route de Parfondvaux 15, 4671 Saive	041/58.43.65	3
Adm. Com de Burchnbach	4750 Butchenbach	080/44.57.71	3
S.A. Soneville	Rue des Trois Bordons 13, 4840 Welkenraedt	087/88.21.02	2 en 3
Adm. Communale de Hannut	4280 Hannut	019/51.22.01	3
Adm. Com. De Seraing	4100 Seraing	041/30.83.11	3
Adm. Com. Soumagne	4630 Soumagne	043/77.40.41	3
Adm. Com de Spa	4900 Spa	087/77.25.14	3
S.C. Sideco	Pré Wigi, 4040 Herstal	041/48.10.30	3
s.c.r.l. Intradel	Pré Wigi, 4040 Herstal	041/48.10.30	2
Provincie Luxemburg
S.C. Idelux	Chemin des Coeuvins, 6720 Habay-La-Neuve	063/42.31.64	2 en 3
Provincie Namen
SIAEE	5000 Namur	081/73.52.09	2 en 3
S.C. Tradecowall	Boulevard Frère Orban 5/2, 5000 Namur	081/22.00.17	3
s.p.r.l. Bigonville N.F.	Rue des Nobles 70, 5003 Saint-Marc	081/73.20.58	3
S.A, De Cock	Place du Transvaal 16, 6010 Charleroi	071/44.03.11	3

Literatuur

Dossier Asbest, Arbeid & Milieu
Artikel 'Behandeling van asbesthoudende producten', Roof Belgium 96/6
Artikel 'Asbest in gebouwen', Edmond Rousseau, WTCB-tijdschrift 1e trimester 1998
Informatiebrochure Gebruik, onderhoud, verwijderen en storten van asbestcement dak- en gevelmaterialen, C.I.A.B.
Notities studiedag 'La problématique de l'asbeste' georganiseerd op 23 april 1996 door het SRBII (Société Royale Belge des Ingénieurs et des Industriels)

door: ing Guinée G.

Kies hier:
Inhoudsopgave Roof Belgium 1998
Terug naar Roof Belgium