(uitgave 99/2 pag 18)

Onderzoek lange duur gedrag lichte isolerende mortel

Levensduur Pirotherm meer dan 30 jaar

In opdracht van de Belgische onderneming Pirobouw N.V. en de Nederlandse firma Van Wylick Isolerende Konstrukties B.V. voerde het Nederlandse instituut BDA Dakadvies een onderzoek uit naar het lange duur gedrag van Pirotherm afschotisolatiesystemen in de praktijk. Na bestudering van de resultaten kan rustig worden gesteld dat een professioneel aangebrachte isolerende mortel makkelijk dertig jaar kan meegaan.

De Pirotherm-mortel wordt samengesteld uit geëxpandeerd polystyreen-, vermiculiet- en perlietkorrels die op de bouwplaats met cement en water worden gemengd en vervolgens op het dak worden gepompt. Door het gebruik van EPS-vulplaten en -blokken kunnen grote laagdikten worden gerealiseerd en platen met verschillende dikte laten bovendien toe het dak van een helling te voorzien.

Voor de bereiding van de mortel beschikt de fabrikant over Maxi-Mixers, vrachtwagens met een lengte van 18,5 m en een inhoud van maar liefst 27m3, die constant op de baan zijn om het Pirotherm mengsel steeds gebruiksklaar op de werf af te leveren. Het voornaamste probleem bij het transport van dergelijke producten zijn de onvoorspelbare verkeerssituaties: door een te lang oponthoud zou de mortel reeds gedeeltelijk kunnen uitharden. Dit probleem werd opgelost door de Maxi-Mixer te voorzien van aparte watertanks en het water pas in laatste instantie bij de droge substantie te voegen.

De toepassing van het Pirotherm-systeem bij renovaties laat toe de versleten dakbedekking te laten liggen en het dak daarenboven te voorzien van een nieuw drukvast en onbrandbaar grondvlak met een verbeterde helling en een toegevoegde isolatiewaarde. Dankzij het licht gewicht van ca. 25 kg/m2 moet zelfs in de meeste gevallen de bestaande dakstructuur niet worden aangepast.

Het onderzoek

BDA selecteerde 15 te onderzoeken daken uit een referentielijst van ruim 30 projecten die de opdrachtgevers hadden opgesteld. Het oudste dak dateert van 1971 en het jongste dak -dat gekozen is omwille van de bijzondere toepassing op geprofileerde stalen dakplaten- dateert van 1992. Bij 9 objecten was de dakbedekking partieel verkleefd, op 5 andere daken was ze volledig verkleefd en op één enkel dak lag een losliggende afdichting met tegels. Op elk van deze projecten werden één of meerdere insnijdingen gemaakt in het dakbedekkingssysteem om een algemene indruk te krijgen van de toestand van de Pirotherm isolatiemortel. Er werden ook overal stalen genomen van de afschotisolatie om later in het laboratorium te onderzoeken op vochtgehalte, volumieke massa, asrest en warmtegeleidingscoëfficiënt.

Vaststellingen en resultaten

Bij een eerste visuele controle van de daken kon worden vastgesteld dat de waterafvoer door het gecreëerde afschot nog steeds probleemloos verloopt. De plasvorming die hier en daar werd vastgesteld is haast uitsluitend te wijten aan een vervuiling van het dakoppervlak ten gevolge van een gebrekkig onderhoud. Verder kon worden vastgesteld dat de afdichting op de onderzochte daken overwegend door middel van partiële hechting werd aangebracht. Aangezien deze hechting in vele gevallen slecht tot stand is gekomen, is de windvastheid van de desbetreffende daken eerder twijfelachtig te noemen.

Het vaste percentage aan asresten dat werd vastgesteld tijdens het laboratoriumonderzoek (zie tabel) duidt bovendien op een constante mortelsamenstelling. Het vochtpercentage van de meeste stalen situeerde zich tussen de 20% en 30% (m/m) wat overeen komt met de gegevens van de fabrikant. Bij deze vochtgehaltes is de mortel hard en vast van samenstelling en ziet hij er droog uit.

Vastgestelde gebreken

Ondanks de goede algemene indruk bij de visuele controle en de positieve resultaten van het laboratoriumonderzoek werden er hier en daar toch een aantal gebreken vastgesteld. Op sommige plaatsen kon bijvoorbeeld worden vastgesteld dat de mortel nat was en los van samenhang. In vrijwel alle gevallen kon er een verband worden aangetoond met van buitenaf komend vocht ten gevolge van lekkages. Bij een langdurige infiltratie zal de isolatiemortel uiteindelijk volledig verzadigd raken. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit gebeurt bij een vochtgehalte van om en bij de 62% (m/m). Wanneer bij vorstweer dit vocht bevriest zal het ijs achteraf tijdens het ontdooien uitzetten en de cementmatrix kapot drukken waardoor er laagsgewijs een onsamenhangende, korrelige massa ontstaat.
Verder werd er bij één dak een aantasting van de EPS-isolatie vastgesteld ten gevolge van het rijkelijk gebruik van oplosmiddelen bij het aanbrengen van het dakbedekkingssysteem. Bij een ander project constateerde men een slechte hechting van de geperforeerde onderlaag op de mortel doordat er bij diverse perforaties geen bitumen was doorgevloeid.

Waterinfiltratie is risicofactor

De algemene conditie van het Pirotherm afschotisolatiesysteem is goed tot zeer goed te noemen, met uitzondering van een aantal gevallen waarbij de bovenkant van de mortellaag plaatselijk werd herleid tot een korrelige, onsamenhangende massa door langdurige waterinfiltratie. Dit houdt dus in dat de levensduur van de isolatiemortel sterk afhankelijk is van de kwaliteit van het waterdichtingssysteem. Het verdient dan ook aanbeveling de waterdichtheid ervan systematisch te controleren. Verder is een regelmatige reiniging van het dak onontbeerlijk om het door de isolatiemortel gecreëerde afschot efficiënt te laten werken en eventuele plasvorming te vermijden.

Wanneer na verloop van tijd het dakbedekkingssysteem aan renovatie of herstelling toe is het raadzaam eerst een (al dan niet destructief) vochtonderzoek uit te voeren om te zien of de afschotisolatie nog bruikbaar is. Indien het vochtgehalte van de isolatiemortel lager ligt dan 30% (m/m) kan men aannemen dat de hechting van de oorspronkelijke dakbedekking goed tot stand is gekomen en nog steeds voldoende is om de renovatie of reparatie toe te laten.
Wanneer de waterdichtheid van het dak echter voldoende verzekerd is en indien de afschotisolatie op een professionele manier werd aangebracht kan men, voortgaand op de resultaten en besluiten van dit onderzoek, stellen dat de levensduur van het Pirotherm-systeem meer dan 30 jaar zal bedragen.


Kies hier:
Inhoudsopgave Roof Belgium 1999
Terug naar Roof Belgium