(uitgave 99/5 pag 14)

Het omkeerdak als daktuin

Het omkeerdak onderscheidt zich van een conventionele warmdak opbouw door het feit dat de thermische isolatie bovenop de waterdichting wordt aangebracht in plaats van eronder. Deze constructiemethode heeft in de praktijk haar degelijkheid al bewezen bij terras- en parkeerdaken maar biedt volgens BASF, fabrikant van de gekende groene Styrodur-isolatieplaten, ook een aantal bouwfysische en economische voordelen bij de toepassing in groendaken.

Het omkeerdak is op zich al een interessante constructiemethode aangezien de thermische isolatielaag zowel de dakvloer als het onderliggende waterdichtingsmembraan beschermt tegen temperatuursschokken en weersinvloeden. Dit betekent echter niet dat er mag bespaard worden op de kwaliteit van de waterdichting aangezien deze in vergelijking met een klassiek warmdak langer blootgesteld wordt aan een hoge vochtigheidsgraad die, in combinatie met een constante temperatuur, aanleiding kan geven tot de groei van schadelijke micro-organismen. In een omkeerdak is bovendien het gebruik van een extra dampscherm overbodig aangezien de waterdichting zelf reeds deze taak op zich neemt.

Bij een omkeerdak is het van belang dat de isolatie, die meestal bestaat uit platen in geextrudeerd polystyreen, afgedekt wordt met een dampopen materiaal (bijv. grind) om eventuele waterdamp niet in te sluiten. Uit dit oogpunt is dus ook de opbouw van een groendaksysteem op de isolatieplaten perfect mogelijk. Er moet dan weliswaar een wortelwerende waterdichting worden voorzien.

Voordelen bij toepassing in groendaken

Bij de toepassing in groendaken wordt de dakafdichting niet alleen beschermd tegen thermische schokken en UV-stralen maar ook tegen mechanische beschadigingen tijdens de bouwfase en tijdens de latere onderhoudswerken aan de daktuin. Het zou immers niet de eerste keer zijn dat een waterdichting of een wortelwerende laag met een spade wordt doorboord, met alle kwalijke gevolgen vandien. Bij omkeerdaken is het bovendien mogelijk de dakbedekking volledig op de betonnen ondergrond te verkleven zodat eventuele lekkages makkelijk op te sporen zijn, wat in het geval van een daktuin natuurlijk een sterk pluspunt is.

Tijdens de uitvoering kan er heel wat tijd worden bespaard aangezien het dak uit minder lagen wordt opgebouwd en het aanbrengen van de lagen boven de waterdichting ook bij minder gunstige weersomstandigheden kan worden uitgevoerd. Dankzij deze bouwmethode kan er bovendien een duidelijk scheiding worden gemaakt tussen de uit te voeren werken: de dakafdichter houdt zich bezig met het plaatsen van de dakafdichting en de isolatie terwijl de tuinier instaat voor het voorzien van drainagelaag, substraat en beplanting.

Vocht en damptransport

Strikt genomen is er bij een omkeerdak met geëxtrudeerde polystyreenschuimplaten geen afschot nodig, maar de TV 183 van het WTCB adviseert bij nieuwbouw toch een minimale dakhelling van 2% om een goede afwatering te kunnen garanderen. Dankzij haar gesloten celstructuur is geëxtrudeerd polystyreen niet hygroscopisch en zal het materiaal enkel aan de randen een beetje water kunnen opnemen indien de platen daar verzaagd zijn en aldus een aantal cellen werden beschadigd. De dakconstructie moet in elk geval dusdanig worden uitgevoerd dat er zich nergens water gedurende een lange termijn bovenop de isolatieplaten kan verzamelen. Dit vocht treedt dan immers als dampscherm op waardoor de isolatie door inwendige condensatie toch vochtig zou kunnen worden en aan isolatiewaarde zou moeten inboeten.
Bij een bouwfysisch correcte dakopbouw blijven de isolatieplaten quasi perfect droog, maar na een stevige regenbui kan er zich tussen de waterdichte laag en de thermische isolatie een waterfilm vormen die onder invloed van de klimatologische omstandigheden als dampdiffusie door de isolatie platen heen naar boven wil komen. Om dit toe te laten en het vocht niet in te sluiten moet de isolatie dus worden bedekt met een dampopen materiaal. Bij intensieve groendaken wordt dit gerealiseerd door tussen de isolatie en het substraat een goed functionerende drainagelaag aan te brengen. Deze kan bestaan uit kiezel, Argex-korrels of speciaal gefabriceerde drainageplaten. Bij extensief begroende omkeerdaken neemt een diffusie-open substraat deze drainagefunctie over.

Project Gasthuisberg III: de 60 mm dikke Styrodur 5000 S XPS-isolatieplaten werden bovenop de tweelaagse bitumineuze afdichting aangebracht.

Praktijkvoorbeeld: ziekenhuis Gasthuisberg te Leuven

Een mooi voorbeeld van een omkeerdak als daktuin in de praktijk is het dak boven de afdeling nucleaire geneeskunde van het ziekenhuis Gasthuisberg te Leuven. Dit dak is als volgt opgebouwd:

Op het dak werd ook een toegangsweg voor de brandweerwagens voorzien. Op die plaats werd de Styrodur-isolatie achtereenvolgens bedekt met:

door: ing Guinée G.

Kies hier:
Inhoudsopgave Roof Belgium 1999
Terug naar Roof Belgium