Zoeken

Roofing Holland 1996-08-16 Keuring materieel, zinnig of onzinnig

Sinds de invoering van de arbeidsomstandighedenwet is het er schijnbaar allemaal niet eenvoudiger op geworden. De bekende P-bladen zijn niet meer van toepassing. Nieuwe wetgeving en een nieuw uitvoerend orgaan. En dan ook nog keuren van gereedschappen en machines. De heer Jochem van Vlutters Handelsonderneming heeft een en ander op papier gezet om het toenemend aantal vragen met betrekking tot dit onderwerp te beantwoorden.

De Arbowet is gefaseerd ingevoerd en in zijn huidige vorm sinds 1 januari 1994 van kracht. Zij vervangt de veiligheids wet uit 1934 alsmede een fiks aantal besluiten dat in zestig jaren tijd is genomen. Een onderdeel van de Arbowet is de ‘Richtlijn Arbeidsmiddelen’. De zin van deze richtlijn is het terugdringen van het ziekteverzuim in al zijn vormen. Ziekteverzuim kan het gevolg zijn van een ongeluk door gebruik van ondeugdelijk materieel en gereedschappen. Dit moet uiteraard zo veel als mogelijk worden voorkomen. De richtlijn arbeidsmiddelen vermeldt simpel dat de werkgever ervoor dient te zorgen dat de gebruikte arbeidsmiddelen tijdens de gehele gebruiksduur door een toereikend onderhoud in zodanige staat moet worden gehouden dat zij voldoen aan de veiligheidseisen zoals deze worden gesteld in de Europese richtlijnen Voor machines zijn van toepassing de machinerichtlijn, de laagspanningsrichtlijn en de EMC richtlijn.

Europese richtlijnen

In tegenstelling tot wat wij in Nederland onder richtlijn verstaan, nl. een advies, hebben Europese richtlijnen een wettelijke status. Wij zijn verplicht deze na te komen. De Europese richtlijne n zijn nog niet zo lang geleden opgesteld. Kenmerk bij het aanvaarden van een Europese richtlijn is dat er een overbruggingsperiode wordt afgesproken om alle partijen te laten wennen. Voor machines houdt dit in dat machines die aangeschaft zijn na 1992 moeten voldoen aan de richtlijnen en machines die voor die tijd zijn gekocht uiterlijk 31 december 1996 aan de minimum voorschriften uit de bijlage van de richtlijnen moeten voldoen. Let wel, de werkgever draagt hier zorg voor. Kortom, laat uw machines door de leverancier in optimale staat brengen als dit nog niet is gebeurd. Nieuwe machines zijn voorzien van een CE plaatje, dit geeft aan dat de machines aan de veiligheidseisen van de Europese richtlijnen voldoen. De fabrikant monteert het CE plaatje. De leverancier van de machine is verplicht een Nederlandstalige gebruiksaanwijzing mee te leveren waarin tevens is opgenomen de ‘Verklaring van Overeenstemming’. Hiermee bevestigt de fabrikant (of importeur, indien de machine van buiten de EG komt) dat de machine voldoet aan de Europese richtlijnen welke van toepassing zijn.
De werkgever dient de werknemers van deugdelijke instructies en gebruiksaanwijzingen te voorzien. Wanneer de machines specifieke gevaren opleveren dient de bediener en degene die onderhoud pleegt ‘ter zake kundig’ te zijn. De werknemer dient het gebruik en de gevaren van een machine te kennen en te onderkennen en zich te onthouden van onjuist en onverantwoordelijk gebruik.

Onzin

Zoals gezegd moet de werkgever ervoor zorgen dat de arbeidsmiddelen steeds blijven voldoen aan de veiligheidseisen in de Europese richtlijnen. Er is nog al wat onduidelijkheid over hoe de werkgever dat moet doen. Het is onzin dat de werkgever verplicht is machines jaarlijks door een keuringsinstantie te laten keuren, tenzij de werkgever zich daartoe verplicht door certificatie. Ook kan een opdrachtgever eisen dat werkzaamheden uitsluitend uitgevoerd mogen worden met gekeurde machines. Dat kan hij doen door bijvoorbeeld uitsluitend VCA gecertificeerde bedrijven uit te nodigen. Maar of het bedrijf nu gecertificeerd is of niet, Het materieel dient altijd in goede conditie te verkeren!

Zin

De CAO voor de bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbedrijven geeft aan dat klim- en hijsmaterieel jaarlijks gekeurd moet worden, maar niet door wie. De werkgever is, zolang de overheid geen nadere eisen stelt, vrij dat te organiseren. Een afspraak vastgelegd in een CAO heeft ook rechtskracht.

Vanwege de wet Productaansprakelijkheid kunnen leveranciers van machines gebruikers en werkgevers ook verplichten een periodieke keuring door hen te laten uitvoeren. Uiteindelijk is de fabrikant volgens deze wet tien jaar aansprakelijk voor het geleverde product. Terecht dat hij dan ook eisen stelt ten aanzien van het onderhoud.

Voor de keuring van machines, klim en hijsmaterieel mag de controle door een eigen technische dienst of bijvoorbeeld de fabrikant/importeur geschieden. Controle door de technische dienst van de leverancier heeft vaak het voordeel dat noodzakelijke reparaties direct kunnen worden uitgevoerd en machinestilstand wordt beperkt.

Tegenzin

Genoemde zaken ‘moeten’ geregeld zijn. Omdat ‘men weer wat moet’ en omdat het altijd geld kost zullen de meeste werkgevers met tegenzin de noodzakelijke maatregelen willen nemen. Werkgevers die de wet niet naleven zijn strafbaar! Een ander punt is dat het zeer twijfelachtig is dat verzekeringsmaatschappijen claims zullen accepteren als blijkt dat de schade is ontstaan met een machine die niet aan de wettelijke eisen voldoet. Als er een ongeval gebeurt moet de werkgever aan kunnen tonen dat daadwerkelijk onderhoud is gepleegd aan de machine. Het is daarom zaak een dossier aan te leggen van alles wat er met de machines gebeurt. Artikel 6 van de richtlijn Arbeidsmiddelen wijst er op (met verwijzing naar art. 36 en 24 van de nieuwe ARBO wet) dat de overheid naleving van deze richtlijn kan afdwingen middels Algemene Maatregelen Van Bestuur.

Zinvol

Het is dus zinvol om alle machines en ladders periodiek door de leveranciers te laten controleren. Dit geldt net zo goed voor een ladderlift als voor een parkermachine. Machines, aangeschaft voor 1992, moeten na 31 december 1996 voldoen aan de Europese richtlijnen. Het regelmatig na laten kijken van het gereedschap heeft tot doel het ziekteverzuim als gevolg van ongelukken door ondeugdelijk gereedschap terug te dringen. Bijkomend voordeel is dat werken met goed gereedschap het verlet terugdringt. Een ploeg die, door het niet goed werken van een machine, een halve dag productie verliest is zeer kostbaar. Auteur is werkzaam bij Vlutters Handelsonderneming te Oldenzaal en heeft zitting in diverse commissies met betrekking tot materieel.

door: A. Jochem en A. Berlee