Zoeken

Roofing Holland 1996-10-08 Metalen waterkerende dakrand-afwerkingen

Waterkerende metalen dakrand-afwerkingen hebben voordelen ten opzichte van ingeplakte aluminium daktrimmen. Voordelen op het gebied van de uitvoering maar ook in het kader van milieu-overwegingen spelen daarbij een belangrijke rol. Het goed inplakken van een traditionele trim vergt niet alleen relatief veel handelingen maar geeft ook veel problemen met onthechting en scheurvorming met name de afwerkstroken.

Al jaren zijn er alternatieven in de vorm van de gewone traditionele afdekkappen, waartoe ook enkeltrimmen en dubbeltrimmen (monotrim, duotrim) kunnen worden gerekend. Mits goed doordacht gemonteerd zijn er zeker voordelen te behalen. We noemen onder meer de mogelijkheid tot hergebruik, kleiner risico dat het bij deel-handelingen misgaat en een minder kritische bouw-volgorde.
Om deze voordelen te behalen moet echter wel op een aantal belangrijke dingen worden gelet. Onderstaand wordt op enkele van deze punten ingegaan.

Indeling

In grote lijnen zijn de systemen van waterkerende dakrandafwerkingen samen te vatten en onder te verdelen in:

  • ingewerkte (ingeplakte) dakrand-afwerking, of
  • een waterkerend afgedekte voorziening.

Tot de eerste groep behoren onder meer aluminium daktrimmen bij bijvoorbeeld bitumineuze dakbedekkingen. Ook folieplaat bij kunststof dakbedekkingen kan in dat verband worden genoemd.

Tot de tweede groep behoren de metalen afdekkappen, maar ook de zogenaamde enkeltrimmen en dubbeltrimmen. Naast staal en zink heeft met name aluminium als materiaal bij de waterkerend dakrand-afdekkingen een belangrijke plaats.

Milieu

In het licht van de beoordeling van de milieubelasting, is de toepassing van aluminium profielen (groot energie-gebruik bij vervaardiging) aan kritiek onderhevig. Daar staat tegenover dat de levensduur bijzonder lang kan zijn. Bij waterkerende dakrandafwerkingen is hergebruik goed mogelijk. Dat is dan ook een belangrijk voordeel. Bij het inplakken van aluminium bestaat theoretisch ook de mogelijkheid van hergebruik, maar in de praktijk wordt dit weinig of niet gedaan. Het reinigen kost veel tijd en inspanning en bovendien is het reinigen zelf ook meestal belastend voor het milieu.

Veelal snellere montage

Bij de toepassing van waterkerende afdekkappen of enkel- en dubbeltrimmen kan in bepaalde gevallen een snellere montage worden bereikt dan bij conventioneel ingeplakte trimmen. We noemen onder meer:

  • Geen voorstrijken meer nodig met een bitumen oplossing en het bijbehorende ontvetten van de aluminium daktrim;
  • Geen strookjes glasvlies geweld in bitumen pasta meer nodig;
  • Geen risico met het oog op een duurzame verkleving;
  • Maatvoeren vanaf 70 mm door de kim heen tot voorzijde dakrand wordt minder kritisch (de voorbij de dakrand stekende stroken kunnen naderhand goed worden weggesneden);
  • Minder weersafhankelijk voor wat betreft de bevestiging van de trim;
  • Geen bitumineuze kit (lengte ca. 10 cm.) bij de stuiknaden van de aluminium daktrimmen.

Daar staat tegenover dat bij de montage van metalen afdekkappen, enkeltrimmen en dubbeltrimmen ook op een aantal niet mis te verstane onderdelen moet worden gelet.

Aandachtspunten bij metalen afdekkappen

Een vlakke bouwkundige ondergrond van de dakrand afwerking is van groot belang bij het aanbrengen van een metalen afdekkap, enkeltrim en dubbeltrim. Vooral bij de twee laatst genoemde afwerkingen is dit absoluut noodzakelijk.

Veel gebreken bij metalen kappen zijn terug te voeren op enkele hoofdgroepen. Onder meer kunnen worden genoemd: Scheuren bij gesoldeerde aansluitingen, zoals bij de zinken afdekkappen. Deze scheuren treden dan veelal op nabij soldeernaden of bij slecht soldeerwerk in de soldeerverbinding zelf. De scheurvorming is vrijwel zonder uitzondering terug te voeren tot onvoldoende dilatatie-voorzieningen in de randafwerking. In principe moet per 10 meter lengte, bij een zinken afdekkap, een expansiemogelijkheid zijn opgenomen. Dat moet of een schuifverbinding zijn, of een expansiemogelijkheid met behulp van bijvoorbeeld een speciaal EPDM-rubber-profiel met twee zinken eindstukken.

Onvoldoende ruimte tussen dakbedekking (opstandstroken) en de afhangende flens. Daarmee bestaat niet alleen een belangrijk risico op perforeren van de opstandstroken, maar ook capillair vochttransport. Met andere woorden: de flens moet ruim van de opstandstroken worden afgehouden en minstens 40 mm boven de kim of bovenzijde van de ballastlaag van grind eindigen.

Onvoldoende waterkerende detaillering van de kap zelf. Voor alle afdekkappen geldt dat het sterk aanbeveling verdient om een zogenaamde vuilkeerrand aan de voorzijde van de kap aan te brengen. Daarmee wordt een belangrijk deel van de verontreiniging van gevels voorkomen. Daarnaast dient de bovenzijde van de afdekkap onder afschot te worden aangebracht in de richting van het dakvlak en dienen de afdekkappen bij bijvoorbeeld aansluitingen van opgaand werk te zijn voorzien van een kopschot. Bij het achterwege laten van dit kopschot is sprake van een risico van lekkage bij de genoemde aansluiting met opgaand werk. Als de kappen niet onder afschot zijn aangebracht kunnen alsnog lelijke verontreinigingen van de onderliggende gevel bij de stuiknaden optreden. Een belangrijke randvoorwaarde is dat bij de toepassing van metalen afdekkappen de bovenzijde van de dakrand overal een identieke breedte moet hebben in verband met een goede waterkerende aansluiting bij verstekhoeken. Voor enkeltrimmen en dubbeltrimmen speelt dit punt minder.

Waterkerend gaat boven waterdicht. Met dit punt wordt bedoeld dat als in een dakrandafwerking zowel een conventioneel ingeplakte aluminium daktrim is aangebracht als een metalen afdekkap, de kap altijd boven de trim is aangebracht. Een gelijke hoogte gaat ook niet. De kap moet dus de beëindiging van de randafwerking met de trim waterkerend afdekken.

Niet geëigende bevestigingsmiddelen. Popnagels en houtschroeven, al dan niet met een boutkop, zijn niet geschikt. Ook het te gebruiken materiaal voor de bevestigingsmiddelen is van belang. De beste wijze is het toepassen van roestvaststaal. Weliswaar zouden verzinkte bevestigingsmiddelen bij met name de zinken kappen en klangen kunnen worden gebruikt, maar zeker bij de stalen kappen en de aluminium kappen verdient het aanbeveling om roestvaststalen bevestigingsmiddelen te gebruiken. Omdat ter plaatse van het bevestigingsmiddel de kap is geperforeerd wordt tussen het bevestigingsmiddel en de kap een EPDM-afdichting aangebracht. De montage is meestal met zelftappers of zelfborende schroeven. Relatief nieuw zijn de bevestigingsmiddelen met een nylon kap, zodat de veel gebruikte afdekdoppen niet meer nodig zijn.

Uitvoering

Rand- of opstandstroken

Een goede uitvoering wordt bereikt door sowieso de vorengenoemde punten in de gaten te houden. Ook andere punten verdienen de aandacht. Het is bijvoorbeeld niet onverstandig om de randstroken of opstandstroken voorbij de bouwkundige beëindiging van de gevel (muurplaat, of stalen binnendoos) door te zetten en vervolgens daar af te snijden. In ieder geval is een goede verkleving van groot belang, zodat inwatering zoveel mogelijk wordt voorkomen bij eventuele gebreken van de afdekkap. Indien enkeltrimmen, of dubbeltrimmen worden toegepast is het verstandig om ter plaatse van de onderlinge overlappen van de bitumineuze stroken over de breedte van de aan te brengen trim de randstroken onderling stuik aan te sluiten. Dat wil zeggen, van de onderliggende baan een deel weg te snijden van minimaal de breedte van de trim. Zeker bij dubbeltrimmen zou ondanks een eventueel volkomen waterpas gemonteerde muurplaat, montage toch lastig zijn door de oneffenheden bij de onderlinge overlappen van de randstroken.

Klangbeugels bij metalen kappen

Het verdient daarnaast bij metalen afdekkappen aanbeveling om de monteren op klangbeugels, of klembeugels. Ook bij de veel gebruikte Plastisol kappen. Daar staat tegen over dat om praktische redenen de Plastisol kappen vaak door de opstandstroken heen in de ondergond worden bevestigd. In dat geval zullen echter speciale bevestigingsmiddelen moeten worden gebruikt om een duurzame waterdichte afwerking te garanderen.

Enkeltrim, of monotrim

De enkeltrim wordt met schroeven en bijbehorende afdichtingen direct in de randstrook van de dakbedekking aangebracht. De afdichting tussen de monotrim en de randstrook komt tot stand met een cellenband. De afdichting tussen de profielen onderling wordt met speciale klemkoppelstukken uitgevoerd en is afhankelijk van de leverancier gepatenteerd. Bij de bevestiging van de enkeltrimmen dient men zich te realiseren dat niet alleen sprake is van een goede vlakke ondergrond, maar ook dat bij kleine onvolkomenheden bij de bevestigingsmiddelen inwatering mogelijk blijft. De waterdichte afwerking tussen de enkeltrim en de dakbedekking wordt dus uitsluitend bepaald door het afdichtband en de afdichtingsringen van de bevestigingsmiddelen.

Dubbeltrim, of duotrim

Het grote voordeel van de dubbeltrim boven de enkeltrim is dat de schroeven waarmee de ondertrim worden vastgezet waterkerend worden afgedekt door een afdekprofiel dat over de ondertrim heen wordt geklikt. Omdat bij aluminium sprake is van een zeer strakke detaillering zal voor het bevestigen van de afdekkende dubbeltrim een volkomen vlakke ondergrond een eerste vereiste zijn. Net als bij de enkeltrim is ook bij de dubbeltrim sprake van een afwaterende bovenzijde. De mogelijkheid bestaat om bij de dubbeltrim het onderprofiel in het zicht te laten, waardoor met een in kleur gemoffelde uitvoering nog een apart accent aan de dakrand is toe te kennen. Bij de dubbeltrim is de ondertrim in een standaard afmeting en zijn de verschillen te vinden in de detaillering van de afdekkap.

door: Ing R. ter Stege