Zoeken

Roofs 2001-08-36 Na “panne” pannen

    Een flinke storm stelt een oud hellend dak soms voor grotere problemen dan een nieuw. In het geval van schade door afgewaaide dakpannen, blijkt dan plotseling dat de pannen die op het dak liggen, niet of slechts met grote moeite nog verkrijgbaar zijn. In het Drentse Tweede Exloërmond speelt dakpannenhandel Westera in op dit probleem. Een paar jaar geleden startte het bedrijf in tweedehands dakpannen en hulpstukken dat met name uitkomst biedt bij de zoektocht naar vervangende, oude dakpannen.
“Oude pannen,” aldus Margriet Westera die verantwoordelijk is voor de verkoop, “zie je tegenwoordig ook steeds meer in nieuwbouwprojecten. En dan heeft dat niets te maken met ‘goedkoper’ als wel het extra cachet dat een oude pan heeft en geeft aan een woning. Het is een onderdeel waarmee je je kunt onderscheiden. Wil je een karakteristieke woning, dan moet dat ook aan de dakpan zichtbaar zijn. Bij nieuwbouw laat dat nog al eens te wensen over.”

Op zoek
Dakpannenhandel Westera, leverancier van gebruikte en nieuwe dakpannen, zoals de volledige naam van het bedrijf luidt, kan wat dat betreft klanten op hun wenken bedienen.
Op het terrein naast de woning annex kantoor/ showroom liggen naast ornamenten en andere hulpstukken, ruim 400.000 pannen, verdeeld over meer dan 250 soorten en ondersoorten. De groothandel in pannen ontwikkelde zich tot specialist en vol enthousiasme wordt over de handel verteld: “In Nederland is sprake van een grote variëteit in dakpannen, zeker wanneer het gaat om oude pannen die vaak erg streekgebonden waren. Deze werden plaatselijk gemaakt in kleine bedrijven die alleen voor die streek produceerden. Vaak verwijzen de namen ook nog direct naar de plaats of streek van herkomst: de Hoogenlandse pan, de oud-Hollandse, de Fries gegolfde, de Tuile du Nord en de Oegstgeester pan zijn enkele voorbeelden.”
Het probleem is dat veel van deze kleine fabrieken intussen zijn verdwenen en van een reguliere nabestelling geen sprake meer kan zijn. Dat levert in geval van schade flink wat problemen op voor betrokkene, problemen die wij proberen op te lossen. “Als we een bepaalde pan hier niet op voorraad hebben, dan gaan we er actief naar op zoek. Levert een dergelijke speurtocht niets op, dan bestaat nog de mogelijkheid om zo’n bijzondere pan in kleine partijen na te laten maken.”
Dat gebeurt echter pas na goede prijsafspraken. “Vaak willen mensen voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Ze hebben een mooi huis gekocht met een authentiek dak dat ze in stijl willen restaureren of renoveren. Ze willen de oorspronkelijke uitstraling behouden maar hebben dat beetje extra er dan niet voor over. Wat maakt dat nu uit op het totaalbedrag?”
  Assortiment
Om te laten zien wat met de uitstraling van een dak bedoeld wordt, werd op het opslagterrein een oude schuur voorzien van een nieuw dak dat werd bekleed met oude pannen. Wandelend tussen de grote voorraden pannen op de grond wordt bezoekers zo een indruk gegeven van een mogelijk eindresultaat. De pannen op dit dak zijn ongeglazuurd, terwijl de geglazuurde pan momenteel erg “in” is.
De keuze is groot. De dak- en gevelpannen, broekstukken, ballonvorsten etc. zijn meest afkomstig van slooppanden uit heel Nederland. Voor mensen die niet komen voor de vervanging van een paar gesneuvelde pannen maar voor het bekleden van een heel dak, levert dat een ruim assortiment op dat vele maten en kleuren kent. Bovendien is dat de laatste tijd nog uitgebreid door een aantal partijen uit Frankrijk en Duitsland.
Het bedrijf bevindt zich tenslotte niet ver van de grens en dat heeft ook daar tot goede contacten geleid. En niet alleen op het gebied van inkoop.
Het merendeel van de pannen is keramisch al zijn ook betonnen pannen leverbaar. Tussen de pannen zit verschil in kwaliteit: “De pannen van rond 1900 bijvoorbeeld,” aldus Margriet Westera, “ zijn bijvoorbeeld beter van kwaliteit dan die van net na de oorlog. Wellicht dat te maken heeft met de snelheid van productie. We leveren deze ook zonder zorgen en met garantie.”
Kennis
De handel in oude pannen heeft in elk geval flink wat kennis opgeleverd,  kennis die nog steeds groeit en voor een groot deel ook wordt gedeeld op een actuele en zeer informatieve internetpagina. “Soms worden ons wel eens partijen aangeboden, maar op het moment dat je dan type en jaar te horen krijgt, is de belangstelling meteen verdwenen. Dat heeft ervaring me geleerd,” aldus inkoper Taco Westera. De kwaliteit van pannen hoeft dus absoluut niet samen te hangen met de ouderdom.
Westera levert kwaliteit ongeacht leeftijd. Daardoor vallen bijvoorbeeld dakpannen van cement buiten de collectie: “Je ziet die soms nog wel eens op daken van oude, kleine woningen maar in de omgang zijn ze zo broos dat er niet mee te werken valt.”
Hooguit dat één exemplaar dan in de presentatiewand terechtkomt, het pronkstuk van bijzondere pannen in de kantoorruimte. De presentatiewand geeft een compact overzicht van de verscheidenheid in pannen en toont bovendien een stuk geschiedenis. Zo is de oudste pan uit de gehele collectie afkomstig uit de periode rond 1650! “Het achterhalen van dat soort gegevens en het ontcijferen van inscripties die je wel eens op oude pannen aantreft zijn voor ons de extra leuke bijkomstigheden, gewoon proberen een stuk geschiedenis te achterhalen via een dakpan.”