Zoeken

Roofs 2004-02-38 Het Fetlaer krijgt milieuvriendelijke zichtdaken

In Deventer wordt momenteel gebouwd aan de nieuwbouwwijk Het Fetlaer. Het project is opvallend vanwege de bijzondere toepassing van kunststof dakbanen (met kunststof roeven) op het hellende dak, waardoor de woonwijk een luxe uitstraling krijgt. Het ontwerp zorgde voor een intensieve verwerking voor de dakdekker. De realisatie van deze bijzondere toepassing is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen alle bouwpartijen.

In de Vinexlocatie De Vijfhoek, aan de rand van Deventer, wordt hard gewerkt aan de realisatie van de luxe vormgegeven woonwijk Het Fetlaer. De wijk is gevarieerd van opzet. Naast een aantal blokken ‘twee-onder-een-kap’ en rijtjeshuizen, worden ook diverse opvallende vrijstaande woningen in een groene omgeving gerealiseerd. De overeenkomst tussen al deze verschillende soorten woningen is, dat er zeer veel aandacht is besteed aan de esthetische waarde. Het dak vormt in de meeste gevallen een prominent onderdeel van het ontwerp. Op alle daken is de nieuwe Rona® FPA/Sintofoil aangebracht, een TPO/FPA kunststof dakbedekking op basis een mengsel van polypropyleen en ethyleen.

Esthetica en milieuvriendelijkheid

‘Twee argumenten waren voor de opdrachtgever (Gemeente Deventer) van doorslaggevende betekenis om voor dit product te kiezen,’ vertelt Chiel Boudens van leverancier Altena. ‘Esthetica en milieuvriendelijkheid. De woningen worden gebouwd voor de rijkere middenstand, en krijgen daarom een fraaie vormgeving. De kunststof dakbedekking heeft de uitstraling van een zinken dak. Speciaal voor dit project zijn polypropyleen roeven ontwikkeld, die de daken de karakteristieke strakke uitstraling verlenen. Het was echter prijstechnisch gunstiger om een kunststof dakbedekking toe te passen. De toegepaste FPA is leverbaar met en zonder wapening. Voor het esthetische effect is hier gekozen voor de uitvoering met glasvlieswapening. De detailleringen zijn echter uitgevoerd in de standaard uitvoering zonder wapening.’

De opdrachtgever hecht grote waarde aan milieuvriendelijk bouwen: de wijk krijgt een ecologische zone met veel water en groen. Zo heeft men een waterinfiltratiesysteem gerealiseerd dat een schone waterhuishouding waarborgt. Boudens: ‘Deze dakbedekking is chemisch inert; het bevat geen weekmakers of andere toevoegingen die uit kunnen logen. Het product heeft een lange levensduurverwachting (meer dan 20 jaar) en is onderhoudsarm.’

Het project is door Ontwikkelingsmaatschappij Apeldoorn (OMA) ontwikkeld. Altena is in een vroeg stadium bij de uitvoering van het dak betrokken. In samenwerking met OMA en hoofdaannemer Nijhuis/Koopmans zijn diverse dakopbouwen in het klein uitgevoerd en voorgelegd aan de welstandcommissie, die het uiteindelijk goed moest keuren. Uiteindelijk is er gekozen voor een mechanisch bevestigd systeem met een glasvlies scheidingslaag. Aangezien het een project was met enkele specifieke details, en een product met een specifieke verwerking, moest dit worden uitgevoerd door een gespecialiseerd en erkend verwerkingsbedrijf. Dakdekkersbedrijf V&R uit Raalte had diverse mensen door Altena laten opleiden, en was de vaste onderaannemer van Nijhuis/ Koopmans.

‘Dit was een bijzonder project,’ aldus de heer Roelofs van V&R. ‘Het ontwerp en de materiaalkeuze maakte nauw onderling overleg noodzakelijk. OMA is een strenge ontwikkelaar, die hoge eisen stelde aan zowel het materiaal als de verwerking. Er is anderhalf jaar overleg gevoerd over de beste manier van bouwen.’

Kritische verwerking

De daken zijn bedekt met een mechanisch bevestigd systeem, waarvan de overlappen thermisch zijn gelast. Vanwege het opvallende ontwerp bevatte het dak een aantal kritische onderdelen. Zo is in de meeste daken, een eind boven de dakrand, een verholen dakgoot verwerkt. Deze is waterdicht afgewerkt met behulp van een FPA gelamineerde staalplaat, waarop de FPA met hete lucht werd gelast. Ook de op maat gemaakte hemelwaterafvoeren werden op deze manier onopvallend in het daksysteem verwerkt. De randafwerking van het dak bestaat uit een houten kraal; hier is de dakbedekking omheen gespannen en geföhnd. De opstanden van de schoorsteen werden op metaal onder de kraag verlijmd.

Het dak is bevestigd op een dakdoosconstructie. Boudens: ‘In Roofs 10-2003 schreef Nic-Jan Bruins een terecht artikel over de problemen die in een dakdoos kunnen ontstaan. Door inwendige condensatie (als gevolg van een niet functionerende dampremmende laag in de dakconstructie) raakt de constructie in veel gevallen aangetast door schimmelvorming en houtrot. De aannemer heeft deze problemen echter vooraf ondervangen, door de gehele constructie door een extern gespecialiseerd bedrijf op kritische punten te laten doorrekenen. Alle bouwfysische problemen zijn zodoende vooraf gelokaliseerd, en opgelost. Door toepassing van een speciale folie, Hygrodiode® van Icopal, een dampremmer met capillaire uitdrogingsmogelijkheden, kon worden voorkomen dat condensatie in de dakdoos de constructie aan zou tasten.’

‘Het was in dit verband belangrijk dat de dakdekker aanwezig was zodra de dakdoos werd geplaatst,’ vertelt Roelofs. ‘De dakbedekking diende direct op de constructie te worden aangebracht, om te voorkomen dat er in de tussentijd, als gevolg van regen, vocht onder de dakbedekking terecht zou komen. Er werden in principe twee dakdozen per dag geplaatst, die dezelfde dag bedekt moesten worden.’

Samenwerking

‘Voor alle partijen was dit een leerzaam project, waar men in de toekomst alleen maar profijt van kan hebben,’ aldus Boudens. ‘De producent van de dakbedekking, Imper Italia, is een vooruitstrevende Italiaanse fabriek, die al geruime tijd bezig is met de ontwikkeling van kunststof dakbedekkingen. Het bedrijf heeft veel geïnvesteerd in dit project, evenals de andere betrokken partijen. Een volgend project zal natuurlijk weer anders zijn, maar de kennis die we hier hebben opgedaan, zal dan goed bruikbaar zijn.’

Roelofs: ‘Je moet weten waar je mee bezig bent, anders kun je het beter laten. Dit product en deze toepassing vereisten de nodige kennis van zaken. De betrokken dakdekkers hebben een uitgebreide voorlichting en training over de verwerkingsmogelijkheden gehad. Aan de andere kant heeft de leverancier goed moeten luisteren naar de dakdekkers: welke problemen kwam men tegen tijdens de verwerking en hoe waren die het beste op te lossen? Dit was een schoolvoorbeeld van een bouwteam, zoals dat zoveel gepropageerd wordt: elke partij dacht mee over de beste oplossing voor deze daken.’