Zoeken

Roofs 2004-10-08 De klant maakt uit wat hij wil en wij maken uit wat kan

Jacques van Ham was 35 jaar lang werkzaam bij Visser & Smit Hanab (onderdeel van het Volker Wessels concern, waarvan negen jaar (in de periode 1990 tot en met 1999) als productiedirecteur en als commercieel directeur deel uitmakend van de directie van V&SH. Als uitvinder van de Watershell®, een systeem voor waterkering en - opslag, richtte hij in 1999 Waterblock BV op. In dit artikel zet hij, vanuit zijn ervaring in de aannemerij en de praktijk van zijn huidige bedrijf, uiteen hoe risico's en verantwoordelijkheden behoren te liggen bij degenen die ze het beste kunnen dragen.

o Jac van Ham, Waterblock BV

Toepassingen
Om het reeds langer bestaande idee van de waterbarrier - mobiele waterkering - verder uit te werken is Waterblock BV opgericht. Uitgangspunt van het bedrijf is het signaleren van behoeften in de markt en het signaleren van wijzigingen in de wetgeving om vervolgens in antwoord daarop innovatieve technieken te ontwikkelen.

De basistechniek is als volgt: de ondergrondse wateropslag wordt gerealiseerd door gebruik te maken van koepelvormige kunststof cassettes, die als verloren bekisting fungeert. De ondervloer en zijwanden bestaan uit een dunne vloeistofdichte B-35-betonlaag. Vervolgens wordt op de constructiecassettes een beton- of eb en vloed vloer gestort. Hierdoor ontstaat een zeer sterke waterdichte bak. Het zo gerealiseerde ondergrondse horizontale bassin heeft een bergingscapaciteit van 1.850 liter water per vierkante meter teeltoppervlak.

In de afgelopen jaren is er een aantal verschillende toepassingsmogelijkheden ontstaan, zoals:

o Infiltratie: creëren van ondergrondse bergingscapaciteit ten behoeve van afstromend regenwater van verharde oppervlakken. Het opgevangen regenwater wordt geïnfiltreerd in de bodem.
o Wateropslag: realiseren van opslagcapaciteit voor regenwater ten behoeve van hergebruik of als berging om piekaanvoer in regenwater te kunnen verwerken.
o Boomontlastconstructie: construeren van een voorziening om ongewenste gevolgen van wortelopdruk in het wegdek te voorkomen. Voorkomen van inklinking van speciaal aangebracht bomenzand door verkeersbelasting, en voorkomen van ongelijke zettingen in het straatwerk.
o Daktuinen: inzetten van de Watershel® cassette als lichtgewicht en draagkrachtig ophoogmateriaal in daktuinconstructies. Voordeel van het Watershell® systeem bestaat uit de mogelijkheid om een duidelijke inspecteerbare (juridische) scheiding aan te brengen tussen de dakconstructie en de tuin.
o Wildtunnels: een ondergrondse constructie zodat dieren ongestoord de weg kunnen kruisen.
o Vloerbekistingen: aanleggen van vloeren waaronder ruimte bestaat om kabels en leiding door te voeren.

Wijzigende wetgeving en inspelen op de markt
Waterblock is met de ontwikkeling van wateropslagkelders ingesprongen op een aantal trends en veranderingen in de tuinbouw die met name het gevolg zijn van wijzigingen in de wetgeving en ontwikkelingen in de markt.

Ten eerste speelt de landelijke herstructurering zoals die wordt voorgestaan door de overheid een rol. Daarnaast is de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater (WVO) van belang. De regelgeving is er op gericht het milieu zo min mogelijk te belasten door het gebruik van grond- en van leidingwater te beperken. Ten derde is de verwachting dat de stijgende tendens van de grondprijzen zich nog voort zal zetten. Op dit moment wordt het water veelal naast de bedrijven opgevangen in grote watersilo's en bassins. Buiten het ruimteverlies en de daarmee gepaard gaande opbrengstderving is de kwaliteit van het opgevangen water niet optimaal, doordat er veel vervuiling van buitenaf in kan waaien; ook heeft men te kampen met problemen als gevolg van te hoge of te lage temperatuur. De wateropslagkelders bieden hier een oplossing. Ook voor de andere toepassingen speelt wetgeving een belangrijke rol.

Aangaan van risico's of juist niet
Het afdekken van risico's begint al bij de keuze voor de te voeren producten. Namelijk: waar is vraag naar vanuit de markt, waar doen zich problemen voor en waar helpt de wet ons een handje?

Het inschatten en afdekken van risico's valt in een aantal categorieën onder te verdelen:
A. functioneel
B. uitvoering
C. financieel

A. FUNCTIONEEL
Doet het product wat het moet doen? Kennis over het product is een eerste vereiste. Door de leverancier zijn uitgebreide testen uitgevoerd op ondermeer de belastbaarheid van het materiaal en de bruikbaarheid voor het gedefinieerde gebruiksdoel. Aan verschillende rekenmodellen kan afgelezen worden welke last het systeem kan dragen bij een bepaalde gronddruk en een bepaalde dikte van de afdeklaag op het systeem. In de rekenmodellen - die onder alle omstandigheden worden aangehouden - is een ruime marge aangehouden van 60%.

Ook in de nieuwe toepassingsmogelijkheden die Waterblock veelal samen met de klanten heeft uitgewerkt, zijn de rekenmodellen onverkort van toepassing, hetgeen de klant een waarborg biedt over de betrouwbaarheid van het systeem. De uitgevoerde projecten hebben in het begin veelal gediend als referentieproject. Voor een jong en klein bedrijf is het extra moeilijk om op de markt te komen met nieuwe producten en toepassingen. Referenties en reeds uitgevoerde projecten zijn dan zeer belangrijk. Middels monitoring worden in de loop der tijd een aantal referentieprojecten gevolgd om inzicht te krijgen in het gedrag en het functioneren van het systeem om in de toekomst mogelijk verbeteringen door te voeren.

Onze stelregel: de klant maakt uit wat hij wil en wij maken uit wat kan. In de technische besprekingen die volgen, wordt een oplossing gecreëerd die voldoet aan de eisen van de klant en die binnen onze mogelijkheden ligt. In deze fase wordt ook al naar de risico's gekeken: welke risico's zijn er te benoemen en tot wiens competentie behoren deze? In samenspraak met de klant wordt het technisch/constructief ontwerp gemaakt en goedgekeurd. Hierdoor weten beide partijen waar ze aan toe zijn en worden er geen valse verwachtingen gewekt.

In de engineeringsfase van een project wordt de constructie doorgerekend op grond van de systeemvereisten en de beschikbare informatie betreffende de gronddruk etc. Deze berekening wordt uitgevoerd door een gerenommeerd adviesbureau op het gebied van betonconstructies.

B. UITVOERING

Werkwijze
Ons bedrijf voert werken uit op aanvraag van bedrijven, overheden en vanuit bestekken waarin het door ingenieursbureaus is voorgeschreven.

Wij kennen een drietal varianten waarin werken worden uitgevoerd, namelijk als:
1. leverancier
2. hoofdaannemer
a. voorkeursaannemer opdrachtgever
b. onderaannemer door Waterblock uitgezocht
3. onderaannemer

1. Leverancier
Wij leveren de materialen (de cassettes) eventueel aangevuld met accessoires, en verzorgen de instructie over de verwerking van het materiaal in het betreffende project. De risico's zijn in dit geval voor ons als leverancier beperkt tot de normale productaansprakelijkheid.

2. Hoofdaannemer
Onze voorkeur gaat er naar uit om werken binnen te halen in een één op één situatie. In een één op één situatie is er intensief contact met de klant om samen een voorontwerp te maken van een constructie die dikwijls als doel heeft: dubbel grond en/of materiaal gebruik.

Enkele voorbeelden:
Daktuin met waterberging
Korfbalveld met waterberging
Kas met piekbergingskelder
Nieuwbouwwijk met kelders onder wegdek

Bij het aanleggen van een kelder bouwt Waterblock de kelder. De bouwput wordt door de opdrachtgever opgeleverd. Immers, het grondwerk behoort niet tot onze core-business, wij nemen daarom ook geen verantwoordelijkheid voor dat deel van het project.

In geval de opdrachtgever geen voorkeur heeft voor een aannemer, dan besteden wij de uitvoering uit aan een bedrijf waar wij een vaste samenwerking mee hebben. Op deze manier kunnen wij de kwaliteit van uitvoering waarborgen en beschikken wij over een landelijke dekking. Daarnaast zorgen wij altijd voor een instructeur op het werk die één à twee dagen het project mee opstart en instructie geeft omtrent de verwerking van het materiaal.

3. Onderaannemer
Vaak vormt de waterkering slechts een onderdeel van een groot infrastructureel werk en fungeren wij als onderaannemer.

Proces
Om in het gehele traject de kwaliteit en de risico's te bewaken, zijn er een aantal controlemomenten in het proces.

Inkoop materiaal
De cassettes worden geïmporteerd vanuit Italië. Om de kwaliteit te kunnen garanderen wordt de productie steekproefsgewijs gecontroleerd op belastbaarheid. Door middel van een barcodesysteem is eenvoudig te herleiden waar en wanneer een bepaalde pallet met materieel is geproduceerd.

De betrouwbaarheid van de leverancier is getest door eerst een aantal kleinere orders te plaatsen tezamen met het stellen van een aantal technische vragen. Deze orders en vragen zijn binnen de afgesproken tijd afgewikkeld. Om 100% zeker te zijn van de kwaliteit van het materiaal zijn de eerste leveringen in tussenopslag genomen bij de expediteur zodat onze medewerker het materiaal kan beoordelen. Dit naast de certificering die van het materiaal is ontvangen.

Uitvoering
De eigen instructeur verzorgt de instructie en zorgt voor een nauwe bewaking van de uitvoering op het gebied van de constructie en de plaatsing van de cassettes.

C. FINANCIEEL
In de situatie dat Waterblock als leverancier fungeert, geldt dat de opdrachtgever 50% van de prijs bij opdracht voldoet en 50% bij aflevering. Geen betaling, geen aflevering. De betalingsmoraal in het buitenland is dikwijls totaal anders dan in Nederland. Om het risico af te dekken dienen buitenlandse afnemers 100% bij vooruitbetaling te voldoen.

Om de prijs/kwaliteit verhouding te waarborgen wordt een open begroting gemaakt. Indien de opdrachtgever de voorkeur uitspreekt om ons te koppelen aan zijn huisaannemer, is dat prima, mits deze binnen de prijs blijft die in de open begroting is overeengekomen. Een open begroting geeft duidelijk aan waar de bestedingen binnen het project liggen en maakt het voor de opdrachtgever mogelijk de offerte van zijn huisaannemer op de juiste waarde te schatten.

In de situatie dat Waterblock hoofdaannemer is, wordt het werk uitbesteed in een back-to-back constructie, zodat alle verantwoordelijkheden zijn waar ze thuishoren. De kwaliteit is op deze manier goed te bewaken en de geldstroom loopt via hoofdaannemer naar de onderaannemer.

In de offerte en in de uiteindelijke opdracht worden de betalingsvoorwaarden opgenomen. Veelal is er sprake van betaling in termijnen. Bij grotere werken is het voor ons van belang om een aanbetaling te krijgen bij de opdracht en voor het resterende deel een bankgarantie. Bij het aanschaffen van producten uit het buitenland moet vaak op de dag van leveren betaald worden.

Ter afsluiting
Een van de Watershell® toepassingen is de daktuin, aan het begin van dit artikel al even genoemd. Bij het dakpark Vierhavensstraat zijn wij al in een vroeg stadium betrokken geraakt. De gemeente Rotterdam zocht naar een bestemming voor het spooremplacement aan de Vierhavensstrip. Uitgebreid onderzoek is uitgevoerd naar de mogelijkheden van de bouwlocatie de Strip. Uiteindelijk is men uitgekomen op een compromis dat zowel voor bewoners als bedrijven aantrekkelijk is. Namelijk de aanleg van een dakpark op de bedrijfsgebouwen. Een goed voorbeeld van dubbel ruimtegebruik.

Het ontwerp van het dakpark gaat uit van een totale omvang van meer dan 8 hectare. In eerste instantie is gekeken naar het gebruik van substraatlagen. Gezien het gewicht van 1.400 kilo/m3 is gezocht naar alternatieven die een lichtere constructie mogelijk maken. Door een gebruikelijke substraatlaag te vervangen door de Watershell® cassettes kan een grote gewichtsbesparing worden gerealiseerd. Hetgeen positieve consequenties heeft voor het gehele project: niet alleen kan de constructie lichter worden uitgevoerd, wat leidt tot een aanzienlijke kostenbesparing; ook kan de toepassing van de cassettes de levensduur van de waterafdichtende laag verlengen: deze laag ligt onder de cassettes. Het is mogelijk de constructie met video-camera's te inspecteren en zonodig eventuele lekkages lokaal te repareren. Hierdoor kan de gebouweigenaar zijn verantwoordelijkheid voor het hebben van een waterdicht gebouw ook op zich nemen.