Zoeken

Roofs 2015-06-03 Wie waarborgt onze veiligheid

Wie waarborgt onze veiligheid? Dat is een vraag die bij velen zal opkomen na lezing van het openbare rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) over het ongeluk met een monstertruck, op 28 september 2014 in Haaksbergen. De conclusies in de rapportage van OVV over dit drama zijn ronduit schokkend.

De kranten en sociale media zijn terecht vernietigend in hun oordeel over het functioneren van de vergunningverleners. In de rapportage van OVV wordt geschreven dat de vergunningsverlening in allerlei opzichten gebrekkig was. De details lezende wordt het erger, de ambtenaren die de vergunning moesten verlenen wisten niet genoeg over veiligheid en vroegen hulpdiensten niet om advies. De eindverantwoordelijke man voor de veiligheid in de gemeente, de burgemeester, was niet betrokken genoeg bij het verlenen van de vergunning. Kortom, de gemeente heeft bij het verlenen van de vergunning voor de fatale monstertruckshow veel te weinig oog gehad voor de veiligheid.

Zowel de gemeente als de organisator van het evenement en de bestuurder van de monstertruck hebben de gevaren niet onderkend. Vergunningverlening voor evenementen is een veiligheidskritisch proces dat een alerte houding vraagt van gemeenten, organisatoren en de uitvoerders van stunts en activiteiten, aldus de Onderzoeksraad.

Na lezing van deze passage moest ik denken aan de afgifte en handhaving van de reguliere bouwvergunningen. Het afgeven van een bouwvergunning is immers net zo een veiligheidskritisch proces, dat eveneens een alerte houding vraagt van gemeenten, aannemers en dakaannemers die daken maken.

De gemiddelde Nederlander rekent, sterker nog, vertrouwt er voor 100% op dat gebouwen waarvoor vergunningen zijn afgegeven bestand zijn tegen wind, regen, hagel en sneeuw zoals we het in Nederland kunnen verwachten. Onderzoekers naar de oorzaak van schade weten echter beter.

Bij nagenoeg iedere schade wordt vastgesteld dat er is afgeweken van de vergunningsvoorschriften. Normen, ontwerp- en uitvoeringsvoorschriften worden niet of niet volledig nagekomen, fouten worden gemaakt, met als gevolg dat daken lekken of, erger, ervan afwaaien of - nog erger - instorten.

Het staat vast dat het alleen afgeven van vergunningen waarin de voorschriften staan beschreven dit niet voorkomt. Het ontwerp moet door een deskundige worden getoetst, net als de gevaren van een evenement. De uitvoering moet ook worden gecontroleerd, dat had natuurlijk ook moeten gebeuren in Haaksbergen.

Dat het huidige systeem niet voldoet, bevestigt de praktijk. Zou het wetsvoorstel van minister Blok voor Wonen en Rijksdienst "Kwaliteitsborging voor het bouwen" ons weer op het goede spoor brengen? Hierin wordt de aannemer ook na de oplevering wettelijk aansprakelijk gehouden voor gebreken aan het bouwwerk die aan hem zijn toe te rekenen.

De aannemer wordt in het nieuwe systeem niet alleen aansprakelijk voor verborgen, maar ook voor zichtbare gebreken die bij een oplevering door de opdrachtgever opgemerkt hadden kunnen worden. Aannemers moeten inzichtelijk maken dat zij verzekerd zijn voor gebreken tijdens de bouw en daarna.

De gemeente is niet meer verantwoordelijk voor de bouwtechnische aspecten en zal geen controles meer uitvoeren tijdens de bouw. Daarvoor moet een nieuw systeem van kwaliteitsbewaking komen waarin marktpartijen zorgen dat aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Het mag duidelijk zijn dat er voor marktpartijen nog een grote uitdaging ligt, nu zij zelf methodes moeten ontwikkelen voor de voorgestelde kwaliteitsbewaking, zodat aannemers zich houden aan de bouwtechnische eisen uit het Bouwbesluit, bijvoorbeeld via erkenning of certificering.

De wet voorziet ook in de oprichting van een onafhankelijke publieke toelatingsorganisatie die zal beoordelen of een methode voldoet. De rol van de gemeente beperkt zich dan tot het afgeven van een vergunning voor het bouwen waarin de welstandseisen, het bestemmingsplan en de veiligheid voor de omgeving zijn beschreven. De gemeente toetst dan alleen nog of de aannemer werkt met een goedgekeurde methode voor kwaliteitsbewaking.

Ik ben benieuwd of hierdoor duidelijk wordt wie onze veiligheid waarborgt.