Zoeken

Roofs 2015-09-06 Acht zinken vingers voor nieuwbouw NAVO

In deze artikelenreeks beschrijft Roofs de meest bijzondere daken die momenteel worden uitgevoerd. Welk dak wordt het Dak van het Jaar 2015? In dit artikel een beschrijving van de felsdaken op het nieuwe hoofdkwartier van de NAVO in Brussel.

Het nieuwe hoofdkwartier van de NAVO dat momenteel in Brussel wordt gerealiseerd, bestaat uit acht vleugels. Het complex behelst 120.000 m² kantoorruimten, als ook o.a. een conferentiecentrum, vergaderzalen, faciliteiten voor restaurants, media, sport en ontspanning en een technisch gebouw. Het dakoppervlak is 35.000 m² en het totale oppervlak van het project bedraagt 250.000 m². Daarmee behoort het tot een van de grootste bouwprojecten van België.

Het dak is uitgevoerd door het Nederlandse Ridder Skins for Buildings. Alleen al vanwege de omvang van het project vergde dit werk veel van de organisatie. Ook op het gebied van logistiek en communicatie werden uitzonderlijke prestaties van het bedrijf geëist. Denk alleen al aan de eisen op het gebied van security, die bij een NAVO-project komen kijken. Tevens was het niet mogelijk om het zink prefab aan te leveren, waardoor het zetwerk op de bouwplaats moest plaatsvinden. Al met al een enorm karwei, dat door het uitvoerende bedrijf tot een goed einde is gebracht.

Acht vingers

Het ontwerp is van de architectenbureaus Skidmore, Owings & Merrill (VS) en ASSAR Architects (B). Het gebouw is vormgegeven als acht in elkaar grijpende vingers. Deze vingers (‘longwings’) zijn met elkaar verbonden door een centraal gebouw, de ‘agora’. De afzonderlijke ‘longwings’ zijn 200 m lang en 18 m breed. Ze zijn voorzien van getoogde daken, die zich aan de uiteinden dichtbij het maaiveld bevinden.

Naast de acht getoogde daken zijn daartussen, boven de ‘agora’, nog zeven kleinere getoogde daken (37x10 m) uitgevoerd. De daken zijn bedekt met de zinken dakbedekking NedZink NOVA Pro-Tec. De dakbedekking is middels een felssysteem aangebracht. Speciaal voor deze toepassing is een aanvulling op de bestaande ATG ontwikkeld.

Het dak is op een staalconstructie aangebracht. Zolderse Dakprojecten uit Lummen (B), de partner van Ridder Skins For Buildings voor dit project, heeft op de Steeldeck cannelureplaten een primer aangebracht, zodat hier bovenop de isolatie in de vorm van Foamglas (in bitumen geweld) kon worden aangebracht. Vervolgens is een APP dakbaan volledig gebrand op de isolatielaag aangebracht. Hier bovenop is een PVC glijfolie aangebracht, deze is middels klangen aangebracht in de kramplaten. De zinken felsdaken zijn tenslotte hier bovenop gemonteerd. De felsdaken van de ‘longwings’ zijn in negen vlakken onderverdeeld, onderling gescheiden door gootconstructies.

Hellingshoek

Op het hoogste punt van de daken is de hellingshoek van de zinken daken nul graden.“Bij een dergelijk lage hellingshoek is kans op lekkage als gevolg van capillaire werking bij harde regenbuien. In deze toepassing, met een Foamglas isolatie in combinatie met afgedichte felsnaden, is dat risico echter afwezig. Het isolatiemateriaal fungeert als dampremmende laag en daardoor is geen ventilatievoorziening nodig. Doordat Ridder Skin For Buildings in samenwerking met BDA Dakadvies de detailering heeft aangepast en onder meer de felshoogte heeft verhoogd naar 38 mm (ipv 25 mm) kon een waterdicht dak gemaakt worden. Op deze details is een reeks testen uitgevoerd om te komen tot een aanvulling van de bestaande ATG. Hierbij is de toepassing op ware grootte getest op waterdichtheid, treksterkte, werking van de felsbanen, etc. Op basis hiervan kon het uitvoerende bedrijf een aanvullende projectgarantie verlenen.

Op het dak is een veiligheidssysteem aangebracht om periodiek de goten schoon te maken. De dakbedekking zelf is onderhoudsvrij. “Zink veroudert op een natuurlijke manier,” aldus Richard Verlijsdonk van de zinkverwerker. “Eventueel vuil spoelt door regenwater vanzelf weg.”

Vanwege de lange lengte van de felsbanen was het niet mogelijk ze prefab te fabriceren. Daarom zijn de felsbanen van bijna 30 meter lang op de bouwplaats door Ridder Skin For Buildings geprofileerd vanaf coils. Voor het overige moest voortdurend intensief contact worden onderhouden met de opdrachtgever en de overige bouwpartijen om alles goed af te stemmen. Dit ging vooral in het Engels. Er werd strak in planning gewerkt, zo onafhankelijk mogelijk van de weersomstandigheden.

Security

In totaal is het bedrijf ruim drie jaar bezig geweest met de vervaardiging van het dak. Een dergelijk langlopend project op grote afstand vergt veel organisatie en een strakke planning. De opdrachtgever stelde bovendien veel extra eisen aan de medewerkers van de bedrijven die op de bouwplaats aan het werk waren.

“Het personeel (gemiddeld 14 man per dag) ging in Brussel in de kost,” vertelt Verlijsdonk. “Bij een project van de NAVO wordt niet zomaar iedereen op de bouwplaats toegelaten. Integendeel: zonder pasje kom je het terrein niet op, en je krijgt alleen een pasje na een zeer grondige screening. Men wil natuurlijk niet dat er iemand met slechte bedoelingen het terrein op komt. Dat ging zover dat ook de familieleden van de medewerkers werden gescreend. Een leverancier van materialen, bijvoorbeeld, kon alleen het terrein op onder begeleiding van iemand die in het bezit was van een pasje, en mocht alleen het terrein op om zijn goederen af te leveren – en dan direct weer vertrekken. Het was belangrijk dat we voortdurend voldoende mensen in onze organisatie rond hadden lopen die in het bezit waren van het vereiste veiligheidscertificaat. Dit certificaat, nodig voor het verkrijgen van een toegangspasje, wordt toegekend door de Nationale Veiligheidsoverheid en de behandeling van een dergelijke aanvraag kan tot een paar maanden oplopen, dus het
was onmogelijk om iemand op het laatste moment te ­vervangen.”

Ervaring

“Voor ons is het een bijzonder project geweest waar we veel ervaring op hebben kunnen doen,” besluit Verlijsdonk. “Vanwege de zeer hoge eisen aan de kwaliteit van de toegepaste producten, de verwerking van die producten en eisen die aan de organisatie werden gesteld hebben we een intensief leertraject achter de rug die we bij toekomstige projecten goed kunnen gebruiken. Inmiddels hebben we deze ervaring al kunnen benutten bij aansprekende projecten in Nederland. Felsdaken onder de 3 graden zijn dus mogelijk maar niet zonder meer.”

Naar verwachting zal het nieuwe NAVO hoofdkwartier in de zomer van 2016 worden opgeleverd.

Nieuwbouw hoofdkwartier NAVO te Brussel (B)

• Opdrachtgever: NAVO, Brussel (B)

• Architect: Skidmore, Owings & Merrill, Chicago (VS) en ASSAR Architects, Brussel (B)

• Hoofdaannemer: BAM Alliance 3

• Dakdekker: Ridder Skins for Buildings te Uden (NL)

• Isolatie: Foamglas te Tessenderlo (B)

• Foamglas montage: ZDP Zolderse Dakprojecten te Lummen (B)

• Leverancier zink: NedZink te Budel (NL)