Zoeken

Roofs 2015-10-24 Parabolische kap op Haagse woontoren

In deze artikelenreeks beschrijft Roofs de meest bijzondere daken die momenteel worden uitgevoerd. Welk dak wordt het Dak van het Jaar 2015? In dit artikel een ­beschrijving van de woon­toren Stadsbaken in Den Haag.

De nieuwe woontoren is onlangs aan de rand van het stadscentrum van Den Haag verrezen. Het dak heeft de vorm van een parabool, die mogelijk is gemaakt door getoogde dakelementen op gekromde stalen spanten.

De Stadsbaken is een woontoren van 16 verdiepingen en 72 appartementen. De begane grond wordt benut voor horeca en kantoorruimten. Het gebouw markeert de toegang naar het Spui en het stadscentrum van Den Haag en staat op een aansprekende locatie, namelijk tegenover het zogeheten Strijkijzer, met een overhoekse plaatsing ten opzichte van de waterwegen. Het is een markant gebouw, niet in de laatste plaats vanwege het parabolische dak dat op 50 meter hoogte is aangebracht. Het ontwerp van Inbo zorgde voor zowel technische als logistieke uitdagingen voor de betrokken leveranciers en bouwpartijen. Een dergelijk dak wordt immers niet elke dag gerealiseerd en de locatie zorgde ervoor dat het aantal hijsbewegingen tot een minimum moest worden beperkt.

Ontwerp

Uitgangspunt bij het ontwerp was dat de te bebouwen ruimte beperkt was. Ook bood de omgeving weinig ruimte om te manoeuvreren. Voor het parkeren van de auto´s van de bewoners kon geen ondergrondse parkeergarage worden aangelegd omdat de bodem was vervuild en het saneren daarvan vanwege de beperkte ruimte niet goed mogelijk was. Daarom waren de tweede en derde laag van het gebouw bestemd voor het parkeren van auto’s. Daarboven begint pas de feitelijke woontoren.

De beperkte ruimte zorgde er ook voor dat zoveel mogelijk prefab op de bouwplaats moest worden aangeleverd en vervolgens direct worden gemonteerd. Dit gold voor de vloeren en wanden, als ook voor de gevelelementen en het dak. Projectleider Ben van der Wal van Inbo Architecten vertelt: “De zinken kap geldt in meerdere opzichten als de afronding van de woontoren. In de naaste omgeving staan diverse overheidsgebouwen met platte daken en wij zochten naar een contrasterende vormgeving. Vandaar de parabolische vorm. Als dakbedekking kwam al snel de aluminium dakbedekking in beeld. Een bitumineuze dakbedekking heeft niet de uitstraling die wij verlangden en ook is de levensduur daarvan naar onze mening onvoldoende. Op die hoogte wil je ook niet met dakpannen werken. De kap heeft de uitstraling van een zinken dakbedekking en het heeft tevens een lange levensduur. Pas in een later stadium is de naam Stadsbaken bedacht, men vond die naam passend vanwege de uitstraling van de parabolische kap.”

Getoogde dakelementen

Het dak kon worden gerealiseerd door toepassing van getoogde dakelementen op gekromde stalen spanten. De elementen, uitgevoerd in een Rc van 4,0, zijn op maat op de bouwplaats geleverd door leverancier Unilin Insulation bv.

De bovenplaat van de getoogde elementen bestaat uit twee constructief op elkaar verlijmde OSB-platen van 9 mm. De onderplaat is een 8 mm houtspaanplaat met geïntegreerde dampremmende laag. Tussen onder- en bovenplaat zijn houten ribben met een hoogte van 246 mm constructief verlijmd. Zodoende verkreeg men elementen met een grote sterkte en stijfheid, waarmee de horizontale overspanning van 5,7 meter is gerealiseerd. Hier bovenop is een aluminium Kalzip dakbedekking aangebracht. De glansgraad van de gefelsde metalen dakbedekking accentueert de parabolische overdekking van het Stadsbaken.

De parabolische vorm van de kap was een uitdaging omdat de straal van de kap hierdoor overal anders is, wat de aansluiting met de staalconstructie, de betonconstructie en dakelementen lastig maakte. De elementen zijn in de breedterichting (over de breedte van het element) getoogd. Op de spanten zijn de elementen met behulp van schroeven en volgplaten bevestigd. De constructieve voorzieningen voor de sparingen zijn direct in de dakelementen opgenomen, waardoor aan de binnenzijde geen onderconstructie zichtbaar is.

Unilin leverde een deel van de getoogde elementen gekoppeld aan, zodat een breedte van bijna 3 meter werd bereikt. Dit had minder hijsbewegingen en een snelle en zekere montage tot gevolg. Op de 16de verdieping, waar de overspanning van spant tot spant minder groot is, zijn kleinere elementen toegepast. Om aan de verankeringsvoorschriften van de aluminium Kalzip dakbedekking te kunnen voldoen, heeft de leverancier de elementen voorzien van een extra 9 mm OSB bovenplaat. Vanzelfsprekend heeft men op deze toepassing windberekeningen uitgevoerd en de uitvoering laten controleren door BDA.

Zorgde de beperkte ruimte voor uitdagingen in het ontwerp, voor de uitvoering was het eveneens geen gemakkelijke opgave. Bouwen in het stadscentrum en op grote hoogte vraagt om het minimaliseren van de hijsbewegingen en daarmee het optimaliseren van de logistieke organisatie. Het aannemersbedrijf had hier bij de bouw van het de nabijgelegen woontoren het Strijkijzer al ervaring mee opgedaan. Met alle leveranciers zijn daarom strakke afspraken gemaakt voor het just in time leveren van de materialen. Er is zoveel mogelijk prefab aangeleverd: complete vloeren met ingestort leidingwerk, gevelelementen met metselwerk, kozijnen met binnenblad. De getoogde elementen werden eveneens op deze manier geleverd. Na voltooiing van de wanden en de gevelelementen werden de dakelementen gemonteerd en de dakbedekking aangebracht.

Met de realisatie van het Stadsbaken is Den Haag een markante woontoren rijker.

  • Opdrachtgever: Syntrus Achmea Vastgoed, Amsterdam
  • Architect: Inbo te Amsterdam
  • Hoofdaannemer: Boele & van Eesteren bv te Rijswijk
  • Dakdekker: Installatie bedrijf Werkendam (bitumen dakbedekking)
  • Leverancier dakelementen: Unilin Insulation bv te Oisterwijk
  • Leverancier aluminium ZND Nedicom dakbedekking: