Zoeken

Roofs 2016-04-03 Column: Zonnepanelen niet zonder risico’s

Zonnepanelen niet zonder risico’s

Nic-Jan Bruins

In het Parool stond laatst een artikel onder de volgende kop: “‘Grootdakbezitters’ moeten ruimte geven aan extra zonnepanelen.” Het bijbehorende artikel ging erover dat ­Wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) van ­gemeente Amsterdam het aantal zonnepanelen in twee jaar wil vervijfvoudigen. Eigenaren van de grootste daken kregen daarom het verzoek hun dak beschikbaar te stellen.

Uit verschillende mediaberichten blijkt dat alle gemeenten actief zijn om waar mogelijk op de in haar bezit zijnde panden zonnepanelen te plaatsen. De gemeente Amsterdam is nog ambitieuzer en kijkt of panelen niet te plaatsen zijn op de grote panden in haar gemeente.

Voor de plaatsing van zonnepanelen op daken is geen omgevingsvergunning nodig. Onbegrijpelijk, als je je realiseert wat er aan extra gewicht op het dak wordt geplaatst, en wat de risico’s zijn als zonnepanelen van de daken afwaaien.

De grote daken die veel ruimte bieden voor het plaatsen van zonnepanelen zijn de lichtgewicht daken met grote overspanningen. Deze lichtgewicht daken hebben een stalen onderconstructie waarop als ondergrond voor de isolatie en dakbedekking een dragende geprofileerde staalplaat aanwezig is. Het is constructief kenmerkend dat deze daken op de grenzen van het toelaatbare zijn ontworpen.

De daken voldoen maar net aan de bouwregelgeving qua sneeuw en regenwaterbelasting. Het is dus in algemene zin niet mogelijk hierop extra gewicht toe te voegen. De gemiddelde installatie voor zonne-energie weegt tussen de 15 en 30 kg/m2. Dat lijkt niet veel, maar als je het totaalgewicht per 100 m2 dak neemt, heb je het wel over 1500 tot 3000 kg - en dat zijn dan wel twee auto’s die je op dak parkeert.

En wie durft dat?

Ik stel vast dat het met het extra gewicht in relatie tot de constructieve capaciteit niet zo nauw wordt genomen, als ik de daken zie waar zonnepanelen worden geplaatst. Direct bij plaatsing zal het extra gewicht meestal geen probleem ­veroorzaken. Als het echter weer een keer echt goed sneeuwt of regent, zullen er wel grote problemen, tot en met dakinstortingen, ontstaan - die buiten de dekking van de verzekeringen gaan vallen.

Bij schade wordt de dakconstructie getoetst aan de bouwregelgeving en zal blijken dat de plaatsing niet toegestaan had mogen worden. De gebouweigenaar blijft dan zitten met de gebakken peren. Naast dit probleem wordt er ook nauwelijks bij stilgestaan dat na plaatsing van zonnepanelen de dakbedekking niet meer “zomaar” bereikbaar is voor goed dakonderhoud. In de praktijk moet het zonnepanelensysteem dan eerst weer gedemonteerd worden.

Er moet dus ook vooral niet voorbijgegaan worden aan het feit dat het dak qua onderhoudsstatus op orde moet zijn. Denk hierbij aan de navolgende aspecten:

  • Waterdichtheid (bij voorkeur moet de waterdichtheid nog gegarandeerd zijn);
  • Begaanbaarheid (voldoende drukvastheid en beloopbaarheid);
  • Warmteweerstand (bij voorkeur een Rc waarde ? 6 m2K/W);
  • Waterhuishouding: geen achterblijvend regenwater, een functioneel hemelwaterafvoersysteem;
  • Noodoverloopsysteem, aanwezig op basis van verifieerbare wateraccumulatieberekeningen.

Als het dak qua onderhoudsstatus niet voldoet aan deze uitgangspunten, zal zich zeker de situatie voordoen dat het zonnepanelensysteem gedemonteerd en gemonteerd moet worden, om te voorkomen dat je met een lekkend dak blijft zitten.

Kortom: plaatsing van installaties voor zonne-energie op platte daken is geen ABC’tje. Het is absoluut noodzakelijk dat we de risico’s beschouwen en beheersbaar maken, willen we grote schades in de nabije toekomst voorkomen.