Zoeken

Roofs 2018-06-24 Geen zonnepanelen binnen twee meter van de dakrand!

Erik eN De Anderen

In deze rubriek zal Erik Steegman ons maandelijks op de hoogte houden van ontwikkelingen in de dakenbranche vanuit het perspectief van NDA.

De versnelde energietransitie op onze daken is merkbaar aan de gang. Helaas een markt die wij dakdekkersbedrijven allang hebben weggegeven aan de installatiebranche, die momenteel versneld daken vol zetten met PV-panelen. Daarbij is niet eens een samenwerking met de daken­branche, gericht op de levensduur van de dakbedekking, veiligheidsvoorzieningen en isolatiewaarde tot stand gebracht. En dat geeft op dit niveau zeker behoorlijke discussie. Daken vol leggen met PV geeft het beste rendement voor de eigenaar van het pand, maar hoe gaat de installateur daarmee om? Alleen het thema ‘veiligheid’ al…

Dakveiligheid centraal

Zonnepanelen mogen op platte daken niet binnen twee meter van de dakrand geplaatst worden. Dat is een conclusie die wij durven te stellen. Betwistbaar? Misschien, maar we kunnen deze stelling zeer gefundeerd onderbouwen en bovendien staat dakveiligheid in deze centraal.

Het uitgangspunt is dat een dak veilig moet zijn na plaatsing van zonnepanelen. Veilig voor iedereen die nadien het dak moet betreden, zoals dakdekkers voor het beheer van de daken en monteurs van het installatiebedrijf voor goede werking van de PV. Bovendien was in de Roofs van mei 2018 al te lezen dat de opbrengst van zonnepanelen tot 10% kunnen teruglopen als gevolg van het nalaten van reinigend beheer. Helaas worden zonnepanelen vaak onterecht als ‘zelfreinigend’ verkocht. Met deze kennis valt een toename aan bedrijvigheid op het dak te verwachten, ook nog met de komst van professionele reinigingsploegen van zonnepanelen: een vak in opkomst! Ook zij willen graag op de daarvoor bestemde plek het dak weer verlaten en zeker niet via de dakrand.

Dan kom je regelmatig tegen dat een installateur simpelweg het maximale aantal zonnepanelen heeft geplaatst, zonder aandacht voor een veilige zone. Als dan ook nog een gebouweigenaar daarbij onvoldoende is geïnformeerd, of deze in ieder geval niet heeft geïnvesteerd in collectieve beveiliging (dus: permanente hekwerken of een borstwering van minimaal 100 cm hoog), krijg je zeker een onveilige ­situatie. Overigens komt maar al te vaak voor dat het voornemen tot plaatsing van permanente hekwerken regelmatig strandt bij de Welstand. En elk hekwerk of hoge borstwering leidt op zijn beurt weer tot schaduwwerking (en dus vermindering van de opbrengst). Terwijl deze collectieve dakrandbeveiliging volgens de Arbowet de eerste keus moet zijn!

Kabelsysteem

Aan de andere kant is het voor kortdurende werkzaam­heden toegestaan om werkzaamheden binnen twee meter van de dakrand uit te voeren, mits er gebruik gemaakt wordt van persoonlijke beschermingsmiddelen. Wat inhoudt dat je deze werkzaamheden mag uitvoeren in een harnas met leeflijn, vastgemaakt aan een doorgaand kabelsysteem.

Een dergelijk permanent kabelsysteem dient minimaal vanaf 2 meter (maximale afstand 5,5 meter) van de dakrand te staan. Dit heeft te maken met het beperken van de maximale valhoogte. Dichterbij de dakrand is onveilig, omdat je vrije valhoogte anders in het geding komt. Hoe diep je valt, is namelijk afhankelijk van meerdere factoren.

Hoewel de overlengte van een leeflijn niet meer dan 85 cm in de hoeken van het dakvlak mag zijn, val je in de praktijk bijvoorbeeld ruim drie meter als deze lijn aan de dakrand vast zou zitten. De grote valafstand komt voort uit de lengte van de persoon die valt, omdat de kabel op schouderhoogte is bevestigd.

Dan is er nog de uitslag van het valbeveiligingssysteem. Alle dakankers zijn zo ontworpen dat ze de kracht van een val absorberen. Het lichaam van degene die valt, hoeft dan niet de gehele klap op te vangen. Tevens ontstaat er ook ruimte op de kabel die tussen de ankerpunten gespannen is. Afhankelijk van de lengte van de kabel kan dit zomaar 2 meter extra lengte op de leeflijn geven. Tot slot zit er een PBM-demper op de lijn die aan het harnas bevestigd is, die tot 50 cm kan uitrekken. En voordat je het weet, graaf je jezelf in!

Als u het met ons eens bent dat die twee meter afstand van de dakrand voor het kabelsysteem niet zo’n gek idee is, zal het plaatsen van zonnepanelen binnen die twee meter ook voor iedereen niet logisch zijn. En voor de creatieveling onder ons: nee, een situatie waarbij het ankerpunt tussen de zonnepanelen op twee meter van de dakrand staat, is ook niet geschikt. De leeflijn zou dan dwars door een gebied met zonnepanelen lopen en op diverse manieren hinder geven en onveilig zijn.

Wij komen tot de conclusie dat zonnepanelen niet dichter dan twee meter van de dakrand mogen staan, indien er geen permanente hekwerken langs de dakranden staan. Dan is er uiteraard ook nog wel bewegingsruimte, een looppad, van minimaal 50 cm breed noodzakelijk, maar dat scheelt effectief wel 1,5 m extra ruimte voor het plaatsen van panelen. Wellicht een optie voor een begroeid dak?

Deze conclusie trekken wij ook op basis van de juist vernieuwde Vakrichtlijn Gesloten Dakbedekkingssystemen: ‘Bij het ontwerp van PV-systemen op daken dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheid van veilig onderhoud van de dakbedekking. Geadviseerd wordt om binnen 4 meter vanaf de dakrand geen PV-systemen te plaatsen. Dit mag 2 meter zijn in geval van aanwezigheid van permanente voorzieningen tegen valgevaar.’

Wij zien geen andere manier waarop dit geïnterpreteerd zou kunnen worden. U wel? ?

Erik Steegman
NDA Duurzaam Dak Concept

Noot van de redactie
Als permanente valbeveiliging wordt in dit artikel het kabelsysteem ­aangemerkt. Bij kabelsystemen is extra aandacht voor de hoogte van de dakrand noodzakelijk, in verband met deflectie of ‘uitslag’.  Die uitslag verschilt per kabelsysteem en per uitvoering. Andere bekende permanente voorzieningen dan genoemd zijn railsystemen en neerklapbare hekwerken.