Zoeken

Roofs 2020-11-06 Ontmoetingsplaats op een aflopende daktuin in Ermelo

Dak van het Jaar 2020

In Ermelo wordt de komende jaren gewerkt aan een volledig energieneutrale en toekomstbestendige nieuwbouwwijk: Oranjepark. Als eerste nieuwbouw­project is woonzorgcentrum Kroondomein gerealiseerd. Een combinatie van (zorg)appartementen met een gezondheidscentrum, parkeerplaatsen en een heel bijzondere daktuin.

Edwin Fagel

Zorggroep Noordwest-Veluwe is opdrachtgever van het gehele plan Oranjepark, dat in vier fases tot 2030 wordt uitgevoerd. Het ontwerp van woonzorgcentrum Kroondomein komt van IAA Architecten en is gebouwd door Van Wijnen. Op elke etage van het woonzorgcentrum is ruimte om samen te eten, hobby’s uit te oefenen, interesses te delen of feestelijke gebeurtenissen te vieren. Op de begane grond is een ruime buurtkamer, waar ook mensen uit de omgeving van harte welkom zijn. En ook buiten, op de gezamenlijke daktuin is er volop plek voor ontmoetingen tussen mensen van verschillende generaties.

Imoss maakte het masterplan voor Oranjepark als geheel. Loohorst Landscaping voert als nevenaannemer de gehele realisatie van het park en de gebouwgebonden terreininrichting uit. Voor de fase Kroondomein was een forse daktuin daar onderdeel van. De daktuin bevindt zich op de parkeerkelder en heeft als bijzonderheid dat deze schuin afloopt. Zo loopt het dak mooi over in het naastgelegen bos. De aanleg ervan bracht hierdoor uitdagingen met zich mee. Daarnaast loopt de daktuin door over de luifel van het pand en vormt het zo een geïntegreerd onderdeel van het geheel.

Techniek

Het dak van de parkeergarage is een kouddak, dat met een tweelaags, wortelwerend bitumineus dakbedekkingssysteem waterdicht is gemaakt. Voor het groendak met een helling van 15° is vervolgens gekozen voor een nivellering middels blokken EPS, die op een beschermdoek zijn gelegd. Hier bovenop is de drainage met filterlaag aangebracht. In de substraatlaag is een gebalanceerde mix van inge­zaaide, lokale beplanting aangelegd. Onder het looppad is op de bitumenlaag een beschermdoek aangebracht waar bovenop een tegelsysteem op tegeldragers is aangebracht. De verhoogde schanskorven langs het looppad zijn vervaar­digd uit hergebruikt leisteen, afkomstig van het oorspronkelijke zorgcentrum. Langs het gehele pad loopt een corten­stalen gootje met bewegend water. De bomen staan op het maaiveld en steken door sparingen uit het dak. Deze oplossing is door Loohorst, in nauwe samenwerking met Boomkwekerij Ebben, bedacht, waarbij aan alle aspecten aandacht is besteed, zoals bijvoorbeeld de bewatering van de bomen. De groeiruimte is berekend en afgestemd op de funderingen en warmtebronnen.

Tijdens het opstellen van het uitvoeringsontwerp en de engineering was de uitdaging een functionele en tegelijk mooie, strakke verharding op de daktuin aan te brengen, die ook nog eens moest passen binnen de grenzen van het toegestane gewicht. Hiervoor is Zoontjens bij het project betrokken. Voor het vlakke gedeelte van het dak zaten de bijzonderheden hem vooral in de details. Schuine lijnen, maatwerk rond plantvakken etc., hiervoor was strak zaagwerk nodig.

De bestrating op de helling was wel echt de grootste uit­daging. Het dak heeft namelijk een helling van 15°. Voor bejaarden die minder goed ter been zijn, is dat te steil. Daarom was de vraag om het looppad in een helling van 5° zigzaggend naar beneden te laten lopen. Het resulteerde in een zigzagpad over de schuine helling, met tussendoor nog vlakke plateaus en een opsluiting van schanskorven en een cortenstalen watergoot. Op deze manier moesten extreem veel verschillende hoogteverschillen en hoeken veilig beloopbaar moeten worden gemaakt. Zoontjens kon dit realiseren door te nivelleren en ophogen met haar Dreentegel®-systeem op DNS® systeem.

Esthetiek

De werkzaamheden hebben geresulteerd in een bijzonder fraaie daktuin, waarbij de beplanting aansluit op de bosrijke omgeving. Er is gekozen voor inheemse beplanting, zodat het bos feitelijk doorloopt tot op het dak. De peperkleurige tegels kleuren mooi bij het geheel en de belijning is goed uitgebalanceerd. De daktuin biedt de bewoners zodoende een rustgevend uitzicht voor de bewoners van woonzorgcentrum Kroondomein.

Duurzaamheid

De duurzame aspecten van de aanleg van een groendak mogen voor de lezers van Roofs bekend worden verondersteld. Naast de gunstige effecten op de lokale biodiversiteit en luchtkwaliteit, is een bewezen effect van groen dat dit goed is voor de gezondheid; geen onbelangrijk detail voor een woonzorgcentrum. Verder was circulariteit een belangrijk aandachtspunt tijdens de werkzaamheden. Naast het gegeven dat met het DNS® systeem de helling op een goede manier was te maken, was de circulariteit van het systeem een belangrijke factor in de keuze voor het systeem. In de tegels is puingranulaat verwerkt en de pootjes zijn volledig vervaardigd uit regranulaat. Dat betekent dus dat de pootjes zelf uit 100% gerecycled materiaal zijn vervaardigd en dat ze na verwijdering opnieuw zijn te recyclen. Ook de schanskorven zijn gerealiseerd uit hergebruikt (lei)steen, deze zijn niet verlijmd, zodat de leisteen ook weer herbruikbaar is.

Het ontwerp is door NL Greenlabel met een A-label gecertificeerd op duurzaamheid, dit wordt vervolgens waargemaakt in de uitvoering. Na het gereedkomen van het gehele Oranjepark wordt er nog een definitieve audit uitgevoerd.

Samenwerking

Loohorst Landscaping had de regie en organiseerde op regelmatige basis zogeheten ‘reken- en tekensessies’. Op deze manier werd voortdurend afgestemd of in de praktijk kon worden uitgevoerd wat aan de tekentafel was bedacht, of dat er een aanpassing in de plannen nodig was. Tijdens deze sessies werden alle betrokken partijen in de gelegenheid om hun kennis en know how in te brengen.

Veiligheid

De werkzaamheden zijn uitgevoerd met een hekwerk als rand­beveiliging. De daktuin is toegankelijk via een poort, die vanuit het zorgcentrum is te openen. Omdat het een semi-openbare daktuin betreft, is aan de dakranden voorzien in een borstwering. Daarmee is het dak ook tijdens de gebruiksfase veilig te onderhouden.

Het eindresultaat is een terrein en daktuin van een bovengemiddeld niveau. De bewoners maken er veelvuldig gebruik van en beleven er veel plezier aan. Een mooie bijkomstigheid is dat het zigzagpad in combinatie met het terras een perfect meetingpoint bleek voor bewoners met familie in de coronatijd. ?

Daktuin woonzorgcentrum Kroondomein, Ermelo

  • Opdrachtgevers    Zorggroep Noordwest-Veluwe, Harderwijk
  • Architect    IAA Architecten, Enschede
  • Hoofdaannemer    Bouwteam LooHorst Dak- en Gevelgroen, Ermelo/Van Wijnen, Harderwijk
  • Hovenier    LooHorst Landscaping/Dak- en Gevelgroen, Ermelo
  • Bomen    Boomkwekerij Ebben, Cuijck
  • Dakdekker    Roofing Projects bv, Raalte
  • Leverancier dakbedekking    BMI Icopal, Montfoort
  • Dakbestrating    Zoontjens, Tilburg