Zoeken

Roofs 2022-01-38 "Voor succes moet je onderdeel zijn van verduurzaming"

Special Kunststof dakbedekkingen

Naast het veelgebruikte PVC komt TPO/FPO op in de Nederlandse markt, ziet de branchevereniging van fabrikanten en importeurs van PVC kunststof dakbedekkingen. De vereniging heeft daarom haar belangenbehartiging uitgebreid naar dat materiaal. Voorzitter Erik de Ruijter: “Vekudak geeft tools om keuzes voor duurzaamheid en esthetiek te vergemakkelijken.”

Nolanda Klunder

“In vierkante meters uitgedrukt is het in Nederland en in België zo dat de helft van de platte daken bedekt is met bitumen, de andere helft met kunststof”, vertelt Erik de Ruijter, voorzitter van Vekudak, de branchevereniging van fabrikanten en importeurs van PVC kunststofdakbedekking in Nederland en België, en directeur beleid van de Federatie Nederlandse Rubber– en Kunststofindustrie NRK. “De kunststof helft is in Nederland op zijn beurt grofweg te verdelen in een helft voor PVC en een helft die vooral uit EPDM bestaat, en in mindere mate uit polyolefine dakbedekkingen waarvan TPO/FPO de bekendste is.”

PVC en TPO/FPO

“PVC en TPO/FPO zijn in chemisch opzicht verschillende materialen, met andere eigenschappen, maar ze hebben dezelfde functie”, legt De Ruijter uit. “Op het dak zijn de verschillen klein: je kunt PVC en TPO/FPO voor dezelfde toepassingen gebruiken. Het grootste verschil zit in de manier van verleggen. Je moet daar andere kennis en vaardigheden voor hebben. Verder is het aan de markt om de keus te maken. Je ziet dat de bouw terughoudend is bij nieuwe materialen. Desalniettemin wordt TPO/FPO steeds meer geaccepteerd. Het is een materiaal dat in Nederland sterk in opkomst is. Sinds vorig jaar heeft Vekudak zijn belangenbehartiging uitgebreid van PVC naar ook TPO/FPO. Alle leden van Vekudak - Soprema, BMI Icopal, Renolit en Sika – leveren namelijk inmiddels ook die polyolefine dakbanen.”

Kleur op het dak

Eén verschil tussen EPDM en bitumen enerzijds en PVC en TPO/FPO anderzijds is de mogelijkheid van kleur. “Bitumen en EPDM zijn altijd donker, maar PVC en TPO/FPO kunnen ook andere kleuren hebben”, zegt De Ruijter. “Afgelopen december hebben we CoolRoofs op onze website gepresenteerd: lichtgekleurde daken. Lichte kleuren weerkaatsen zonlicht, waardoor het dak en de omgeving ervan koeler blijven. Op een koeler dak presteren zonnepanelen beter, dus je hebt een iets beter rendement in de zomer. Daarnaast hoeft de airco minder hard te werken, waarmee je energie en afschrijving van de airco bespaart.” Maar bij wit en lichtgrijs blijft het niet. “Naarmate er meer hoogbouw en bijbehorende hoogteverschillen zijn, kijk je vaker uit op daken van omringende panden. Daken moeten dus tegenwoordig ook aantrekkelijk zijn. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld met groendaken of door te werken met kleur. Kleuren maken de omgeving aantrekkelijker, kleur geeft variatie. Daken van PVC of TPO/FPO kunnen behalve zwart ook rood, groen, blauw en wit/grijs zijn.”

Voortaan minimaal 1,5 mm

De opkomst van multifunctionele daken heeft ook gevolgen voor de PVC-branche. De Ruijter: “Vroeger kwam er nooit iemand op een dak als dat niet lekte, maar daken zijn steeds meer een verblijfsruimte geworden: liftkokers, groen, zonnepanelen, raamwasinstallaties, airco’s, er staat steeds meer op het dak. Daardoor moeten er veel vaker mensen op zijn voor onderhoud. Het dak is daarmee een verblijfsruimte en werkplek voor veel mensen geworden. Daar moet het dak dus voor geschikt zijn, hetzij het hele dak, hetzij dat er looppaden op gemaakt worden.”

“Doordat daken meer functies hebben gekregen, zijn de eisen aan de dakbedekkingsmaterialen veranderd. Daar komen klimatologische ontwikkelingen bij. Lange tijd vond men in Nederland 1,2 mm voor een kunststof dakbaan dik genoeg. Andere landen hadden al langer dakbanen van 1,5 à 2 mm dik, die het gewicht van sneeuw of hevige regenval kunnen dragen en bestand zijn tegen de kracht van de zon. Wij zeggen nu: 1,2 mm, die tijd is voorbij. Wij raden standaard een dakbaan van 1,5 mm aan, waarvoor wij de naam ActiefDak hebben gekozen, een naam die uitdrukt dat er tegenwoordig veel op het dak gebeurt. Om het gewicht van zonnepanelen of sedumdaken – met het extra gewicht van water dat daarin bij een regenbui wordt vastgehouden – te dragen raden we een dakbaan van 2 mm aan. Die dikkere dakbanen presteren goed op een actief belopen dak en bij klimaatuitdagingen als wind, sneeuw, regen en uv-straling.”

Kringloop sluiten

De Ruijter: “Onze leden willen succesvol zijn. Onze stelling: voor succes moet je onderdeel zijn van verduurzaming. Wij investeren in productontwikkeling om de footprint van onze materialen te verbeteren. Daarmee bedoelen we de LCA (Levenscyclusanalyse) en EPD (Environmental Product Declaration). We willen de kringloop sluiten. Dan gaat het over drie aspecten. Ten eerste de productie. Sinds de jaren ’90 is er in de branche veel aandacht besteed aan PVC produceren met verantwoorde grondstoffen. Ten tweede de levensduur: hoe langer de levensduur, hoe beter de milieuprestatie van het product. PVC gaat 30 jaar nagenoeg onderhoudsvrij en zorgeloos mee. En als laatste de moge­lijkheid van recycling, zodat je de kringloop weer sluit. Voor recycling van kunststof dakbanen heeft ESWA (de Europese kunststof dakbanenindustrie) in 1994 Roofcollect opgezet (https://www.eswa-synthetics.org/recycling). Samen met Vebidak hebben wij het initiatief genomen voor de Nederlandse Roofcollect. Wij nemen gebruikte PVC- en TPO/FPO-dakbanen in en voeren ze af naar een fabriek in Duitsland voor recycling. Het systeem werkt, maar we zien dat er nog te weinig ingeleverd wordt. We horen nog te vaak dat het afvoeren en recyclen van oude dakbanen erbij inschiet. Dat zou niet mogen gebeuren, PVC en TPO/FPO zijn waardevolle materialen en geen sloopafval. Ook snijafval is waardevol! We willen de branche oproepen om hun snijafval en oude dakbanen
in te leveren.”

Het gerecyclede materiaal kan gebruikt worden voor nieuwe dakbanen, vertelt De Ruijter. “Dakbanen van twee lagen kunnen een onderlaag hebben van gerecycled materiaal. In de praktijk gebeurt dat echter meestal niet, omdat een onderlaag van recyclaat een duurder product oplevert dan van nieuw materiaal. Een andere optie is om een percentage recyclaat mee te mengen. Maar over het algemeen is onze markt nog niet zo circulair als we zouden willen. Dat neemt niet weg dat gerecycled PVC een goede bestemming vindt in andere producten zoals matten voor veestallen.”

Bestekservice

“We willen de bouwpartners – architecten, eigenaren, projectontwikkelaars – helpen met het ontwikkelen van gebouwen met een goed dak. Vorig jaar hebben we daarom onze montagevoorschriften ondergebracht in een bestekservice, die je kunt downloaden op onze website www.vekudak.nl. Daarin vind je tekeningen en filmpjes waarin van elf details zoals ventilatiekokers, lichtkoepels en dakopstanden wordt getoond hoe ze gemaakt moeten worden, ter ondersteuning van de dakdekkers en het onderwijs. De filmpjes tonen in stappen hoe je het desbe­treffende detail moet maken. Hiermee kan je snel en foutloos in één keer het bestek in orde maken. Je kunt nu kiezen uit een geschreven bestek met tekeningen en een digitaal BIM-bestand, dat je kunt integreren in je eigen BIM-bestek. Zo kunnen we de architect ontzorgen in de ontwerpfase én de dakdekker die het dak maakt. De voorman kan de instructiefilmpjes van tevoren in de bouwkeet laten zien om zijn mensen te instrueren – zeker bij het huidige tekort aan vaklieden kan die assistentie goed van pas komen. De bestekservice is nu klaar voor PVC en we zijn bezig het ook voor TPO/FPO te maken.”

“Deze bestekservice is een tool om keuzes te vergemakke­lijken. Vekudak wil de markt ondersteunen bij het maken van keuzes voor duurzaamheid en esthetiek, zoals met CoolRoofs en andere gekleurde daken”, zegt De Ruijter. “Zo helpen wij om de kwaliteit van de bebouwde omgeving in Nederland zo goed mogelijk te waarborgen.”