Zoeken

Roofs 2022-07-41 Ladders, handig maar wel verstandig?

special Veilig en gezond werken

Hoe moet je met een ladder omgaan en wat mag je met een ladder? Die vraag krijg ik regelmatig. Nu hangt het ervan af wat je wilt doen. Laten we uitgaan van veilig werken binnen de grenzen van de wet. Werken op een ladder mag bijna nooit. Een ladder is bedoeld om een hoogte te overbruggen.

Er is veel spraakverwarring rond het gebruik van ladders. De spraakverwarring rondom het ‘ladderverbod’ komt voort uit de richtlijn 2001/45/EG. Hierbij staat 2001 voor het jaar dat de richtlijn in werking is getreden. Hij is dus al 21 jaar oud, de vraag over het laddergebruik is net zo oud. De vraag komt, denk ik, voort uit heimwee naar de ladderstelling en de schuifplank. Doel van de richtlijn is het aantal valongevallen terug te brengen. De richtlijn gaat dan ook verder dan het verbieden van het werken op ladders. De richtlijn is ingevoegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit bij artikel 7.23 en is onverkort in Nederland van kracht.

Het werken op ladders veroorzaakte veel valongevallen. Daarom mag alleen nog op ladders worden gewerkt als op geen enkele andere wijze een veilige werkplek kan worden gemaakt. In de richtlijn staat dat bij het kiezen van de werkplek op hoogte, economische overwegingen niet mogen meespelen bij het maken van de keuze. Het vaak gebruikte argument dat je wel op een ladder moet werken, omdat het werk anders te duur wordt, gaat dus niet op. Eigenlijk zeg je met die uitspraak dat het werk niet goed is begroot.

Als je kijkt wat er allemaal beschikbaar is aan hulpmiddelen, is het maken van een veilige werkplek op hoogte vrijwel altijd mogelijk. Vaak is het niet alleen veiliger, maar levert een veilige stabiele werkplek ook kwaliteitswinst en productiviteitswinst op. Er zijn bordestrappen in verschillende hoogten waarvan de poten op verschillende hoogtes kunnen worden ingesteld. Er zijn éénpersoons liftjes, handbediend of met een motortje. Er zijn éénpersoons rolsteigers, die je ook nog eens in je eentje kunt opbouwen. Keuze genoeg. Nu zullen de lezers van dit blad voornamelijk op daken werken, dus fungeert de ladder bijna nooit als werkplek.

Hoe hoog mag je dan klimmen met een ladder? Dat zegt de richtlijn niet. Jammer, daarvoor moest ik dieper graven. In het vervallen Arbeidsomstandighedenbesluit art 3.16 lid 6 staat iets over laddergebruik. Onder “het verrichten van arbeid waarbij valgevaar bestaat” wordt ook verstaan het zich begeven naar de arbeidsplaats. Doelmatige voor­zieningen hiervoor kunnen ladders zijn, mits deze bij klimhoogten van 10 meter of meer op maximale afstanden van 7,50 meter zijn onderbroken door rustbordessen. Op het te betreden vlak is aan weerszijden van de toegang randbeveiliging aangebracht over een lengte van 4,0 m of sluit de toegang aan op de aanwezige randbeveiliging.

In de laatste versie van het Arbeidsomstandighedenbesluit staat dit niet meer. Elders in het arbeidsomstandighedenbesluit wordt ook niets vastgelegd over een maximaal te overbruggen hoogte. Onvindbaar is een branche-afspraak die iets vastlegt over het gebruik van een ladder om naar een ander niveau te gaan. Mijn voorstel is om uit te blijven gaan van die 10 meter. Voor de veiligheid zie ik geen problemen. Wel moeten we natuurlijk rekening houden met een stabiele opstelling onder 75 graden, de verankering tegen wegschuiven regelen en de ladder plaatsen op een laddermat. Regelmatig de ladder zelf controleren op gebreken is ook noodzakelijk. Doe dat voorafgaand aan elk gebruik. In het warenwetbesluit draagbaar klimmateriaal en in de norm EN 131 staan handzame controlelijstjes. De leverancier kan u hier zeker aan helpen. Wie omhoog is geklommen, moet de ladder één meter doorsteken zodat er houvast is bij het afstappen. Hiervoor is een handige ‘ladderuitstap’ te koop. Hiermee is gelijk de ladder tegen wegschuiven te borgen. De eerder genoemde hoogte van 10 meter komt overigens overeen met de grootste lengte van tilbare ladders.

Ladders blijven handig. Bij verstandig gebruik blijven ze ook veilig.