Zoeken

steilDAK 2022-1-25 De pannenkapel is het 2020+ alternatief

Column

Ik dacht laatst: “Laat ik eens een lans breken voor de met pannen bedekte dakkapel (een pannenkapel?)”. Dat komt zo: ik reed op mijn fiets rondjes langs wat nieuwbouw bij ons in het dorp en zag daar tot mijn verrassing weer eens de met pannen afgewerkte dakkapellen. Niet alleen tot mijn verrassing, maar ook tot mijn vreugde.

Laten we beginnen met gewoon eerlijk tegen elkaar te zijn. Een dakkapel in een pannendak is zelden fraai. Het is vaak eigenlijk een verstorend beeld in wat eens architectuur was. Ja: was, want rijd eens langs wat oudere panden met dakkapellen, dan zie je dat daar over de esthetiek is nagedacht. Verfraaiende kozijnvormen, zinken zadeldakjes met dito zijwangen, in de pannenvorm meelopende daken laten je zien dat niets aan het toeval is overgelaten en de dakkapel onderdeel is van de vormgeving.

De ‘moderne’ dakkapel, met een plat bitumineus koud dak, is welbeschouwd een onding. Het is en blijft bouwfysisch een zwakke uitvoering, waarbij inwendige condensatie altijd op de loer ligt. Esthetisch zijn het zelden of nooit hoogstandjes en ze vragen meerdere gebouwcycli onder­houd. Daarbij is het afschot over het algemeen matig en vaak zo beperkt dat de naaddikte en materiaaldikte bij de HWA’s al de waterloop verstoren. De continue aanwezigheid van water op het dak vermindert de levensduur en verhoogt de kans op lekkages en schade bij lekkages.

Helaas is het onderhoud van dit soort dakvlakken zelden of nooit zonder de inzet van een dubbele steiger veilig uit te voeren. Dan moeten de materialen nog aan- en afgevoerd worden, waarbij opslag op het dak vaak ondoenlijk is en op een steiger niet mag. Verder ontbreekt bij veel ‘moderne’ dakkapellen een looddetail onder de pannen, dus is brandvrij detailleren een must. Echter op stroken die altijd in het water staan is het moeilijk verkleven.

Ergo: weinig dakbedekkingsbedrijven zitten te wachten op een dakkapelletje renoveren. De kosten van een dakkapel-dak op de juiste wijze vernieuwen zijn hoog. Voor een particulier incl. BTW is het zelfs zo absurd duur dat een bedrijfsleider zich vaak schaamt om de kosten door te geven. Veel dakkapellen gaan dan ook ‘het grijze circuit‘ in en worden door ZZP-ers uitgevoerd, die blijven beweren dat het zo mag, tenminste: als zij het doen, want ze hebben geen personeel.

Dit alles wetende: waarom plaatsen we nog steeds zoveel ‘moderne standaard dakkapellen’, zowel in de bestaande bouw als de nieuwbouw? Denken we: “Dat is niet ons probleem. Wij doen het onderhoud toch niet?” Of geloven we “In de toekomst kan het wel veilig uitgevoerd worden en trekt iedere woningeigenaar met een glimlach de knip, want veilig werken is nu eenmaal duur?”

Dan heb ik nog niets gezegd over de platte dakjes waar nu voor de extra energiekostenbesparing nog even twee of drie zonnecollectoren op zijn gezet. Het onderhouden van deze dakkapellen wordt dan schier onmogelijk, waardoor de kosten nog eens stukken duurder uitvallen. Al met al: waarom doorgaan met het produceren en plaatsen van potentiële arbeidsrisico’s, dit soort lichtdoorlaat c.q. vergroter van bruikbaar vloeroppervlak als er fraaiere, onderhoudsvrije alternatieven voor zijn?

Vandaar dat ik niet alleen verrast, maar ook verheugd was te zien dat er nog weldenkende maatschappelijk bewuste ontwikkelaars en woningbouwverenigingen zijn die de keuze van een pannenkapel steunen en laten maken. Echt: er is geen dakdekker in loondienst die staat te juichen als hem wordt verteld dat hij vandaag een dakkapelletje van 3x2 m op 8m+P mag renoveren, met een boom langs de gevel. Dat laatste wordt maar verzwegen, want anders gaat hij die dag direct met buikpijn en diarree naar huis.

Kortom: kies voor esthetische en bouwkundige kwaliteit. Laat uw opdrachtgevers weten dat de pannenkapel het 2020+ alternatief is.

Theo Wiekeraad